مبانی عصب- فرهنگی یادگیری و رشد: به سوی یک برنامه درسی پاسخگو به فرهنگ

نویسنده

گروه علوم تربیتی دانشگاه ملایر

چکیده

با وجود پیشرفت فزاینده دانش بشری درباره مبانی عصب- فرهنگی یادگیری و رشد انسان، کاربردها و دلالت‌های برخاسته از این دانش جدید برای نظریه و عمل برنامه درسی و تدریس همچنان به عنوان حوزه‌ای مغفول باقی مانده است. در همین راستا، مقاله حاضر با روش مرور تلفیقی، ضمن جمع­بندی یافته‌های پژوهش علوم اعصاب فرهنگی در حوزه یادگیری و رشد، به معرفی بینش‌ها و پیام‌های این یافته‌ها برای بهبود فهم یادگیری و کاربردهای آن در برنامه درسی مدارس می‌پردازد. نتیجه مرور مطالعات اخیر حاکی از آن است که مغز پیوسته خودش را با محیط فرهنگی سازگار می‌کند و ساختار و کارکرد خود را منطبق با آن تغییر می‌دهد. بر اساس یافته‌های این مطالعات، تفاوت‌های عصبی و رفتاری میان فرهنگ‌ها برخاسته از تعامل منحصر به فرد میان عوامل مختلف ژنتیکی، فیزیولوژیکی و فرهنگی است. همچنین یافته‌های اخیر در حوزه مغز و فرهنگ بیانگر آن است که تجربه فرهنگی نقش مهمی در شکل‌دهی و رشد مکانیزم‌های مغزی زیربنای شناخت دارد و رشد هیجانی نیز به شکلی بنیادی تحت تاثیر کیفیت محیط فرهنگی واقع می‌شود. این بینش‌های تازه ایده‌ای را پشتیبانی می‌کند که به عنوان «برنامه درسی پاسخگو به فرهنگ» شهرت یافته است. رویکرد پاسخگو به فرهنگ بر این ادعاست که احترام به جهان بینی­های متفاوت معلمان و دانش-آموزان از بافت‌های فرهنگی متفاوت باید در کانون توجه برنامه‌های درسی مدارس قرار گیرد. برنامه‌ریزان درسی و سیاستگذاران تربیتی باید نه تنها موجودیت فرهنگ‌های متعدد را بپذیرند، بلکه به تنوع فرهنگی به دیده احترام نگریسته و فرصت‌هایی فراهم نمایند تا افراد درون فرهنگ‌های مختلف در شناخت و رشد فرهنگ خود و سایر فرهنگ‌ها سهیم شوند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Neuro-cultural bases of learning and development: Towards a culturally responsive education

نویسنده [English]

  • A Noori
M.U

نوری، ع. (1394). مبانی و اصول عصب‌شناختی یادگیری و تربیت. تهران: سمت.

Ansari, D. Culture and education: new frontiers in brain plasticity. Trends in Cognitive Sciences, 16 (2), 93-95.

Argyle, M. (1976). Social interactions. Science, 194(17840301), 1046–1047.

Bandura, A. (1986). Social Foundations of Thought and Action: A Social Cognitive Theory. Englewood Cliffs, NJ: Prentice Hall.

Beilock, S. L., Gunderson, E. A., Ramirez, G. & Levine, S. C. (2010). Female teachers' math anxiety affects girls' math achievement. Proc. Natl. Acad. Sci. U. S. A. 107, 1860-1863, doi:10.1073/pnas.0910967107.

Blakemore, S-J. & Frith, U. (2005). The Learning Brain: Lessons for Education. Blackwell Publishing Ltd.

Bruner, J. (1996). The culture of education. Cambridge, MA: Harvard University Press.

Carreiras, M. et al. (2009). An anatomical signature for literacy. Nature 461, 983– 986.

Chiao, J.Y. & Blizinsky, K.D. (2010). Culture–gene coevolution of individualism–collectivism and the serotonin transporter gene. Proc Biol Sci, 277(1681), 529 –537.

Chiao, J.Y., Iidaka, T., Gordon, H.L., Nogawa, J., Bar, M., Aminoff, E., et al. (2008). Cultural specificity in amygdala response to fear faces. Journal of Cognitive Neuroscience, 20, 2167–2174.

Cooper, H. M. & Cooper, H. R. (1989). Integrating research: a guide for literature reviews. Newbury Park: Sage.

Csikszentmihalyi, M., & Rathunde, K. (1998). The development of the person: An experiential perspective on the ontogenesis of psychological complexity. In W. Damon (Series E d.) & R. M. Lerner (Vol. E d.), Handbook of child psychology: Vol. 1. Theoretical models of human development (5th ed., pp. 635–684). New York: Wiley.

Eisner, E. W. (1995). The Educational Imagination (third edition).Macmillan College Publishing Company: New York.

Elfenbein, H.A., & Ambady, N. (2002). Is there an in-group advantage in emotion recognition? Psychol Bull, 128(11931518), 243–249.

Finney, E.M., Fine, I. & Dobkins, K.R. (2001). Visual stimuli activate auditory cortex in the deaf. Nat Neurosci, 4 (12), 1171-1173.

Fischer K W. & Immordino-Yang M H. (2002). Cognitive Development and Education: From Dynamic General Structure to Specific Learning and Teaching. In E. Lagemann (Ed.), Traditions of scholarship in education (pp. 2-55). Chicago:Spencer Foundation.

Gougoux, F., Belin, P., Voss, P., Lepore, F., Lassonde, M. & Zatorre, R.J. (2009). Voice perception in blind persons: A functional magnetic resonance imaging study. Neuropsychologia, 47 (13), 2967-2974.

Greenfield, P. M., Keller, H., Fuligni, A. & Maynard, A. (2003). Cultural pathways through universal development. Annual Review of Psychology 54, 461-490.

Han, S., Northoff, G., Vogeley, K., Wexler, B.E., Kitayama, S., & Varnu, M.E. (2013). A cultural neuroscience approach to the biosocial nature of the human brain. Annu Rev Psychol, 64, 335 – 359.

Han, S., & Northoff, G. (2008). Culture-sensitive neural substrates of human cognition: A transcultural neuroimaging approach. Nat Rev Neurosci, 9(8), 646 – 654.

Hedden, T. et al. (2008). Cultural influences on neural substrates of attentional control. Psychol. Sci., 19, 12– 17.

Immordino-Yang, M. H. (2008). The stories of Nico and Brooke revisited: Toward a cross-disciplinary dialogue about teaching and learning. Mind, Brain, and Education, 2(2): 49–51.

Immordino-Yang, M. H. (2016). Emotion, sociality, and the brain’s default mode network: Insights for educational practice and policy. Policy Insights from the Behavioral and Brain Sciences,

Kashima, Y. (2010). Culture. In Encyclopedia of Group Processes & Intergroup Relations, John M (ed). Levine and Michael A. Hogg, 177-181. Thousand Oaks, CA: SAGE Publications, Inc.

Kitayama, S., & Park, J. (2010). Cultural neuroscience of the self: Understanding the social grounding of the brain. Soc Cogn Affect Neurosci, 5(2–3), 111– 129.

Knapp, M.L., & Hall, J. (2002). Nonverbal behavior in human interaction. New York, NY: Wadsworth.

Kovas, Y., & Plomin, R. (2006). Generalist genes: Implications for cognitive sciences. Trends in Cognitive Science, 10, 198–203.

Kovas, Y., Malykh, S. & Petrill, S.A. (2014).Genetics for education. (In) D. Mareschal., B. Butterworth. & A. Tolmie (Eds), Educational neuroscience (pp. 77-109), John Wiley & Sons, Ltd.

Lin, X. D., & Schwartz, D. (2003). Refl ection at the crossroad of cultures. Mind, Culture & Activities, 10 (1), 9–25.

Maguire, E.A., Gadian, D.G., Johnsrude, I.S., Good, C.D., Ashburner, J., Frackowiak, R., S J & Frith, C.D. (2000) 'Navigation-related structural change in the hippocampi of taxi drivers.' Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America. 97(8): 4398-4403.

Markus, H.R., & Kitayama, S. (1991). Culture and the self: Implications for cognition, emotion, and motivation. Psychol Rev, 98, 224–253.

Meltzoff, A. N. (2005). Imitation and other minds: The "like me" hypothesis. In S. Hurley & N. Chater (Eds.), Perspectives on imitation: From neuroscience to social science (Vol. 2, pp. 55-77). Cambridge, MA: MIT Press.

Miller, J.G. & Kinsbourne, K. (2011). Culture and neuroscience in developmental psychology: Contributions and challenges. Child Development Perspectives, 6 (1), 35-41.

Molnar-Szakacs, I., Wu, A.D., Robles, F.J., & Iacoboni, M. (2007). Do you see what I mean? Corticospinal excitability during observation of culture-specific gestures. PLoS ONE 2(7): e626. doi:10.1371/journal.pone. 0000626.

Nisbett, R.E. & Miyamoto, Y. (2005). The influence of culture: Holistic versus analytic perception. Trends Cogn Sci, 9(10), 467–473.

Noble,K.G.,Wolmetz,M.E.,Ochs,L.G.,Farah,M.J.,&McCandliss, B. D. (2006). Brain-behavior relationships in reading acquisition are modulated by socioeconomic factors. Developmental Science, 9, 642–654.

Okamoto, Y., Case, R., Bleiker, C., & Henderson, B. (1996). Cross cultural investigations. In R. Case & Y. Okamoto (Eds.), The role of central conceptual structures in the development of children’s thought. Monographs of the Society for Research in Child Development, 61 (1-2, Serial No. 246), 131–155.

Ravitsky, V. (2002). Genetics and education: The ethics of shaping human identity. The Mount Sinai Jour nal of Medicine, 69 (5), 312-316.

Rizzolatti, G., Fogassi L., & Gallese, V. (2008). Mirrors in the mind. In K W Fischer & M H Immordino - Yang (Eds). The Jossey- Bass Reader on brain and learning. San Francisco, California. Jossey-Bass.pp: 12-19.

Roeser, R. W., Peck, S. C., & Nasir, N. S. (2006). Self and identity processes in school motivation, learning, and achievement. In P. A. Alexander & P. H. Winne (Eds.), Handbook of educational psychology (2nd ed., pp. 391–424). Mahwah, NJ: Erlbaum.

Rueda, R. (2006) Motivational and Cognitive Aspects of Culturally Accommodated Instruction: The case of reading comprehension, in: D. M. McInerney, M. Dowson & S.V. Etten (eds), Effective Schools: Vol. 6: Research on sociocultural influences on motivation and learning (Greenwich, CT, Information Age Publishing), pp. 135–158.

Siok, W.T. et al. (2004). Biological abnormality of impaired reading is constrained by culture. Nature 431, 71 – 76.

Tang, Y. et al. (2006). Arithmetic processing in the brain shaped by cultures. Proc. Natl. Acad. Sci., 103, 10775 – 10780.

Teel, K M. & Obidah, J E. (2008). Building racial and cultural competence in the classroom: Strategies from urban educators. New York, NY: Teachers College Press.

Thomas, M.S.C. & Laurillard. (2014). Computational modeling of learning and teaching. (In) D. Mareschal., B. Butterworth. & A. Tolmie (Eds), Educational neuroscience (pp. 46-76), John Wiley & Sons, Ltd.