بررسی رابطه تعاملی جامعه و مدرسه در برنامه درسی دوره متوسطه

نویسندگان

1 فارغ‌التحصیل کارشناسی ارشد مطالعات برنامه درسی دانشگاه علامه طباطبایی

2 استاد دانشگاه علامه طباطبائی

چکیده

: پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه تعاملی جامعه و مدرسه در برنامه درسی دوره متوسطه از دیدگاه صاحب­نظران و تجارب بین­الملل صورت گرفته است. پژوهش از حیث روش کیفی، بر مبنای هدف تبیینی و از لحاظ ماهیت از نوع بنیادی است. جامعه آماری این پژوهش را کلیه اساتید دانشگاه­های علامه طباطبایی، شهید بهشتی، تهران، تربیت­معلم و شهید­ رجایی تشکیل دادند که بنا بر هدف پژوهش به روش نمونه­گیری گلوله ­برفی، با چهارده نفر از این اساتید، مصاحبه نیمه ساختار یافته صورت گرفت. برای تجزیه و تحلیل داده­ها از روش نظریه زمینه­ای استفاده شده است. در پژوهش حاضر از داده­های حاصل از مصاحبه برای هفت سؤال پژوهش یازده مقوله به دست آمد که این مقوله­ها برای پاسخ به هر سؤال به تفکیک مشخص شد. نتایج پژوهش حاضر نشان داد که تدوین منسجم مبانی اجتماعی برنامه درسی دوره متوسطه با توجه به مبانی جامعه بومی و بین­المللی، نیاز اساسی جامعه امروز ما، برای کاربردی کردن علم و دانش و نزدیکی به واقعیت­های زندگی دانش­آموزان است. مفاهیم و مقوله­های مطرح شده در این پژوهش در هنگام تدوین برنامه درسی دوره متوسطه می­تواند راهگشای برنامه­ریزان درسی برای توجه هر چه بیشتر به شرایط جامعه کنونی ما در ارائه برنامه­ریزی­های واقع­بینانه باشد.

کلیدواژه‌ها


استراس، آنسلم و کوربین، جولیت (1390). اصول و روش تحقیق کیفی. مترجم: بیوک محمدی. تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.

اسفندیاری، توران (1382). شناسایی مهارت‌های زندگی مورد نیاز بزرگسالان از دیدگاه صاحب‌نظران تعلیم و تربیت، کارشناسان برنامه‌ریزی درسی شاخه متوسطه نظری و دانش‌آموزان شاخه نظری دبیرستان‌های بزرگسالان دولتی شهر تهران. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه شهید بهشتی.

افضل خانی و همکاران (1389). بررسی ساختار برنامه‌ریزی درسی آموزش متوسطه ایران از دیدگاه استادان و متخصصان برنامه‌ریزی درسی به منظور طراحی الگویی راهنما برای زمینه‌سازی پرورش خلاقیت دانش‌آموزان. فصلنامه رهبری و مدیریت آموزشی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد گرمسار، سال چهارم شماره.1

تقی پورظهیر، علی (1387). برنامه‌ریزی آموزشی و درسی. تهران: آگاه.

جباری، کامران، (1382). بررسی میزان موفقیت برنامه‌های تنظیم شده دوره متوسطه در تحقق اهداف اجتماعی. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه علامه طباطبایی، چاپ نشده.

صافی، احمد (1380). آموزش و پرورش ابتدایی، راهنمایی تحصیلی و متوسطه تهران. تهران: سمت.

غلامی فرد، اسرافیل (1381). بررسی کمی و کیفی برنامه‌های درسی جامعه‌شناسی دوره متوسطه گروه علوم انسانی بر اساس دیدگاه اجتماعی در برنامه‌ریزی درسی. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه علامه طباطبایی، چاپ نشده.

فتحی واجارگاه، کوروش (1384). اصول و مفاهیم اساسی برنامه‌ریزی درسی. تهران: بال.

فتحی واجارگاه، کوروش (1387). بررسی مبانی جامعه‌شناختی طرح برنامه درسی ملی ایران.

فرجاد، محمدعلی (1379). اصول برنامه­ریزی آموزشی و درسی. تهران: الهام.

قادری، مصطفی (1391). عمل و نظریه در مطالعات برنامه درسی. تهران: آوای نور.

مفتخر، سیف‌الله، (1387). بررسی برنامه درسی قصد شده و اجراشده شهروند مسئول در دوره متوسطه از دیدگاه دبیران علوم اجتماعی. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه علامه طباطبایی، چاپ نشده.

ملکی، حسن (1387). مبانی برنامه‌ریزی درسی آموزش متوسطه. تهران: سمت.

ملکی، حسن (1385). برنامه­ریزی درسی راهنمای عمل. تهران: پیام اندیشه.

موسی پور، نعمت­الله (1385). مبانی برنامه‌ریزی آموزش متوسطه. تهران: آستان قدس رضوی.

الن سی، ارنشتاین و فرانسیس پی، هانکینز (1373). مبانی فلسفی، روانشناختی و اجتماعی برنامه درسی. مترجم: سیاوش خلیلی شورینی. تهران: هما.

الن سی، ارنشتاین و فرانسیس پی، هانکینز (1384). مبانی، اصول و مسائل برنامه درسی. مترجم: قدسی احقر. تهران: انتشارات: دانشگاه آزاد، واحد علوم تحقیقات.

هومن، حیدر علی (1385). راهنمای عملی پژوهش کیفی، تهران، سمت.

Douglas E. Scates. (1937). Social Foundations of the Curriculum. Review of Educational Research, Vol. 7, No. 1, pp. 71-79

Fiore, Douglas J. (2011).school- community relations 3rd edition.   . Published by Eye on Education, Larchmont, New York, U.S.A.

Goos, M., Lowrie, T., & Jolly, L. (2007). Home, school and community partnerships in numeracy education: An Australian perspective. The Montana Mathematics Enthusiast, 7–24.

Johns,S., Kilpatrick, S., KALK, I. & Mulford, B. (2000)School Contribution toRural Communities:Leadership Issues, Centre for Research & Learning in Rural Australia, University of Tasmania.

Levin,H.M (2005). The Social Costs of Inadequate Education, A Summary of Melaville, A; Berg, A.; Blank, M. (2006). Community-based Learning: Engaging Students for Success and Citizenship,DC: Coalition for Community Schools.

Sobhi,Tawil. (2002).Curriculum change and social inclusion: perspectives from the BALTIC SC AND SCANDINAVIAN.countries final report of the regional seminar held in Vilnius Lithuania 5-8 desaber. IBE-UNESCO, 26-37.www.unesco.ibe.org

The first annual Teachers College Symposium on Educational Equity, on October 24-26, TEACHERS COLLEGE, COLUMBIA UNIVERSITY

Thomas, L. (2012) Rethinking the importance of teaching: curriculum and

Virginia Tech. (2013).Curriculum for liberal education:a guide for student, advisors&faculty. Virginia Tech(VT),2013-2014.