چیستی پژوهش تاریخی در مطالعات برنامه درسی از یک موضع پست‌مدرن

نویسنده

دانشجوی دکتری برنامه ریزی درسی دانشگاه تربیت مدرس

چکیده

تغییر نگاه به دانش، اصلی‌ترین پیامد گفتمان پست‌مدرن است. ضرورتاً پژوهش تربیتی نیز که سروکار آن با دانش و چگونگی دستیابی به آن می­باشد تحت تأثیر این تغییر قرار گرفته است. یکی از قلمروهای بنیادین حوزه مطالعات برنامه درسی، قلمرو تاریخی آن است، لذا تحقیق و پژوهش در آن به‌عنوان یک تکلیف در برابر دانش پژوهان این حوزه خودنمایی می‌کند. حال سؤال این است که پژوهش‌ها در حوزه تاریخ مطالعات برنامه درسی بر اساس کدام بنیاد فلسفی یا به‌طور دقیق‌تر متأثر از چه نوع نگاهی به دانش انجام گرفته است. بررسی پیشینه و پژوهش‌های برخوردار از صبغه تاریخی در این حوزه مؤید آن است که تصویر موجود از پژوهش تاریخی تحت‌الشعاع نگاه مدرن یا دیدگاه اثباتگرایانه به دانش قرار گرفته است لذا از این جهت تصویری نابسنده است. نگارنده در این مقاله که نوعی پژوهش فلسفی است با استفاده از رویکرد شکل‌گیری مفهوم به ارائه تفسیری از پژوهش تاریخی در حوزه مطالعات برنامه درسی متناسب با گفتمان پست‌مدرن می‌پردازد. در این تصویر، پژوهش تاریخی به‌عنوان روایتی توصیف می‌شود که در کنار دیگر روایت‌ها از پدیده‌ای خاص و به‌وسیله سبک گفتمانی ویژه با محوریت استعاره‌ها به‌عنوان موجودیت‌های معنادار، به تفسیر و تبیین وقایع گذشته پرداخته و درنتیجه فهم جدیدی از آن را فراهم می‌سازد.
 

کلیدواژه‌ها


انکراسمیت، فرانک آر ( 1379). "پست مدرنیسم و نظریه تاریخ". ترجمه حسین علی نوذری، تاریخ معاصر ایران. زمستان و بهار شماره 13 و 14. صفحات 63 تا 96

حسینی، افضل السادات و محمودی، سید نورالدین (1395). اندیشه های نوین تربیتی، سال دوازدهم، شماره 1. صفحات 211 تا 236

خسروی، جمال و سجادی، امیر (1392): جامعه شناسی تاریخی: تبیین های تعمیم پذیر یا روایت های گوناگون. مطالعات تاریخ اسلام. سال پنجم، شماره 16

کومبز، جرالد آر و دنیلز، لی روی بی (1991). ترجمه خسرو باقری، "پژوهش فلسفی: تحلیل مفهومی". روش شناسی مطالعات برنامه درسی، ادموند سی شورت، ترجمه مهرمحمدی و همکاران، انتشارات سمت.

نوری، علی و فردانش، هاشم (1390). نگاهی دوباره به پژوهش تاریخی و جایگاه آن در میان پژوهش های تربیتی: تبیین چرایی، چیستی و چگونگی آن، فصلنامه تعلیم و تربیت ، دوره زمستان، شماره 108. صفحات: 67-90

Berg, Bruce L (2001). “Qualitative research methods for the social sciences”. Fourth edition. Allyn & Bacon

Bryman, A. (1998). Quantitative and qualitative research strategies in knowing the social world, In, Knowing the Social World, edited by: T.May and M.Williams. Buckingham: Open University Press. pp. 138–56.

Carr, David (1986). “Narrative and the Real World: An Argument for Continuity”, History and Theory, 25 (2), pp. 117–131.

Carr, David (2008). “Narrative explanation and its malcontents”, Forum: Historical Explanation. History and Theory. V. 47. P: 19-30

Cohen, Sol. (1993). “Review: Herbert M. kliebard. Forgoing the American curriculum: essay in curriculum history and theory”, Historical studies in education. 5 (2),pp. 286-289

Cooper, Hilary (2014).” Writing History”, In Historical Writing in Different Genres, edited by: Hilary Cooper, pp. 7-11, Routledge

Davis, O.L. Jr (1991). “Historical Inquiry: Telling Real Stories, In, Forms of Curriculum Inquiry. Short, Edmund C. State University of New York Press

Edson, C. H (1986). “Our Past and Present: Historical Inquiry in Education”. 21 (3), pp. 13-27

Edwards, Richard; Usher, Robin. (2001). “Lifelong Learning: The Postmodern Condition of Education”, Adult Education Quarterly, 51 (4). Pp. 273-287

Eisner. Elliot W. (2005): “On the differences between scientific and artistic approaches to qualitative research”. In, reimagining school. Routledge

Hlebowitsh, Peter S. (2005).”Generational Ideas in Curriculum: A Historical Triangulation”, Curriculum Inquiry 35:1. Pp. 73-87

Jackson, Philip. W. (1992).” Conceptions of curriculum and curriculum specialists”, In handbook of research on curriculum, edited by Jackson, Philip. W, pp.3-40, McMillan.

Johnson, R. Burke; Onwuegbuzie, Anthony J.; Turner, Lisa A. (2007). “Toward a Definition of Mixed Methods Research”, Journal of Mixed Methods Research, 1 (2), pp.112-133.

Kaestle, Carl F. (1980). “Recent Methodological Developments in the History of American Education”, in R. M. jaeger (Ed.), complementary methods for research in education, pp. 61-73. American educational research association.

Kliebard. Herbert M. (1995).”Why History of Education?”, The Journal of Educational Research”,88 (4), pp. 194-199

Lemon, M.C.  (2003). Philosophy of History: A Guide for Students, Routledge

Levisohn, Jon A. (2010). “Negotiating Historical Narratives: An Epistemology of History for History Education”, Journal of Philosophy of Education, 44 (1), pp. 1-21

Lorenz, Chris (1988). “Can Histories be true? Narrativism, Positivism, and the "Metaphorical Turn"”, History and Theory, 37 (3). pp. 309-329

 Lorenz, Chris (1994).” Historical Knowledge and Historical Reality: A Plea for “Internal Realism”, History and Theory, 33 (3). Pp.297-327

Mandelbaum, Maurice (1967).” A Note on History as Narrative”, History and Theory, 6 (3). pp. 413-419.

Pinar, William F.  Reynolds, William M.  Slattery, Patrick. Taubman, Peter M. (1995). “Understanding Curriculum: An Introduction to the Study of Historical and contemporary Curriculum Discourses”. P. Lang

Pinar, William F. (2013). “Plagiarism and the Tyler Rationale”, Journal of the American association for the advancement of curriculum studies, 9 (2)

Reid, William (1993). “Does Schwab Improve on Tyler? A response to Jackson”, journal of curriculum studies, 25 (6), pp. 499-510

Roberts, Clayton  (2010). “Logic of Historical Explanation”, Penn State Press.

Roberts, Geoffrey  (2001).The History and Narrative Reader, edited by: Geoffrey Roberts, Psychology Press.

Rousmaniere, kate (2004). “Historical research”. In Foundation for research methods of inquiry in education and the social science. Edited by: kathleen demarrais and stephen D. lapan. Lawrence Erlbaum Associates.

Short, Edmund C (1991). Forms of Curriculum Inquiry SUNY Series in Curriculum Issues and Inquiries, State University of New York Press

Tamura, Eileen H (2011). “Narrative History and Theory”, History of Education Quarterly, 51 (2).

Usher, Robin) 1996 (. “A critique of the neglected epistemological assumptions of educational research”, Understanding Educational Research., Edited by David Scott and Robin Usher, Routledge

Watson, Walter (1990).”types of pluralism, Systematic Pluralism”, The Monist, 73 (3), Pp. 350-366

White, Hayden. (1978). “The historical text as literary artifact”, In The writing of history: Literary form and historical understanding, edited by: Canary R. H., Kozicki H. (pp. 41-62). Madison: University of Wisconsin Press

White, hayden. (1987). the Content of the Form: Narrative Discourse and Historical Representation. The johns Hopkins University press.

Wright, Handel kashop (2005).Does Hlebowitsh Improve on Curriculum History? Reading a Rereading for Its Political Purpose and Implications”, Curriculum Inquiry, 35:1.