تدریس موثر: نماد تمام نمای «عملی» بودن آموزشگر دانشگاهی

نویسنده

دانشیار دانشگاه فرهنگیان

چکیده

تدریس ازجمله فعالیت­هایی است که تعریف آن با همه سهولت ظاهری، از صعوبت زیادی برخوردار است. نقش انکارناپذیر این فعالیت در فرایندهای تربیتی موجب شده است که برای وضع مطلوب آن اندیشه­ورزی شود و الگوهایی ارایه گردد. این تلاش­ها با دستاوردهای متنوعی همراه بوده و به‌تبع آن، شواهد و دلایلی برای دفاع از الگوهای موردنظر تهیه و تولید شده است؛ اما آیا با اطمینان می­توان از یک روش، الگو یا راهبرد مناسب تدریس سخن گفت و دفاع کرد؛ به‌گونه‌ای که آن روش یا الگو یا راهبرد به‌مثابه یک راه، معلم (از آموزگار تا استاد دانشگاه) را به مقصود برساند؟ ایده اساسی در این مقاله (که مخاطب خاص خود را مدرسان دانشگاهی می­داند) آن است که اصولاً «معلمی کردن» با عمل در موقعیت­های منحصر به فرد همراه است و برای چنین عملی «شایستگی تولید روش بر اساس دانش و تجربه»، نقش محوری بازی می­کند. آنان که به کار معلمی تن می­سپارند، نمی­توانند برای اعمال خود به راهبرد، الگو و روشی خاص دل ببازند؛ اما نیاز دارند با آگاهی از این الگوها، بنای تدریس خود را در هر موقعیت خاص بسازند. آگاهی از دانش تدریس و تأمل بر تجارب تدریس خود، لازمۀ تولید روش و الگوی متناسب تدریس هر موضوع در هر زمان برای هر گروه از مخاطبان است و از این حیث، همۀ استادان (معلمان) مؤثر، «فکورانه» عمل می­کنند و به‌واقع «عملی» هستند.

کلیدواژه‌ها


باقری، خسرو(1387):الگوی مطلوب آموزش و پرورش در جمهوری اسلامی، تهران: مرکز پژوهش‌های فرهنگی و اجتماعی.

براون، جورج (1372): تدریس خرد، ترجمه علی رؤوف. تهران: مدرسه.

بلوم، بنجامین و همکاران. (1368): طبقه بندی هدف‌های پرورشی. ترجمه علی‌اکبر سیف و خدیجه دولت‌آبادی. تهران: رشد.

جویس، بروس، م. ویل و ا. کالهون. (1382): الگوهای تدریس. ترجمه محمدرضا بهرنگی. تهران: کمال تربیت، چاپ سوم.

شعبانی، حسن. (1381): مهارت‌های آموزشی و پرورشی. تهران: سمت.

فاضلی، نعمت الله. (1386): «انسان‌شناسی را چرا و چگونه تدریس کنیم؟» در:www.farhangshenasi.com/persian

فاضلی، نعمت الله. (1386): «مباحثه روشی برای تدریس در دانشگاه»، در:www.farhangshenasi.com/persianگیج، ان. ال. (1374): مبانی علمی هنر تدریس. ترجمه محمود مهر محمدی. تهران: مدرسه.

موسی­پور، نعمت­الله (1378): «دبیران مدارس متوسطه چگونه تدریس میکنند؟»، مجله علوم تربیتی و روان‌شناسی دانشگاه فردوسی. مشهد: شماره دوم.

موسی­پور، نعمت­الله (1383): «مفهوم تدریس و پرسش‌های اساسی آن»، گام‌های توسعه در آموزش پزشکی، سال 1، شماره 1.

مهرمحمدی، محمود (1393): «درآمدی بر شواب و شواب­شناسی»، فصلنامه مطالعات برنامه درسی، شماره 33: ص 8-35.

مهرمحمدی، محمود و همکاران. (1388): الگوی مطلوب آموزش علوم انسانی، تهران: پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری.

مهرمحمدی، محمود. (1375): «بررسی ابعاد نظری و علمی تعلیم و تربیت سؤال محور»، نشریه روان‌شناسی و علوم تربیتی دانشگاه تهران، شماره، ص 76 ـ 63.

Admiral, W. & Wobbles, T. & Pilot, A. (1999): "College Teaching in Legal Education: Teaching Method, Students Time-on –Task & Achievement", Research in Higher Education, Vol. 40, No. 6.

Amidon, E. & Hunter, E. (1967): Improving Teaching: The Analysis of Classroom Verbal Interaction.New York: Holt, Rinehart, and Winston.

Anderson, L. W, (1991): Increasting Teacher Effectiveness, UNESCO.

Arends, R. L. (1994): Learning to Teach. New York: Mc Growـ Hill.

Cohen E. G. (1991): Classroom Management and Complex Instruction. A Paper resenred at the annual Meeting of the American Educational Research Association. Chicago.

Connelly, F. M. (2009) Being Practical with Schwab: Research and Teaching in the Foothills of Curriculum, presented in The First International Conference on “The Practical” Curriculum, Beijing: CNU.

Custer, I. & Vila, N. (2006): "A Comparison of Marketing Teaching Methods in North American and EuropeanUniversities", Marketing Intelligence and Planning, Vol. 24, Issue. 4.

Damodharan V. S., Acca, A. and Aenyarajan M. V. (2007): Innovative Methods of Teaching, www.math.Arizona.edu/atp-men/ Conference/ Proceedings.

Dees, D. M. (2007): "A Transactional Model of College Teaching", International Journal of Teaching and Learning in Higher Education, Vol. 19, No.2 (130).

De Nave, K.M. & Heppner, M. J. (1997): "Role Play Simulations: the Assessment of an Active Learning Technique and Comparisons with Traditional Lectures", Innovative Higher Education, Vol. 21, No. 3, spring.

Divjak, B. & Kukec, S. K. (2008): "Teaching methods for international R&D project management", Pavlinska 2, University of Zagreb, Faculty of Organization and Informations, Croatia.

Dotson, M. (2000): Cooperative Learning Structure, Kagan Online magazineـ Invited Article.

 Dunkin, M, J. (1985): "Teaching: Art or Science", in T. Husen (Ed.): The International Encylopedia of Eduvation, Research and Studies, V.9. New York: Pergamon Press pp. 5091ـ5092.

Eisner, Eliot (1979): Educational Imagination, New York: Mc Milan.

 Elliott, J. (1985): "Teachers as Researchers" in T. Husen (ed.): The International Encyclopedia of Education, Research and Studies, (V. 9), New York: Pergomon Press, P. 5042ـ5045.

Hossford, P. L. (1984): "The Art of Applying the Science of Education" in Hossford (Ed.): Unsing What We Know About Teaching, ASCD. Pp. 141ـ161.

Hunter, M. (1990): "Thought on Staff Development", in B. Joyce (Ed.) Changing School Culture through Staff Development, U.S.A: ASCD preface.

 Jackson, P. W. (1986): The Practice of Teaching. New York: Teachers College Press.

 Johnson, D.W. and R.T. Johnson (2000): Cooperative Learning Methods: A Meta Analysis, Retrieved July 2000, www.clcrc.com/pajes/Clـmethods. Htmail.

Kagan, S. (1996): Cooperative Learning, California, Kagan Publishing.

Klauer, K. J. (1985)" Framework for theory of Teaching and Teacher", Education. 1, 5ـ17.

Kelly S. C. (2006): "Classroom Voting in Mathematics", Mathematics Teacher, Vol. 100, No. 2.

Ksakul, N. T. (2004): "The Effects of Audio- Lingual Teaching Method on The Freshman Students Lisining and Speaking Skills at South –East Asia University", South –East Asia University.

Kumar, R. & Lightener, R. (2007): "Games as an Affirmative Classroom Teaching: Perceptions of Corporate Trainers", International Journal of Teaching in Higher Education, Vol. 19, No. 1, P. 53-63.

Panitz, T. & Christman, D. (2003): "Collaborative Learning", In Jame J. Frest and Kevin Kinser, Higher Education in the United States: An Encyclopedia, Sapta Barbara: ABC-CLIO.

Parkinson, M. G. & Ekachai, P. K. (2002): "The Socratic Method in the Introductory PR Course: an Alternative Pedagogy", Public Relations Review, Vol. 28, June, P.167-174.

Onoski, J. J. (1990): "Comparing Teachers Instuction to Promote Student's Thinking", Journal of Curriculum Studies, V22,5, 442 ـ462.

 Robertson, E. (1985): "Teaching and Related Activities" in T. Husen (ed.) The International Encyclopedia of Education: Research and Studies, V.9. New York: Pergamon Press, 5087ـ5091.

Robertson, E. (1987): "Teaching and Related Activities" in M.J. Dunkin (Ed.) International Encyclopedia of Teaching and Teacher Education, Oxford: Pergamon. p. 15ـ18.

Reynolds, D. & D. Cattante. (1993): School Effectiveness Research: Policy and Practice, London: CASSELL

Saphier, J. (1982): "The Knowledge Base on Teaching: It's Here, now!", in K.M. Amabile and M.L. Stubbs (Ed.) Psycholigical Reasearch in the Classroom Issues for Education Researcher, New York: Pergamon Press, Inc.

Shek kam, T. S. E. & Others (2006): An Integrative Perceptive of Teaching Chines Characters, Faculty of Education, University of Hong Kong.

Schwab, J. (1969). The Practical: A Language for Curriculum, The University of Chicago Press, Vol. 78, No. 1 (Nov., 1969), pp. 1-23

Schwab, J. )1970( The Practical: A Language for Curriculum.National Education Association. Center for the Study of Instruction.

Smith, B.O. (1985): "Teaching: Definitions", in T. Husen (Ed.): The International Encyclopedia of Education, Reasearch and Studies. V.9. New York: Pergamon Press, 5097ـ5101.

Stuckey, R. & etal. (2007): Best Practices for Legal Education, U.S.A.: The Clinical Legal Education.

Varjavand, R. (2008): A New Paradigm For Successful Teaching of Principles of Economics, ShahidBeheshtiUniversity: Faculty Of Education & Psycology.

Wallberg, H. J. (1986): "Syntheses of Research on Teaching" in M.C. Wittrok: Handbook of Research on Teaching (Third Edition) MC Millan. p 214ـ229.

Willis S. (1992): Teaching Thinking: Educatoes Shift Emphasis from Recal to Reasoning. Carriculum Upsate. ASCD.

 Wittroc, M. C. (1988) (Ed.): Handbook of Research on Teaching (Third Edition). New York: Mc Millan.

Withall, J. (1985) "Teacherـ Centered and Learnerـ Centered Instruction" in T. Husen (Ed.) the International Encyclopedia of Education, Research and Studies. V.9. New York: Pergamon Press. Pp 4992ـ5002.