مطالعات برنامه درسی

مطالعات برنامه درسی

گونه شناسی تجارب دینی دانش آموختگان دبیرستانی و میزان انطباق آن با اهداف اعتقادی نظام آموزشی ایران

نویسندگان
1 دانشجوی دکترای برنامه‌ریزی درسی دانشگاه خوارزمی
2 دانشیار دانشگاه فرهنگیان
3 استاد فلسفه تعلیم و تربیت دانشگاه تهران
4 دانشیار برنامه‌ریزی درسی دانشگاه خوارزمی
چکیده
پژوهش حاضر ماهیت تجربه دین‌داری و انواع آن و همچنین میزان انطباق تجارب مذکور با اهداف اعتقادی نظام آموزش و پرورش رسمی کشور را از منظر دانش‌آموختگان این نظام بررسی کرده است. این پژوهش به‌صورت کیفی و به روش پدیدارشناسانه انجام شد. دوازده دانش‌آموخته نظام با روش نمونه‌‌گیری هدفمند از بین خانواده‌های دین‌دار و غیر دین‌دار انتخاب شدند و با آن‌ها مصاحبه نیمه‌سازمان‌یافته و عمیق انجام شد. آنگاه متن مصاحبه‌ها با روش تحلیل محتوای کیفی تجزیه و تحلیل شد. یافته‌های پژوهش در قسمت توصیف تجارب دین‌داری حول محور ابعاد سه‌گانه دین‌داری (اعتقادات با سه زیر مقوله خدا، معاد، نبوت، اخلاق و احکام) تنظیم و برای تعیین میزان انطباق آن با اهداف اعتقادی نظام، مقوله‌های حاصل با مقوله‌های موجود در اهداف نظام آموزشی که بر اساس مؤلفه‌های دین رسمی نام­گذاری شدند، مورد مقایسه قرار گرفت. نتایج حاکی از آن است که در گونه­های دین‌داری انواع خاصی از دین‌داری با محوریت باور قلبی به خدا، گرایش به مسائل اخلاقی با منشأ درونی و فطری و تبعیت از عقل در فروع دین (به‌جای تبعیت از علمای دینی) در میان دانش‌آموختگان سطح دیپلم رایج است.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Typology of High School Graduates' Religious Experience and its Conformity with the Ideological Goals of Iran's Educational System

نویسندگان English

B A 1
N M 2
Kh B 3
M A 4
1 دانشجوی دکترای برنامه‌ریزی درسی دانشگاه خوارزمی
2 دانشیار دانشگاه فرهنگیان
3 استاد فلسفه تعلیم و تربیت دانشگاه تهران
4 دانشیار برنامه‌ریزی درسی دانشگاه خوارزمی
ابوالمعالی، خدیجه، (1390): پژوهش کیفی از نظر تا عمل،تهران: نشر علم.
آریایی نیا، مسعود، (1388): درآمدی بر علوم انسانی انتقادی، تهران: پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی.
ایمان، محمدتقی، (1388): مبانی پارادایمی روش‌های تحقیق کمی و کیفی در علوم انسانی، قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
باقری، خسرو، (1387): هویت علم دینی نگاهی معرفت‌شناختی به نسبت دین با علوم انسانی، تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
باقری، خسرو، (1380): آسیب و سلامت در تربیت دینی، تربیت اسلامی، شماره 6، صفحات 14-60.
حاجی ده آبادی، محمدعلی، (1380): آسیب‌شناسی روش اسوه پردازی در تربیت دینی، تربیت اسلامی، شماره 6، صفحات 134-141.
دانایی‌فرد، حسن، کاظمی، حسین، (1390): پژوهش‌های تفسیری در سازمان استراتژی‌های پدیدارشناسی و پدیدار نگاری، تهران: دانشگاه امام صادق.
سراج زاده، حسین، (1384): چالش‌های دین و مدرنیته مباحثی جامعه‌شناختی در دین‌داری و سکولار شدن، تهران: انتشارات طرح نو.
شورت، ادموند سی، (1387): روش‌شناسی مطالعات برنامه درسی، ترجمه محمود مهر محمدی و همکاران، تهران: انتشارات سمت.
صالحی امیری، رضا، (1387): مسائل اجتماعی دین در ایران، تهران: پژوهشکده تحقیقات استراتژیک.
کشاورز، سوسن، (1387): شاخص‌ها و آسیب‌های تربیت دینی، دو فصل­نامه تربیت اسلامی، سال سوم، شماره 6، بهار و تابستان، صفحات 93-122.
گال، مردیت. بورگ، والتر. گال، جویس، (1388): روش‌های تحقیق کمی و کیفی در علوم تربیتی و روانشناسی، ترجمه نصر، احمدرضا و همکاران، جلد اول و دوم، تهران: انتشارات سمت و انتشارات دانشگاه شهید بهشتی.
مک کارتی، ای، دی، (1388): معرفت به‌مثابه فرهنگ جامعه‌شناسی معرفت جدید، زیر نظر و مقدمه: توکل، محمد، تهران: پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی.
میرسندسی، محمد، (1390): مقدمه‌ای بر جامعه‌شناسی دین و انواع دین‌داری، تهران: انتشارات جامعه شناسان.

  • تاریخ دریافت 04 اردیبهشت 1397