مطالعات برنامه درسی

مطالعات برنامه درسی

طراحی و اعتبارسنجی الگوی برنامه درسی فلسفه برای کودکان با جهت گیری آموزش چندفرهنگی در دوره ابتدایی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانش آموخته دکتری تخصصی برنامه‌ریزی درسی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران
2 استاد دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی دانشگاه تبریز
3 استادیار، گروه علوم تربیتی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تبریز، تبریز، ایران.
4 دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی دانشگاه تبریز
چکیده
مقاله حاضر با هدف طراحی و اعتبارسنجی الگوی برنامه درسی فلسفه برای کودکان با جهت­گیری آموزش چندفرهنگی در دوره­ ابتدایی انجام شده است. رویکرد پژوهش، کیفی بود. در مرحله طراحی، تلفیقی از سنتزپژوهی و مصاحبه و اعتبارسنجی با روش CVR استفاده شد. در سنتزپژوهی بر اساس الگوی شش مرحله­ای رابرتس و با توجه به معیارهای ورود 49 سند علمی منتشر شده از سال 2007 الی 2022 جهت تحلیل مضمونی انتخاب و برای مصاحبه نیز براساس نمونه­گیری ملاک­محور 8 نفر از متخصصان تعلیم و تربیت مورد مصاحبه قرار گرفتند. یافته­های به دست آمده نشان داد که الگو بر اساس عناصر ده­گانه اکر مشتمل بر 24 مضمون اصلی و 50 مضمون فرعی است که مضامین اصلی هر عنصر عبارتند از: منطق: چرایی، چیستی و فلسفیدن چندفرهنگی؛ اهداف: انسان­محور، اقلیت­محور و کثرت­گرا؛ محتوا: ویژگی و سازماندهی؛ فعالیت­های یادگیری: در راستای اندیشیدن و زیست ­مسالمت­آمیز؛ نقش معلم: ویژگی، اهمیت و روش معلم؛ مواد و منابع: نوشتاری، شفاهی، رسانه­ای و فیزیکی، گروهبندی؛ نحوه گروهبندی؛ مکان: ساختار؛ زمان: ویژگی و ارزشیابی و سنجش: چیستی، تمرکز، نحوه ارزشیابی و ارزیابی­کننده. ارزیابی صاحبنظران در خصوص اعتبار الگوی طراحی شده حاکی از قابل قبول بودن آن است.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

A Philosophy Curriculum Model for Children with the Orientation of Multicultural Education in Elementary School

نویسندگان English

wirya nawrozi 1
Yousef Adib 2
jahangir yari 3
rahim badri 4
1 Phd
2 Faculty member of Tabriz University
3 Assistant Professor and Scientific Membership of Islamic Azad University, Tabriz Branch, Department of Management, Tabriz, Iran..
4 Professor of Psychology, Faculty of Educational Sciences and Psychology, Tabriz University, Tabriz, Iran.
چکیده English

This study was conducted with the aim of designing and validating a philosophy curriculum model for children with the orientation of multicultural education in elementary school. The research approach was qualitative. In the integrated design stage, synthesis research and interviews were used, and in the validation stage, CVR was used. In the synthesis research based on Roberts' six-step model and according to the inclusion criteria, 49 scientific documents published from 2007 to 2022 were selected for thematic analysis and 8 education specialists were also interviewed based on criterion-based sampling. The findings were based on the ten elements of the Akker, including 24 main themes and 50 sub-themes, and the main themes are: logic: why, what and philosophizing multiculturalism; goals: human-centered, minority-centered and pluralistic; content: features and organization; learning activities: in line with thinking and living peacefully; the role of the teacher: characteristics, importance and method of the teacher; materials and resources: written, oral, media and physical, grouping; how to group; location: structure; time: characteristic and evaluation and measurement: what it is, focus, evaluation method and evaluator. The evaluation of experts regarding the validity of the designed model indicates confirms the model acceptability.

کلیدواژه‌ها English

Multicultural education
philosophy for children curriculum
elementary school
ابراهیمی، نامدار؛ مهرمحمدی، محمود (1399). تربیت برای پرسیدن: درآمدی بر نظریه تربیتی پرسش­محور. تهران: نشرنی.
اقبالی، علی، صالحی؛ اکبر، قائدی، یحیی؛ محمودنیا، علیرضا (1400). تأملی بر ویژگی­های اساسی مولفه­های کلاس درس رهایی­بخش در آموزش عالی. فصلنامه پژوهش و برنامه­ریزی در آموزش عالی، ۲۷ (1)، 50-27.
پله، امیر (1394). تبیین فلسفه تربیت چندفرهنگی برای نظام تربیتی ایران و تحلیل و ارزیابی سیاست­های تربیتی موجود بر مبنای آن. رساله­­ی دکتری فلسفه تعلیم و تربیت، دانشگاه تربیت مدرس.
جسپرسن، پر؛ رضایی، هاله (1385). چرا من این کسی شدم که امروز هستم؟ فلسفه برای کودکان پیش­دبستانی، ترجمه فرحناز دانایی. تهران: نزهت.
 چراغیان، جعفر (1396). تحلیل مبانی جامعه­شناختی برنامه آموزش فلسفه برای کودکان با تأکید بر رویکردی اسلامی. رساله­ی دکتری فلسفه تعلیم و تربیت، دانشگاه شهید چمران اهواز، منتشر نشده.
حاجی­آخوندی، زهرا؛ امام­جمعه، سیدمحمدرضا؛ سرمدی، محمدرضا (1390). عناصر اصلی برنامه­درسی در نظریه آموزش و پرورش پائولو فریره. فصلنامه مطالعات برنامه درسی، ۵ (20)، 171-142.
خاکباز، عظیمه سادات (1399). جایگاه آموزش چندفرهنگی در برنامۀ درسی ریاضی دورۀ اول ابتدایی. دوفصلنامه رویکردهای نوین آموزشی، 15 (1)، 58-33.       
ریس، ریچارد (1399). چندفرهنگی­گرایی و آموزش، ترجمه علیرضا صادقی و طاهره شیرکوند. تهران: رشد فرهنگ.
سجادیان­جاغرق، نرگس؛ قائدی، یحیی؛ امیری، معصومه (1393). طراحی برنامه درسی آموزش فلسفه به کودکان ایرانی در پایه اول‏ ابتدایی. فصلنامه ارزش­شناسی در آموزش (فلسفه تعلیم و تربیت سابق)، 1 (1), 80-64.
سند برنامه درسی ملی (1391). نگاشت سوم، وزارت آموزش و پرورش
شورت، ادموندسی (1387). روش­شناسی مطالعات برنامه­درسی، ترجمه محمود مهرمهمدی و همکاران. تهران: سمت.
صادقی، علیرضا (1390). طراحی الگوی برنامه درسی چندفرهنگی تربیت معلم ابتدایی جمهوری اسلامی ایران. رساله دکتری، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی دانشگاه علامه طباطبایی.
صادقی، علیرضا. (1391). ویژگی‌ها و ضرورت‌های تدوین برنامه درسی چندفرهنگی در ایران: بررسی چالش‌ها و ارائه راهبردها. فصلنامه علمی پژوهشی راهبرد فرهنگ, 5 (شماره 18-17), 93-121.
صادقی، علیرضا (1389). بررسی سند برنامه درسی ملی جمهوری اسلامی ایران براساس رویکرد آموزش چندفرهنگی. فصلنامه مطالعات برنامه درسی، ۵ (18)، 215-190.
صفایی­مقدم، مسعود (1377). برنامه آموزش فلسفه به کودکان. فصلنامه علوم انسانی دانشگاه الزهرا، 8 (26)، 184-161.
عاشوری، فریبا؛ صادقی، علیرضا (1399). بررسی میزان تاثیر آموزش مولفه­های چندفرهنگی در ارتقای سواد چندفرهنگی دانش­آموزان ششم ابتدایی شهر تهران. فصلنامه روان­شناسی تربیتی، 58 (16)، 285-259.
عبدلی­سلطان­احمدی، جواد (1394). بررسی میزان توجه به رویکرد آموزش چندفرهنگی در محتوای برنامه درسی علوم پزشکی از دیدگاه اعضای هیئت علمی دانشگاه­های شمال غرب کشور در سال تحصیلی 94 93. مجله مطالعات علوم پزشکی، 27 (1)، 36-27.
عبدلی­سلطان­احمدی، جواد؛ صادقی، علیرضا (1394). طراحی و اعتباربخشی الگوی برنامه­درسی چندفرهنگی برای دوره تعلیم و تربیت عمومی در ایران، فصلنامه مطالعات برنامه درسی، ۱۰ (۳۹)، 108-71.
فتحی­واجارگاه، کورش (1400). جنبش نوبسترسازی در مطالعات برنامه درسی. تهران: علم استادان.
فکوهی، ناصر (1385). فرهنگ ملی، فرهنگ­های قومی جماعتی و بازار اقتصاد صنعتی. جامعه­شناسی ایران، (1).
قائدی، یحیی (1401). معلمی و فلسفه برای کودکان. تهران: انتشارات فاطمی.
گرشاسبی، ایوب؛ فتحی­واجارگاه، کوروش, عارفی، محبوبه (1399). جایگاه قومیت در برنامه­های درسی رسمی رشته علوم انسانی (مورد مطالعه: دروس جامعه­شناسی و تاریخ نظام جدید دوره دوم متوسطه). دوفصلنامه علوم تربیتی، ۸ (۱۶)، 266-243.
لیپمن، ماتیو (1388). فلسفه برای کودکان و نوجوانان، رویکرد جدیدی در فلسفه تعلیم و تربیت، ترجمه: سعید ناجی. فصلنامه فرهنگ، 22 (1)، 175، 151.
محمدی، شیرکوه؛ خرازی، کمال؛ نقی، سیدعلی؛ کاظمی­فرد، محمد؛ پورکریمی، جواد (1395). مدیریت آموزش چندفرهنگی در مدارس ایران: فراتحلیلی کیفی. دوفصلنامه مدیریت مدرسه، ۴ (۲)، ۸۷.
مصطفی­زاده، اسماعیل؛ کشتی­آرا، نرگس؛ قلی­زاده، آذر (1398). ضرورت­های آموزش چندفرهنگی و واکاوی عناصر و مولفه­های تعلیم وتربیت چندفرهنگی. فصلنامه پژوهش در برنامه­ریزی درسی، ۱۶ (60)، 35-20.
مهماندوست­قمصری، زهراسادات؛ فتحی­واجارگاه، کوروش؛ خراسانی، اباصلت؛ صفایی­موحد، سعید (۱۴۰۰). طراحی الگوی برنامه درسی محیط کار: یک مطالعه سنتزپژوهی. دوفصلنامه نظریه و عمل در برنامه­درسی، ۹ (۱۷)، 39-5.
نوروزی، وریا؛ کریمیان، حیدر؛ طالبی، بهنام (1401). اثربخشی برنامه آموزش فلسفه برای کودکان (فبک) بر مسئولیت­پذیری اجتماعی دانش­آموزان ابتدایی، دوفصلنامه تفکر و کودک، 13 (2)، 132-99.
نویدیان، انور؛ واحدی، شهرام؛ بدری­گرگری، رحیم؛ فتحی­آذر، اسکندر (1400). تأثیر آموزش فلسفه برای کودکان بر انعطاف‌پذیری روان‌شناختی دانش‌آموزان ابتدایی با رویکرد مبتنی بر زمینۀ فرهنگی. فصل‌نامه پژوهش‌های کاربردی روانشناختی، 12 (2)، 282-265.
هواس­بیگی، فاطمه (1397). طراحی الگوی برنامه درسی چندفرهنگی برای دوره آموزش ابتدایی ایران. رساله­ی دکتری، دانشکده روانشناسی و علوم­تربیتی دانشگاه علامه طباطبایی.
Akker, J. V. D. (2010). Curriculum perspectives: An introduction. In J. van den Akker, W. Kuiper & U. Hameyer (Eds.), Curriculum landscapes and trends (pp. 1-10). Dordrecht: Kluwer Academic Publishers.
Banks, J. A. & Banks, C. A. M., (2016). Multicultural education Issues and Perspectives (5th ed.), New York: John Wiley.
Banks, J.A. (2016). Multicultural education: Characteristics and goals. In J.A. Banks & C. A. M. Banks (Eds.), Multicultural Education: Issues and Perspectives (9th ed., pp.2–23). New Jersey: John Wiley & Sons, Inc.
Barrow, W. (2015), “I think She’s Learnt How to Sort of Let the Class Speak: Children’s Perspectives on Philosophy for Children as Participatory Pedagogy”, Thinking Skills and Creativity, vol. 5, no. 17.
Debbag, M., & Fidan, M. (2020). Relationships between Prospective Teachers' Multicultural Education Attitudes and Classroom Management Styles. International Journal of Progressive Education, 16 (2), 111-122.
D'Olimpio, L., & Teschers, C. (2016). Philosophy for children meets the art of living: A holistic approach to an education for life. Philosophical Inquiry in Education, 23 (2), 114-124.
Dwiningrum, S. I. A., Hope, J., Kartowagiran, B., Sudartinah, T., Siteine, A., & Yao, Z. (2021). Cross-Cultural Competence in Multicultural Education in Indonesian and New Zealand High Schools. International Journal of Instruction, 14 (3), 597-612.
Erbas, Y. H. (2019). Teaching Diversity: Elementary School Teachers' Opinions and Experiences on the Use of Multicultural Children's Books. Online Submission, 5 (29), 404-409.
Freire, P. (1993). The pedagogy of the oppressed. New York, NY: The Continuum International Publishing Group Inc.
Gasparatou, R., & Kampeza, M. (2012). Introducing P4C in kindergarten in Greece. Analytic Teaching and Philosophical Praxis, 33 (1), 72-82.
Giroux, H. (2003). Public pedagogy and politics Resistance: Notes on critical Theory and Educational Struggle. Educational Philosophy and Theory, 35 (1), 516.
Hummelstedt, I. (2022). Acknowledging diversity but reproducing the Other: A critical analysis of Finnish multicultural education. Helsinki Studies in Education, number 138.
Jayadi, K., Abduh, A., & Basri, M. (2022). A meta-analysis of multicultural education paradigm in Indonesia. Heliyon, 8 (1), e08828.
Jenks, C., Lee, J. O., & Kanpol, B. (2001). Approaches to multicultural education in preservice teacher education: Philosophical frameworks and models for teaching. The urban review, 33 (2), 87-105.
                                                                                         
Nieto, S. (2010). Affirmation, Solidarity, and Critique: Moving Beyond Tolerance in Multicultural Education, In S. Nieto, Language, Culture, and Teaching: Critical Perspectives (2nd ed, 247-263). New York: Routledge.
Stunell, K. (2021). Supporting student-teachers in the multicultural classroom. European Journal of Teacher Education, 44 (2), 217-233.
Suryaman, S., & Juharyanto, J. (2020). The role of teachers in implementing multicultural education values in the Curriculum 2013 implementation in Indonesia. Journal of Education and Practice, 11 (3), 152-156.
Xu, A. (2022). The Importance of Philosophy for Children, International Journal of New Developments in Education. Vol. 4, Issue 7: 21-34,
Zammit, J. (2021). Maltese Educators' Perceptions of Democracy, Equality and Justice in Multicultural Education. IAFOR Journal of Education, 9 (1), 153-171.

  • تاریخ دریافت 02 اردیبهشت 1402
  • تاریخ بازنگری 04 شهریور 1402
  • تاریخ پذیرش 19 تیر 1402