تبیین نشانگر عادات ذهن در برنامه درسی آموزش علوم: مطالعه موردی دانش‌آموزان دوره تحصیلی متوسطه دوم منطقه 9 شهر تهران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری برنامه ریزی درسی دانشگاه علامه طباطبائی

2 عضو هیات علمی گروه برنامه ریزی درسی دانشگاه علامه طباطبائی

3 دانشجوی دکتری برنامه‌ریزی درسی دانشگاه خوارزمی

چکیده

هدف پژوهش حاضر بررسی وضعیت عادات ذهن دانش‌آموزان دوره تحصیلی متوسطه دوم بود.جامعه پژوهش شامل تمامی دانش‌آموزان دوره متوسطه دوم منطقه9 شهر تهران بود که از این جامعه به شیوه نمونه‌گیری طبقه‌ای با رعایت نسبت‌ها، نمونه‌ای به حجم 359دانش‌آموز انتخاب شدند.روش پژوهش توصیفی و از نوع مطالعات پیمایشی مقطعی بود.ابزار گردآوری داده‌ها پرسشنامه عادات ذهن در سواد علمی عبدالملکی(1391) بود، پایایی ابزار با روش کودر-ریچاردسون با ضریب پایایی(78/0) مناسب برآورد گردید و روایی صوری و محتوایی آن موردتأیید متخصصان قرار گرفت.یافته‌ها نشان داد که وضعیت متغیر عادات ذهن و ابعاد آن در کل دانش‌آموزان، دانش‌آموزان دختر و پسر پایین‌تر از وضع مطلوب و در سطح05/0معنادار بود.همچنین تفاوت معناداری در رتبه‌بندی ابعاد متغیر عادات ذهن در دانش‌آموزان در سطح05/0وجود داشت که در کل دانش‌آموزان بالاترین رتبه مربوط به بعد محاسبه و برآورد کردن با میانگین رتبه(40/3)و کمترین رتبه مربوط به بعد دست ورزی و مشاهده با میانگین رتبه(23/2)بود.در دانش‌آموزان پسر بالاترین رتبه مربوط به بعد محاسبه و برآورد کردن با میانگین رتبه(79/3)و کمترین رتبه مربوط به بعد دست ورزی و مشاهده با میانگین رتبه(03/2)بود و در دانش‌آموزان دختر بالاترین رتبه مربوط به بعد ارزش‌ها و نگرش‌ها با میانگین رتبه(40/3)و کمترین رتبه مربوط به بعد دست ورزی و مشاهده با میانگین رتبه(36/2)بود.
 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Explanation of the Habits of Mind in the Curriculum of Science Education: A Case Study of Second Period of high School Students in 9th District of Tehran

نویسندگان [English]

  • S A 1
  • M Khosravi 2
  • r Hosseinzadeh 3
1 A. U
2 A.T.U
3 Kh. U
چکیده [English]

The aim of the present study was to investigate the mental habits of secondary school students in Tehran's 9th district. 359 students were selected using stratified sampling method.The research method was descriptive and it was a cross-sectional survey. The Mindful Habits Questionnaire used  )Abdolmaleki, 1391), with a reliability coefficient of 0.78, and content validity of it was approved by experts..The findings showed that the changing status of habits of minds and its dimensions were favorable in female and male students. There is a significant difference in the ranking of mental health variable across students at the level of0.05. The highest rank among the students was related to the"Computation and Estimation"dimension with the average rating of 3.40, the lowest rank was observed in the dimension of"manipulation and observation"with the average rating of2.23.In male students,the highest rank was related to the"Computation and Estimation"dimension with the average rating of3.79and the lowest rank was in the dimension of"manipulation and observation"with the average rating of2.03.In female students,the highest rank was related to the values and attitudes dimension with the average rank of3.40and the lowest rank was in the dimension of"manipulation and observation"with the average rating of2.36.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • habits of mind
  • scientific literacy
  • empirical science education
  • secondary school

ترکان، هاجر و کجباف، محمد باقر (1387)، نگرش چیست. فصلنامه توسعه علوم رفتاری، سال اول، شماره اول.

خوش‌بین، آزاده (1388)، تعیین نشانگرهای سواد فیزیکی با استفاده ازنظر اساتید و کارشناسان فیزیک در کشور ایران، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه تربیت دبیری شهید رجایی.

دوبونو، ادوارد (1375)، مهارت در اندیشیدن، ترجمه: بهمن لطیفی، تهران: انتشارات اهل‌قلم.

رضازاده، محمدرضا (1390)، رابطه مهارت­های ارتباطی و سازگاری زناشویی در دانشجویان. فصلنامه روانشناسی معاصر، دوره سوم، شماره 1.

رضایی، شادی؛ حسینی، محمدعلی؛ فلاحی خشکناب، مسعود (1385)، تأثیر آموزش مهارت‌های ارتباطی بر میزان استرس شغلی پرسنل پرستاری شاغل در مراکز توان‌بخشی شهرستان‌های ری، تهران و شمیرانات، مجله دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی تهران، دوره 64، شماره 1، 31-26.

دبیرخانه طرح تولید برنامه درسی (1389)، برنامه درسی ملی جمهوری اسلامی ایران، نگاشت سوم،تهران: سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی.

سیف، علی‌اکبر (1390)، روانشناسی پرورشی، تهران :آگاه

شیفر، ریچارد ال؛ مندن هال، ویلیام و اوت لایمن (1387)، آمارگیری نمونه‌ای (ترجمه کریم منصور فر). تهران: انتشارات سمت (تاریخ انتشار به زبان‌اصلی، 1998).

صدرالاشرافی، مسعود؛ ذاکری، علیرضا؛ احمدی، غلامعلی (1390)، مهارت‌های کاوشگری در آموزش علوم، تهران: انتشارات دانشگاه تربیت دبیری شهید رجایی.

عبدالملکی، صابر، معصومی، معصومه، بهادر، راحله (1393)، فلسفه آموزش علوم: سواد علمی و مؤلفه‌های یادگیری آن، همایش فلسفه تعلیم و تربیت در عمل16, 17 مهرماه - تهران - دانشگاه خوارزمی.

عبدالملکی، صابر؛ درانی، کمال؛ کرمدوست، نوروزعلی؛ صدرالاشرافی، مسعود (1395)، ماهیت علم: مطالعه موردی نگرش دانشجویان کارشناسی دانشگاه تهران، دو فصلنامه نظریه و عمل در برنامه درسی، سال سوم، شماره5، 15-129.

عبدالملکی، صابر؛ ساکی زاده، مراد و معصومی، معصومه (1392)، سواد علمی هدف جهانی آموزش علوم در قرن بیست‌ویک با تأکید بر اهداف و محتوای برنامه درسی، همایش ملی تغییر برنامه درسی دوره‌های تحصیلی آموزش و پرورش 14, 15 اسفندماه - بیرجند - دانشگاه بیرجند.

عبدالملکی، صابر (1391)، بررسی وضعیت سواد علمی در دانشجویان کارشناسی دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی دانشکده علوم دانشگاه تهران، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه تهران، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی.

کاویانی، محمد؛ آذربایجانی، مسعود ؛ سالاری فر، محمدرضا؛ موسوی اصل، سید مهدی و عباسی، اکبر (1390). روان‌شناسی اجتماعی با نگرش به منابع اسلامی، تهران: انتشارت سمت.

فنستر میچر، گری؛ سولتیس، جوناس (1390)، رویکردهای تدریس، ترجمه: احمدرضا نصر، هدایت‌اله اعتمادی‌زاده، محمدرضا نیلی، فریدون شریفیان، تهران: انتشارات مهر ویستا.

کریمی، یوسف (1393)، نگرش و تغییر نگرش، تهران: نشر ویرایش.

گیدنز ،آنتونی (1395)، جامعه‌شناسی، ترجمه منوچهر صبوری، تهران: نشر نی

معین، محمد (1388)، فرهنگ فارسی معین (شش‌جلدی)، تهران: امیرکبیر.

ملکی حسن، حبیبی پور، مجید (1385)، پرورش تفکر انتقادی هدف اساسی تعلیم و تربیت، فصلنامه نوآوری‌های آموزشی، شماره19،سال ششم،ص 108-93

Abd-El-Khalick, F. (2013). Teaching with and about nature of science, and science teacher

Allen, W. & C. Allen. (2003). Habits of Mind: Fostering Access and Excellence in Higher Education. Transaction Publishers, New Brunswick, NJ.

American Association for Advancement of Science. (1989). Science for all Americans. New York: Oxford University Press.

American Association for Advancement of Science. (1993). Benchmarks for science literacy. New York: Oxford University Press.

American Association for the Advancement of Science. (2007). Atlas of science literacy (Vol. 2). Washington, DC: Author. Also available at http://strandmaps.dls.ucar.edu/

Anderson, Ronald D., DeVito, Alfred, Dyrli, Odvard Egil, Kellog, Maurice, Kochendorfer, Leonard, and Weigand, James (1970). Developing children's thinking through science. Englewood Cliffs, New Jersey: Prentice Hall.

Anderson, Ronald D., DeVito, Alfred, Dyrli, Odvard Egil, Kellog, Maurice, Kochendorfer, Leonard, and Weigand,

 Archer, R.E. (2014). Demystifying scientific literacy: Charting the path for the 21st century. Journal of Educational and Social Research, 4 (3), hlm. 165-172.

Archer-Bradshaw .Ramona E.,)2014 (.Demystifying Scientific Literacy: Charting the Path for the 21st Century. Journal of Educational and Social Research MCSER Publishing, Rome-Italy. Vol. 4 No.3

Brent .Robert N, Deaton. Michael L., D. Tang. Jeffrey , Handley. Mary K., (2012). Incorporating Habits of Mind into Science and Technology Curricula. Proceedings of the 4th annual conference on higher education pedagogy, 8–10 February, Virginia Tech., Blacksburg. www.cider.vt.edu/conference

Bybee,Rodger., McCrae,Barry., Laurie, Robert (2006). PISA 2006: An Assessment of Scientific Literacy. JOURNAL OF RESEARCH IN SCIENCE TEACHING VOL. 46, NO. 8, PP. 865–883

Çalik M., Turan Bektaş B., Coll R.K., (2013). "A Cross-Age Study Of Elementary Student Teachers' Scientific Habits Of Mind Concerning Socioscientific Issues", INTERNATIONAL JOURNAL OF SCIENCE AND MATHEMATICS EDUCATION, vol.12, pp.1315-1340,.

Çalik, M. & Coll, R. K. (2012). Investigating socioscientific issues via scientific habits of mind: Development and validation of the scientific habits of mind survey. International Journal of Science Education, 34 (12), 1909–1930.

Choi ,Kyunghee. Lee , Hyunju. Shin, Namsoo. Kim , Sung-Won. Krajcik ,Joseph (2011). Re-Conceptualization of Scientific Literacy in South Korea for the 21st Century. Journal of Research in Science Teaching, vol. 48, issue 6, pp. 670-697.

Coll, Richard K. , Taylor, Neil and Lay, Mark C (2009) 'Scientists' Habits of Mind as Evidenced by the

Costa, A.L., & Kallick, B. (2008). Learning and leading with habits of mind: 16 essential characteristics for success. Alexandria, VA: ASCD.

Costa, A.L., & Kallick, B. (2009). Habits of mind across the curriculum: Practical and creative strategies for teachers. Alexandria, VA: ASCD.

Csapó, B. (1999). Improving thinking through the content of teaching. In J. H. M. Hamers, J. E. H. Van Luit & B. Csapó (Eds.), Teaching and Learning Thinking Skills (pp. 37 – 62). Lisse: Swets and Zeitlinger.

Cuoco, A., Goldenberg, E. P., & Mark, J. (1996). Habits of mind: An organizing principle for a mathematics curriculum. Journal of Mathematical Behavior, 15 (4), 375-402.

Cuoco, A., Goldenberg, E. P., & Mark, J. (2010). Contemporary curriculum issues: Organizing a curriculum around mathematical habits of mind. Mathematics Teacher, 103 (9), 682-688.

Eroğlu, Deniz & Tanışlı, Dilek (2017). Integration of Algebraic Habits of Mind into the Classroom Practice, Elementary Education Online, 2017; 16 (2): 566-583,

Eroğlu, Deniz & Tanışlı, Dilek (2017). Integration of Algebraic Habits of Mind into the Classroom Practice, Elementary Education Online, 2017; 16 (2): 566-583,

Eroglu, Deniz. Tanisli, Dilek (2017). Integration of Algebraic Habits of Mind into the Classroom Practice. Classroom Practice, Elementary Education Online, 2017; 16 (2): 566-583.

Essig, Linda. (2013). “Frameworks for Educating the Artist of the Future: Teaching Habits of Mind for Arts Entrepreneurship.”Artivate, 1 , 2, 65-77.

Etkina, Eugenia (2017). Using Physics to Help Students Develop Scientific Habits of Mind. Scientia in educatione 8 (Special Issue), p. 6–21.

Friedman ,TL (2005) The world is flat. Farrar, Straus, and Giroux, New York.

Furuya, Shigehiko, Shin Masako., Kamei. Eiichi, Sentoku. Eiichi. (2012), Formation of Active Attitude for Learning and of Habits of Scientific Thinking by Project Based Team Learning at Kanazawa Institute of Technology, Proceedings of the 8th International CDIO Conference.

Gauld, C. F. (1982). The scientific attitude and science education: A critical reappraisal. Science Education, 66, 109–121.

Gauld, C. F. (2005). Habits of mind, scholarship and decision making in science and religion. Science & Education, 14, 291–308.

Goldenberg, E. P., Shteingold, N., & Feurzeig, N. (2003). Mathematical habits of mind for young children. In F. K. Lester & R. I. Charles (Eds.), Teaching mathematics through problem solving: Prekindergarten-Grade 6 (pp. 15-29). Reston, VA: National Council of Teachers of Mathematics.

Gurung, Regan A. R, Chick. Nancy L, Hayne, Aeron., (2009). Exploring Signature Pedagogies: Approaches to Teaching Discplinary Habits of Mind. Stylus Publishing, Sterling, VA.

Hand, B., Hohenshell, L., & Prain, V., (2007). Examining the effect of multiple writing tasks on Year 10 biology students’ understandings of cell and molecular biology concepts. Instruct Sci.

Hanuscin, D. L., Lee, M., & Akerson, V. L. (2011). Elementary teachers’ pedagogical content knowledge for teaching the nature of science. Science Education, 95, 145–167.

Hanuscin, D. L., Lee, M., & Akerson, V. L. (2011). Elementary teachers’ pedagogical content knowledge for teaching the nature of science. Science Education, 95, 145–167.

Har,Erman (2016). Contributions of Cultural Elements of Modern Science, Scientific Thinking Skills, Scientific Thinking Habits, to the Culture of Indigenous Science. research journal of applied sciences.11 (10):985-991.

Holbrook, J. and Rannikmae, M. (2009). The meaning of scientific literacy. International Journal of Environmental & Science Education. 4 (3): 275-288.

Interaction Between their Science Training and Religious Beliefs', International Journal of Science Education, 31: 6, 725 — 755

James (1970). Developing children's thinking through science. Englewood Cliffs, New Jersey: Prentice Hall.

knowledge domains. Science & Education, 22 (9), 2087-2107.

Kuhn, D., Amsel, E., & O'Loughlin, M. (1988). The development of scientific thinking skills. Orlando FL: Academic Press.

Kuhn, D., Amsel, E., & O'Loughlin, M. (1988). The development of scientific thinking skills. Orlando FL: Academic Press.

Lederman, N. G & Lederman, J. S (2014). Is Nature of Science Going, Going, Going, Gone? Journal of science teacher education (2014) 25:235–238 DOI 10.1007/s10972-014-9386-z.

Lederman, N. G & Lederman, J. S (2014). Is Nature of Science Going, Going, Going, Gone? Journal of science teacher education (2014) 25:235–238 DOI 10.1007/s10972-014-9386-z.

Levasseur, K., & Cuoco, A. (2003). Mathematical habits of mind. In H. L. Schoen (Ed.), Teaching mathematics through problem solving: Grade 6-12 (pp. 23-37). Reston, VA: National Council of Teachers of Mathematics.

Lin, T.-J., Deng, F., Chai, C. S., & Tsai, C.-C. (2013). High school students’ scientific epistemological beliefs, motivation in learning science, and their relationships: A comparative study within the Chinese culture. International Journal of Educational Development, 33 (1), 37-47.

Lin, T.-J., Deng, F., Chai, C. S., & Tsai, C.-C. (2013). High school students’ scientific epistemological beliefs, motivation in learning science, and their relationships: A comparative study within the Chinese culture. International Journal of Educational Development, 33 (1), 37-47

Liu Xiufeng (2009) Beyond Science Literacy: Science and the Public: International Journal of Environmental & Science Education. . Vol. 4, No. 3, July 2009, 301-311.

Marzano, R. J. (1992). A different kind of classroom: Teaching with Dimensions of Learning. Alexandria, VA: Association for Supervision and Curriculum Development.

Murcia, K. (2006). Scientific literacy for Sustainability. Murdoch University, Perth, Western Australia. At http://wwwlib.murdoch.edu.au/adt/browse/view/adt-MU20070828.93112.

National Research Council (1996). The national science education standards. Washington, DC: The National Academies Press.

National Research Council. (2012). A Framework for K-12 Science Education: Practices, Crosscutting Concepts, and Core Ideas. Washington, DC.: Committee on a Conceptual Framework for New K-12 Science Education Standards. Board on Science Education, Division of Behavioral and Social Sciences and Education.

NGSS Lead States. (2013). Next Generation Science Standards: For states, by states. Washington, DC: The National Academies Press.

Norris, S.P., & Phillips, L.M. (2003). How literacy in its fundamental sense is central to scientific lite-racy. Science Education, 87, 224-240.

Nuangchalerm, Prasart (2010). Engaging Students to Perceive Nature of Science Through Socioscientific Issues-Based Instruction. European Journal of Social Sciences – Volume 13.

OECD. (2007). PISA 2006: Science Competencies for Tomorrow's World: Volume 1: Analysis. Paris: OECD.

OECD. (2009). PISA 2006 technical report. Paris: OECD .

OECD. (2013). PISA 2015 draft science framework. http ://www.oecd.org /callsfortenders/ Annex %2 0IA_ %20PISA%202015%20Science%20 Framework%20.pdf

Ogunkola .Babalola J (2013). Scientific Literacy: Conceptual Overview, Importance and Strategies for Improvement. Journal of Educational and Social Research. Vol. 3 (1) January

Reys, B. J. (1986). Teaching computational estimation: Concepts and strategies. In H. L. Shoen & W. J. Zweng (Eds.), Estimation and mental computation – 1986 year book (pp. 31-44). VA: National Council of Teachers of Mathematics.

Shanahan, M.-C., & Nieswandt, M. (2011). Science student role: Evidence of social structural norms specific to school science. Journal of Research in Science Teaching, 48 (4), 367–395.

Shu Hong Bee. Maria, Hock Seng. Goh , Jusoff. Kamaruzaman (2013). Habits of Mind in the ESL Classroom. English Language Teaching; Vol. 6, No. 11.

Smith .,Mike U., Scharmann , Lawrence C (1999). Defining versus Describing the Nature of Science: A Pragmatic Analysis for Classroom Teachers and Science Educators.Science Education, v83 n4 p493-509 .

Sowder, J., Wheeler, M. (1989). The development of concepts and strategies used in computational estimation. Journal for Research in Mathematics Education. 20, 130-146.

Steinkuehler, C. & Duncan, S. (2009). Scientific habits of mind in virtual worlds. Journal of Science Education & Technology. DOI: 10.1007/s10956-008-9120-8.

Trafton, P. R. (1988). Teaching computational estimation: Establishing an estimation mind-set. In H. L. Shoen & W. J. Zweng (Eds.), Estimation and mental computation – 1986 year book (pp. 16-30). VA: National Council of Teachers of Mathematics.

Volkmann, M. J. & Eichinger, D. C (1999). Habits of mind: Integrating the social and personal characteristics of doing science into the science classroom. School Science and Mathematics, 99 (3), 141-147.

Yore, L.D., Pimm, D., & Tuan H-L. (2007). The literacy component of mathematical and scientific literacy. International Journal of Science and Mathematics Education, 5, 559-589.