مطالعات برنامه درسی

مطالعات برنامه درسی

الگوی جاری آموزش روخوانی و روان خوانی قرآن کریم در دوره ابتدایی(ارائه الگو با رویکرد نظریه داده بنیاد)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری برنامه ریزی درسی، واحد تربت حیدریه، دانشگاه آزاد اسلامی، تربت حیدریه، ایران.
2 دانشیار برنامه‌ریزی درسی، واحد تربت حیدریه، دانشگاه آزاد اسلامی(نویسنده مسئول)
3 استادیار گروه علوم تربیتی، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران
4 استادیار گروه علوم تربیتی، واحد تربت حیدریه، دانشگاه آزاد اسلامی، تربت حیدریه، ایران.
چکیده
هدف پژوهش حاضر بررسی وضع موجود آموزش قرآن کریم در دوره ابتدایی است. این پژوهش با رویکرد کیفی و روش داده‌ بنیاد انجام گرفت. مشارکت‌کنندگان در پژوهش شامل کلیه کارگزاران دخیل در برنامه ‌درسی آموزش قرآن کریم در مقطع ابتدایی بودند که از طریق نمونه‌گیری هدفمند از نوع ملاک ‌محور انتخاب شدند. داده‌ها از طریق مصاحبه‌ی نیمه‌ساختار‌یافته با دوازده نفر از معلمان مقطع ابتدایی، هشت نفر از دانش‌آموزان، پنج نفر از والدین دانش‌آموزان، شهر زاهدان جمع‌آوری شد. به منظور تجزیه و تحلیل داده‌ها از روش کدگذاری استفاده شد. برای بررسی اصالت و اطمینان‌پذیری از معیارهای لینکن و کوبا استفاده شد. نتایج در قالب مدل پارادیمی شامل گسست آموزشی در برنامه آموزش قرآن کریم به عنوان مقوله‏ی محوری و شرایط علی (نگاه غیر کارشناسی به برنامه‌درسی قرآن کریم)، عوامل زمینه‌ای (عوامل محیطی – زمینه‌ای)، شرایط تسهیل‌گر(حمایت بُعد رفتاری)، شرایط محدودکننده (چالش‌های درون سازمانی و برون‌سازمانی)، راهبردها (بهسازی سازمانی و فرآیند آموزشی) و پیامد (بی‌انگیزگی و عدم یادگیری مهارت قرآنی) سازمان یافت.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

The current model of reciting and reciting the Holy Quran in elementary school

نویسندگان English

Rasul safarzai 1
Hosein Momenimamouei 2
Ahmad Akbari 3
tuRAJ Falah Mehne 4
1 Doctoral student of Curriculum Planning, Torbet Heydarieh Branch, Islamic Azad University, Torbet Heydarieh, Iran.
2 Associate Professor of Curriculum Planning, Torbat Heydarieh Branch, Islamic Azad University (Responsible Author)
3 Assistant Professor, Department of Educational Sciences, ashhad, Islamic Azad University, Bardskan
4 Assistant Professor, Department of Educational Sciences, Torbet Heydarieh Branch, Islamic Azad University, Torbet Heydarieh, Iran.
چکیده English

The purpose of the present study is to investigate the current situation of teaching the Holy Quran in the elementary school. This research was conducted with a qualitative approach and data-based method. The participants in the research included all agents involved in the curriculum of teaching the Holy Qur'an at the primary level, who were selected through purposeful sampling of the criterion-oriented type. Data were collected through semi-structured interviews with twelve primary school teachers, eight students, and five students' parents in Zahedan city. In order to analyze the data, the coding method was used. Lincoln and Cuban criteria were used to check authenticity and reliability. The results in the form of a paradigmatic model include the educational gap in the teaching program of the Holy Quran as a central category and causal conditions (a non-expert view of the curriculum of the Holy Quran), contextual factors (environmental-contextual factors), facilitating conditions. (behavioral support), limiting conditions (intra-organizational and extra-organizational challenges), strategies (organizational improvement and educational process) and consequences (lack of motivation and lack of learning Quranic skills) were organized.

کلیدواژه‌ها English

The Holy Qur'an
reciting and reciting
elementary level and data theory of the foundation
استرواس، انسلم و کربین، جولیت (1390). مبانی پژوهش کیفی: فنون و مراحل تولید نظریه زمینه­ای. ترجمه ابراهیم افشار، انتشارات نشر نی.
استرواس، آنسلم و کوربین، جولیت (1387). اصول روش تحقیق کیفی: نظریه مبنایی، رویه­ها و شیوه­ها. ترجمه بیوک محمدی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
بهشتی، سعید و نیکویی، روشنک (1389). کاوش­هایی در باب فلسفه تربیت دینی از دیدگاه اسلام. فصلنامه روان شناسی تربیتی، 6(18)، 51-78.
پیرحیاتی، سارا؛ صالحی، کیوان؛ فرزاد، ولی­اله؛ مقدم­زاده، علی؛ حکیم­زاده، رضوان و ایزانلو، بلال (1402). ساخت ابزار میزان­شده برای سنجش مدارس اثربخش دوره ابتدایی. فصلنامه مطالعات برنامه درسی، 18 (68)، 147-288.
جمالی فر، محمدعلی؛ هاشمی مقدم، سید شمس الدین؛ عابدی کرجی بان، زهره و فقیهی، علیرضا (1395). بررسی همخوانی برنامه درسی قصد شده درس تفکر و سبک زندگی پایه هشتم دوره اول متوسطه با برنامه درسی اجرا شده و کسب شده. فصلنامه علمی- پژوهشی خانواده و پژوهش. ۱۳ (۴)، ۴۲-۲۱
حیدری، ناهید؛ بهشتی، سعید؛ دلاور و ایمانی، محسن (۱۴۰۰). تدوین الگوی جامع تربیت دینی کودک بر اساس اندیشه تربیتی ابن‌سینا. نشریه اسلام و پژوهش‌های تربیتی، ۱۲ (۲)، 25-48.
خاوری، سمیه؛ سراجی، فرهاد و یوسف­زاده، محمدرضا (1402). ویژگی­های برنامه درسی کارآفرینی فناورانه در دوره ابتدایی. فصلنامه مطالعات برنامه درسی، 18 (68)، 57-78.
خسروی مراد، لیلا؛ جعفری­فر، زهره و فیضیف، زهرا (1399). آسیب شناسی برنامه­های آموزش قرآن در مدارس ابتدایی از نگاه متخصصان. علوم تربیتی از دیدگاه اسلام، 8(15)، 121-97.
رحمانی، احد؛ عصاره، علیرضا و احقر، قدسی (1402). شناسایی و اعتباریابی ویژگی‌های مطلوب عناصر چهارگانه برنامه درسی مبتنی‌ بر مهارت‌های حل مسئله آموزش مطالعات اجتماعی دوره کارشناسی آموزش ابتدایی. فصلنامه مطالعات برنامه درسی، 18(68)، 171-196.
رحیمیان بوگر، اسحاق و صادقی، احمد (1385). شیوع اختلال خواندن در دانش‌آموزان دبستانی. مجله روانپزشکی و روانشناسی بالینی ایران (اندیشه و رفتار)، 12(47)، 402-396.
ضرغامی، حسین؛ ضرغامی، محمدحسین و ضرغامی، حسن (۱۳۹۴). بررسی اثربخشی آموزش­های مدارس قرآن بر مهارت روخوانی قرآن دانش‌آموزان مقطع ابتدایی. نشریه تربیت اسلامی، ۱۰(۲۱)، ۶۷-۸۴.
علم­خواه، مهدی (1399). بررسی اهداف آموزش قرآن در دوره ابتدایی. نشریه مطالعات قرائت قرآن، 8(15)، 21-40.
عیسی پور، علی‌اصغر (1393). بررسی و نقد تربیت دینی در سند تحول بنیادین آموزش و پرورش. قم: کنگره بین‌المللی فرهنگ و اندیشه دینی.
فتحی واجارگاه، کوروش (1395). اصول و مفاهیم اساسی برنامه‌ریزی درسی. انتشارات علم استادان: تهران.
کریم زادگان مقدم، داود؛ طالبان، فاطمه و وحدت، داود (۱۳۹۶). ارزیابی اثربخشی آموزش الکترونیکی حفظ و روخوانی قرآن بر دانش‌آموزان با استفاده از نرم افزار محقق ساخته. فصلنامه فناوری آموزش، ۱۱(۴)، ۳۵۹-۳۷۰.
میرزامحمدی، محمد؛ افشار، علی؛ شاهرضایی، رضا و قبادی، محمد (1392). ارزشیابی برونداد برنامه آموزش قرآن پایه پنجم ابتدایی در سال تحصیلی 1388-89. فصلنامه نوآوری های آموزشی، 12(45)،23- 45.
نادری جو، سهیلا و قاضی زاده هاشمی، زهرا سادات (۱۳۹۹). راهکارهای تقویت مبانی معرفتی-دینی در کودکان. نشریه پژوهش­های اسلامی زن و خانواده، ۱(۲)، ۱۷۳-۱۹۰.
نباتی، رضا (1399). توصیه­هایی در آموزش قران کریم. مجله رشد آموزش ابتدایی، 24(1)، 37-41.
یارمحمدیان، محمدحسن (1392). مبانی و اصول برنامه درسی. تهران: انتشارات یادواره کتاب.
Abid Ali, H., & Hussien, S. (2018). Iqbal’s Inferences from the Qur’an: Educational Objectives for Developing an Individual for Serving Millat. Journal of Education and Educational Development, 5(1), 139-155.
Alduais, A. M. S. (2013). Quranic Phonology and Generative Phonology: Formulating Generative Phonological Rules to Non-Syllabic Nuun’s Rules. International Journal of Linguistics 5(1), 33-61.
Al-Fadhli, S. (2008). Students' Perceptions of E-learning in Arab Society: Kuwait University as a case study. E-Learning and Digital Media, 5(4), 418-428.
Aziz, K., & Ambreen, S. (2017). Roadmap for Ensuring Good Governance in Islamic Perspective. FWU Journal of Social Sciences, 11(1), 331-339
 Charmaz, K., & Brayan, A. (2010). Grounded theory. retrieved from https://pingpong. ki. se/public/pp/public_courses/course15601/published/1464009612718/resourceId/177875 9/cont ent. UploadedResources/Charmaz, 202010.
Creswell, J. W., & Creswell, J. D. (2005). Mixed methods research: Developments, debates, and dilemmas. Research in organizations: Foundations and methods of inquiry, 2, 315-326.
Dzulkifli,I., Suhid, A., Mohd Fakhruddin, F., & Ahmad, N.A. (2020). Teacher Communication in Teaching Al-Quran to Special Needs Pupils with Hearing Disabilities. Universal Journal of Educational Research, 8(1), 36-43.
Elhadj, Y. O. M. (2012). A New Scientific Formulation of Tajweed Rules for E-Learning of Quran Phonological Rules. Edited by Anderson Silva, Elvis Pontes: 197.
Hakim, Y., Ikhsan, M. A., Diyana, T. N.,  and Sultoni, A(2022). Student’s and instructor’s perception toward the effectiveness of e-BBQ enhances al-Qur’an reading ability. International Journal of Instruction, 12(3), 24-36.
Muhammad, A., ul Qayyum, Z., Tanveer, S., Martinez-Enriquez, A., & Syed, A. Z. (2012). E-hafiz: Intelligent system to help Muslims in recitation and memorization of Quran. Life Science Journal, 9(1), 534-541.
Saleh, A., & Elyas, F. (2015). Exploring a Multifaceted Syllabus Design for Teaching Short Surahs of Qur’an to Novice-Non-Arabic-Speaking Muslims. Advances in Language and Literary Studies, 6(2), 65-78.
Supriyadi, T., & Julia, J. (2019). The Problem of Students in Reading the Quran: A Reflective-Critical Treatment through Action Research. International Journal of Instruction, 12(1), 311-326.
Wikandari, Y.D. (2022). the Influence of Learning Styles Toward Students Reading Achievement at Smp Quran an Nawawy Mojokerto in The Academic Year of 2020/2021, Journal of Education, Linguistics, Literature and Language Teaching,5(1), 2723-1615   https://doi.org/10.33059/ellite.v5i01
Zainuddin, G., Sahrir, M. S., & Sahuri, S. N. S.(2021). Educational Software for Dyslexic Children: A Systematic Literature Review Siti Hafawati Ishak1. Journal of Information and Communication Technology,6(1), 412-427.
دوره 18، شماره 70 - شماره پیاپی 70
با تمرکز بر جنبه های فرهنگی و اجتماعی برنامه درسی
پاییز 1402
صفحه 41-70

  • تاریخ دریافت 11 آذر 1401
  • تاریخ بازنگری 15 فروردین 1402
  • تاریخ پذیرش 11 اردیبهشت 1402