انجمن مطالعات برنامه درسی ایرانمطالعات برنامه درسی1735-4986207920260121Narrative Inquiry into Novice Teachers’ Lived Experiences: Reflective Knots in Professional Paradoxes روایت پژوهی در تجارب زیسته معلمان تازه کار: گرههای تأملی در پارادوکسهای حرفهای 12823951210.22034/jcs.2026.539210.2476FAمسعودرامرودیگروه علوم تربیتی، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران0009-0004-2121-5665خلیلغلامیدانشیار گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران0000-0002-4132-0524یحییمعروفیدانشیار گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران. 0000-0002-3034-0386Journal Article20250804Providing conditions for the professional development of beginning teachers, due to the formation of their identity in the early years of service, is agreed upon by many researchers. The present study examines the identification of professional paradoxes in the lived experiences of beginning teachers and analyzes their reflective practice in these situations. Within a qualitative–interpretive approach, using a narrative inquiry strategy focused on critical incidents and theme-oriented analysis, 36 reflective narratives from 32 teachers were examined. The findings led to the identification of 6 professional paradoxical situations—including situational certainty-ambiguity; agency-institutional constraint; theory-experience; identity transformation-continuity; self-other; duty-human emotion—in the lived experiences of beginning teachers across four levels of tension: ‘cognitive’, ‘identity-related’, ‘agential’, and ‘value-normative’. Closer examination showed that teachers’ reflective practice unfolds through a non-linear and reversible cycle of reflective knots, including ‘acceptance-resistance’, ‘multidimensional-confirmatory rethinking’, ‘suspension-stabilization of meaning’, and ‘balanced action-stereotype’. This dual process delineates pathways of openness or closure in teachers’ reflection. The findings contribute to a deeper understanding of the complex nature of reflection in the early years of service and can inform the design of educational programs and effective reflective guidance.فراهم کردن زمینه توسعه حرفهای معلمان تازهکار به دلیل شکلگیری هویت آنها در سالهای نخستین خدمت مورد توافق بسیاری از محققان است. پژوهش حاضر به شناسایی پارادوکسهای حرفهای در تجارب زیسته معلمانتازهکار و تحلیل نحوه عملتأملی آنان در این موقعیتها میپردازد. در چارچوب رویکرد کیفی-تفسیری با راهبرد روایتپژوهی بر رویدادهای بحرانی و تحلیل مضمون-محور، ۳۶ روایت تأملی از ۳۲ معلم بررسی شد. یافتهها منجر به شناسایی 6 موقعیت پارادوکس حرفهای (شامل؛ قطعیت- ابهام موقعیتی؛ عاملیت- محدودیت نهادی؛ نظریه- تجربه؛ تحول- تداوم هویتی؛ خود- دیگری؛ وظیفه- عاطفه انسانی) در چهار سطح تنش "شناختی"، "هویتی"، "عاملیتی" و "ارزشی-هنجاری" شد. بررسی دقیقتر نشان داد: مواجهه عملتأمل معلمان در چرخهای غیرخطی و بازگشتپذیر از گرههای تأملی شامل: "پذیرش-مقاومت"، "بازاندیشی چندوجهی-تاییدی"، "تعلیق-تثبیت معنا"، و "اقدام متوازن-کلیشه"، صورت میپذیرد. این فرایند دوگانه مسیرهای گشودگی یا انسداد تأمل معلمان را مشخص میکنند. یافتهها به درک عمیقتری از ماهیت پیچیده تأمل در سالهای آغازین خدمت کمک میکند و میتواند در طراحی برنامههای آموزشی و هدایت تأملی مؤثر باشد.https://www.jcsicsa.ir/article_239512_f6c44431a38d4f1a38fa2226c20ba1f3.pdfانجمن مطالعات برنامه درسی ایرانمطالعات برنامه درسی1735-4986207920260121Soft Skills in the Teaching Profession: Applying a Mixed-Methods Approach to Rank Non-Cognitive Componentsمهارتهای نرم در حرفه آموزگاری: کاربست رویکرد آمیخته در رتبهبندی مولفههای غیرشناختی295622923310.22034/jcs.2025.391666.2056FAمهدیقربانخانیدانشکده روانشناسی و علوم تربیتی دانشگاه تهران0000-0002-7850-1441کیوانصالحیدانشیار بخش تخصصی پژوهش و سنجش؛ دانشکده روان شناسی و علومتربیتی؛ دانشگاه تهران، تهران، ایران0000-0001-8673-4248ابراهیمخداییگروه روشها و برنامههای درسی و آموزشی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران0000-0002-5634-5003علیمقدم زادهگروه روشها و برنامههای درسی و آموزشی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی. دانشگاه تهران. تخران، ایران.0000-0002-3960-5037مرضیهدهقانیدانشیار دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی دانشگاه تهران0000-0001-5328-2732Journal Article20250616The current study was conducted to identify and prioritize essential soft skills in the teaching profession. The qualitative part of this study is phenomenology. Data were collected using purposive sampling and semi-structured interviews with 14 teachers. Data were analyzed by the Colaizzi method. The quantitative part was conducted using the DEMATEL technique. After identifying the criteria, the importance of each was calculated by consulting experts. Qualitative data analysis led to the identification of 7 main categories, including “Responsibility”, “Correction”, “Extraversion”, “Adaptability”, “Agency”, “Mentoring”, and “Educational agency”. Findings indicated that the first 5 criteria with the most impact, respectively, include Ethical sensitivity, Accountability, Mentoring, Commitment, and Conscientiousness. The results show that sub-themes related to educational agency and responsibility have the most effect. The results demonstrate the wide range of soft skills required for the teaching profession, and it is essential to develop a scientific, evidence-based, and integrated mechanism to accurately measure such characteristics before entering the teaching profession. Considering the importance of the criteria, as much as possible in the teacher selection process, it is necessary to consider more priority criteria such as educational agency and responsibility.این پژوهش با هدف شناسایی و اولویتبندی مهارتهای نرم ضروری در حرفه معلمی، با اتخاذ رویکرد آمیخته از نوع اکتشافی انجام شده است. بخش کیفی با روش پدیدارشناسی توصیفی اجرا شد؛ مشارکتکنندگان با راهبرد ملاکی، از میان معلمان باتجربه و متخصصان موضوعی انتخاب شده و پس از 14 مصاحبه اشباع دادهها حاصل شد. دادهها با استفاده از فن مصاحبه نیمهساختاریافته گردآوری و با روش کلایزی تحلیل شد. پساز دستهبندی یافتههای مرحله قبل با مراجعه به کارشناسان در قالب مراحل فن دیمتل میزان تأثیرگذاری و تأثیرپذیری هریک از ملاکها محاسبه شد. در نهایت 19 زیرمضمون شناسایی و در قالب هفت مضمون اصلی شامل مسئولیتپذیری، بهسازی، برونگرایی، تطبیقپذیری، عاملیت فردی، کاراندیشی و عاملیت تربیتی طبقهبندیشد. 5 ملاک اول بهترتیب میزان تأثیرگذاری شامل حساسیتاخلاقی، پاسخگویی، مربیگری، تعهد و وظیفهشناسی است. نتایج بیانگر گستره وسیع مهارتهای نرم ضروری برای حرفه معلمی است و ضرورت تدوین سازوکاری علمی، شواهدمحور برای سنجش دقیق آنها پیش از ورود به حرفه معلمی آشکار است.https://www.jcsicsa.ir/article_229233_733f92e9f3b8e78ee36a05818d9f8aed.pdfانجمن مطالعات برنامه درسی ایرانمطالعات برنامه درسی1735-4986207920260121Investigating Teachers’ Reading Status and the Factors Affecting Itبررسی وضعیت مطالعه معلمان و تحلیل عوامل مؤثر بر آن577423941710.22034/jcs.2026.480671.2341FAهادیعباسیگروه علوم تربیتی و مشاوره، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه بجنورد، بجنورد، ایرانحسیناسکندریگروه علوم تربیتی و مشاوره، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه بجنورد، بجنورد، ایرانJournal Article20250928This study aimed to examine the reading status and analyze the influencing factors among teachers in North Khorasan. In this descriptive-survey research, 384 teachers voluntarily completed a 43-item questionnaire. The data analysis revealed that teachers, on average, read for half an hour to one hour per day, mostly relying on non-print sources. In addition to academic materials, they also read non-academic content, with psychology and education topics being the most frequently studied. The primary motivation for teachers’ reading was to enhance general knowledge and awareness. No significant difference was observed between the amount of teachers' reading in terms of gender, service experience, and teaching level. The average amount of reading of teachers with a master's degree and higher was higher than that of teachers with a bachelor's degree. Also, teachers working in urban schools reported a higher amount of reading than their colleagues in rural schools. Moreover, teachers considered external-structural factors to have a greater impact on improving reading habits compared to internal-personal factors. The findings provide useful insights for educational policymakers to design practical programs aimed at promoting teachers’ reading practices.پژوهش حاضر با هدف بررسی وضعیت مطالعه و تحلیل عوامل مؤثر بر آن در میان معلمان خراسان شمالی انجام شد. در این مطالعه توصیفی-پیمایشی، 384 نفر از اعضای جامعه آماری بهصورت داوطلبانه پرسشنامهای 43 سؤالی را تکمیل کردند. تجزیه و تحلیل دادهها نشان داد که معلمان بهطور متوسط روزانه نیم تا یک ساعت مطالعه دارند و بیشتر از منابع غیرچاپی استفاده میکنند. معلمان علاوه بر محتوای درسی، محتوای غیردرسی را نیز مطالعه میکنند که در میان آنها موضوعات روانشناسی و تربیتی بیشترین سهم را دارند. مهمترین انگیزه معلمان برای مطالعه، افزایش آگاهی و اطلاعات عمومی است. بین میزان مطالعه معلمان از نظر جنسیت، سابقه خدمت و مقطع تدریس تفاوت معناداری مشاهده نشد، اما بر اساس مدرک تحصیلی و محل تدریس تفاوت معناداری وجود داشت. همچنین، از دیدگاه معلمان سهم عوامل بیرونی-ساختاری در ارتقای وضعیت مطالعه بیش از عوامل درونی-شخصی است. یافتههای این پژوهش میتواند به مسئولان آموزش و پرورش در تدوین برنامههای عملیاتی برای بهبود وضعیت مطالعه معلمان یاری رساند.https://www.jcsicsa.ir/article_239417_f3563a188b9e12795a246c0ae0e2cccb.pdfانجمن مطالعات برنامه درسی ایرانمطالعات برنامه درسی1735-4986207920260121Analysis of the experiences of teachers transferring from deprived and less privileged areas to advantaged areas in Khuzestan Province: Perspectives and efforts related to teacher retention.واکاوی تجارب جابهجایی معلمان از مناطق غیربرخوردار و کمبرخوردار به مناطق برخوردار در استان خوزستان:دیدگاهها و تلاشهای مربوط به نگهداشت معلمان759623875310.22034/jcs.2026.494333.2384FAعلیبیرمی پوردانشیار گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران0000-0001-8462-706Xنداسه برادراندانشجوی کارشناسی ارشد برنامه ریزی درسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران0009-0001-9579-5963Journal Article20250801This research investigates the dimensions of the issue of teacher and school administrator mobility in these underserved regions. Using a qualitative method and semi-structured interviews with 10 relocated teachers and 8 school principals, data were collected. The findings of this study reveal that the shortage of teachers in underprivileged areas of Khuzestan is a complex and multi-faceted phenomenon rooted in economic, environmental, and professional factors. Specific climatic conditions, chemical pollution, the presence of oil and gas industries, nomadic cultural patterns, and the province’s border location significantly influence teachers' motivation to relocate. The results indicate that teachers often enter this profession for economic reasons rather than genuine interest, with some considering it a temporary job. This perspective has a significant negative impact on the quality of education in disadvantaged areas and exacerbates educational inequalities. This research emphasizes the importance of adopting a comprehensive approach to address this issue and enhance the quality of education in these regions.این پژوهش به بررسی ابعاد مسئله جابجایی معلمان و مدیران مدارس در مناطق غیربرخوردار و کمبرخوردار استان خوزستان میپردازد. با استفاده از روش کیفی و مصاحبههای نیمهساختاریافته با ۱۰ معلم جابهجا شده و ۸ مدیر مدرسه، دادهها استخراج شدند. یافتههای این پژوهش نشان داد که کمبود معلم در مناطق غیربرخوردار و کمبرخوردار خوزستان پدیدهای پیچیده و چندبعدی است که ریشه در عوامل اقتصادی، محیطی و حرفهای دارد. شرایط اقلیمی خاص، آلودگیهای شیمیایی، حضور صنایع نفت و گاز، فرهنگ عشایری و موقعیت مرزی استان بر انگیزه جابجایی معلمان تأثیرگذار است. نتایج پژوهش آشکار کرد که معلمان اغلب به دلایل اقتصادی و نه علاقه واقعی، به این حرفه روی میآورند و بعضی آن را شغلی موقت میدانند. این رویکرد، تأثیر منفی قابل توجهی بر کیفیت آموزش در مناطق غیربرخوردار و کمبرخوردارگذاشته و نابرابریهای آموزشی را تشدید میکند. این پژوهش بر اهمیت اتخاذ رویکردی جامع برای حل این معضل و ارتقاء کیفیت آموزش در این مناطق تأکید میکند.https://www.jcsicsa.ir/article_238753_b5ed9df40418acb03c1c105f6326ee0a.pdfانجمن مطالعات برنامه درسی ایرانمطالعات برنامه درسی1735-4986207920260121Examining the Effectiveness of ChatGPT Feedback Compared to Teacher Feedback on Student Engagement and Cognitive Outcomesبررسی تفاوت تاثیر بازخورد چت جی پی تی با بازخورد معلم بر درگیری دانشآموزان در فرایند یادگیری و بازده های شناختی9711423953710.22034/jcs.2026.562068.2538FAرضواننظریدانشجوی دکترای تکنولوژی آموزشی. گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم انسانی. دانشگاه تربیت مدرس. تهران. ایران0009-0008-1570-6555اسماعیلعظیمیگروه تعلیم و تربیت، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایرانجوادحاتمیاستاد گروه علوم تربیتی. دانشکده علوم انسانی. دانشگاه تربیت مدرس. تهران. ایران0000-0002-4517-2039محمدحسن زادهاستاد گروه اطلاعات و دانش شناسی. دانشکده مدیریت و اقتصاد. دانشگاه تربیت مدرس. تهران. ایرانJournal Article20251026The present study aimed todetermine the extent of the impact of ChatGPT-based feedback versus teacher feedback on student engagement in the learning process and the achievement of cognitive objectives in mathematics. The research method was quasi-experimental with a pretest-posttest design. The study sample consisted of 68 ninth-grade students who were randomly assigned to two groups—ChatGPT feedback and teacher feedback—using a staged cluster sampling method. The research instruments included Reeve’s Academic Engagement Questionnaire, and agentic engagement, as well as a teacher-made cognitive performance test. The findings, analyzed using the non-parametric Mann-Whitney U test, revealed that the mean scores of the four dimensions of academic engagement in the ChatGPT feedback group were significantly higher than those in the teacher feedback group. In the domain of cognitive learning, ChatGPT feedback demonstrated superior performance at the analysis and evaluation levels compared to teacher feedback. However, no significant differences were observed at the knowledge, comprehension, and application levels. Nevertheless, the total cognitive learning score showed a significant advantage for the ChatGPT feedback group. Accordingly, ChatGPT can provide effectiveness similar to or even surpassing teacher feedback in enhancing academic engagement and cognitive learning, and it can be utilized as a reliable complementary tool in educational processes.پژوهش حاضر با هدف تعیین تاثیر بازخورد مبتنی بر چتجیپیتی و بازخورد معلم بر درگیری دانشآموزان در فرایند یادگیری و دستیابی به اهداف شناختی در درس ریاضی انجام شد. روش مطالعه، شبهآزمایشی با طرح پیشآزمون–پسآزمون بود. نمونه: 68 دانشآموزان پایه نهم بود که بهصورت تصادفی خوشهای مرحلهای در دو گروه بازخورد گمارده شدند. ابزارهای پژوهش، پرسشنامه درگیری تحصیلی ریو و آزمون معلم ساخته عملکرد شناختی بود. یافتهها با استفاده از آزمون ناپارامتریک یومنویتنی تحلیل شدند، نشان دادند که میانگین نمرات درگیری تحصیلی در گروه بازخورد چتجیپیتی بهطور معناداری بالاتر از گروه بازخورد معلم بود. در حوزه یادگیری شناختی نیز بازخورد چتجیپیتی در سطوح تحلیل و ارزیابی عملکرد بهتری نسبت به معلم نشان داد. هرچند در سطوح دانش، فهم و کاربرد تفاوت معناداری مشاهده نشد. بااینحال، نمره کل یادگیری شناختی با برتری گروه بازخورد چتجیپیتی تفاوت معناداری داشت. بنابراین، چتجیپیتی بهعنوان یک ابزار مکمل میتواند اثربخشی مشابه یا فراتر از بازخورد معلم در ارتقای درگیری تحصیلی و یادگیری شناختی فراهم کند.https://www.jcsicsa.ir/article_239537_efb2f1969a2bcee02039a68e6da032b0.pdfانجمن مطالعات برنامه درسی ایرانمطالعات برنامه درسی1735-4986207920260121Social studies teachers' lived experience about adolescents’ educational alienation from social studies textbooks: A Phenomenological Studyتجربه زیسته معلمان مطالعات اجتماعی از بیگانگی تربیتی نوجوانان نسبت به درس مطالعات اجتماعی: یک مطالعه پدیدارشناسانه11513223465110.22034/jcs.2025.400061.2084FAبهارهقادریدانشجوی کارشناسی ارشد روانشناسی تربیتی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایرانناصرنوشادیگروه روانشناسی و علوم تربیتی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه یاسوجJournal Article20250902The present study aimed to explore the lived experience of secondary school teachers about the educational alienation of adolescents from social studies. This research was conducted with a qualitative approach and using the descriptive phenomenological method. By using purposive sampling, 15 teachers were selected from among the secondary school teachers of Isfahan city with the standard condition of at least 10 years of teaching experience in social studies and were selected based on the criteria for entering the research. By using the Epoche method, data analysis was done using thematic analysis and based on the Colizzi's seven-step model. After extracting themes and classifying them, the findings were divided into six main themes and nine sub-themes. By combining the descriptions, the insight obtained from the present research (the essence of the phenomenon) that solving the problem of educational alienation from the social studies textbooks requires the formulation of a realistic and reflective content.بیگانگی تربیتی مساله دوران جدید است و از این رو، هدف پژوهش حاضر واکاوی تجارب زیسته معلمان از بیگانگی تربیتی نوجوانان نسبت به درس مطالعات اجتماعی بود. این پژوهش با رویکرد کیفی و با استفاده از روش پدیدارشناسی توصیفی اجرا شد. با استفاده از نمونهگیری هدفمند، از بین معلمان دوره دوم متوسطه شهر اصفهان با شرط معیار حداقل 10 سال تجربه معلمی در تدریس مطالعات اجتماعی، تعداد 15 معلم انتخاب و بر اساس معیارهای ورود به پژوهش انتخاب شدند و اشباع دادهها حاصل شد. با بکارگیری روش اپوخه، تحلیل دادهها با استفاده از تحلیل مضمون و بر اساس الگوی کلایزی انجام شد. پس از استخراج موضوعی و طبقهبندی آنها، یافتهها در 6 مضمون اصلی و 9مضمون فرعی تقسیمبندی شدند. با ترکیب توصیفها، بینشی که از پژوهش حاضر به دست آمد (جوهره پدیده) این بود که حل مساله بیگانگی تربیتی از درس مطالعات اجتماعی نیازمند تدوین محتوایی واقعگرایانه و تاملی است.https://www.jcsicsa.ir/article_234651_6b494bb73b4eb0540e2baf0207a88c89.pdfانجمن مطالعات برنامه درسی ایرانمطالعات برنامه درسی1735-4986207920260121Investigating Factors Affecting Culture Building and Acceptance of Artificial Intelligence in the Process of Enriching Engineering Curricula with a Thematic Analysis Approachواکاوی عوامل موثر بر فرهنگ سازی و پذیرش هوش مصنوعی در فرایند غنیسازی برنامههای درسی مهندسی با رویکرد تحلیل مضمون13315623875410.22034/jcs.2026.546554.2497FAمحمدمحمودیدکتری مطالعات برنامهدرسی، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایرانمیثمغلام پوراستادیار، گروه علوم تربیتی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایرانJournal Article20250914The aim of this study was to explore factors influencing culture building and acceptance of artificial intelligence in enriching engineering curricula from the perspectives of key stakeholders. Using a qualitative approach and thematic analysis, 19 participants (8 senior faculty, 5 department directors, and 6 graduate students) were selected through criterion-based purposive sampling. Data were collected via semi-structured interviews and analyzed through a three-stage thematization process. Lincoln and Guba’s four criteria ensured trustworthiness of findings. The results revealed five overarching themes: (1) leadership and policy-making for digital engineering (roadmaps, strategic investments, risk management, and ethical frameworks); (2) strengthening faculty capacities (AI literacy, pedagogical beliefs, and perception of opportunities and threats); (3) pedagogical and curricular transformation (AI integration in computational and simulation courses, focus on problem formulation, and digital assessment methods); (4) infrastructure and support systems (digital labs, data repositories, and multidisciplinary support ecosystems). The study provides a conceptual and practical framework for higher education policymakers and administrators to effectively integrate AI, thereby enhancing the quality of engineering education in the digital era.هدف پژوهش حاضر واکاوی عوامل مؤثر بر فرهنگسازی و پذیرش هوش مصنوعی در غنیسازی برنامههای درسی مهندسی بود. این پژوهش با رویکرد کیفی و روش تحلیل مضمون انجام شد. مشارکتکنندگان شامل ۸ عضو هیئتعلمی، ۵ مدیر گروه و ۶ دانشجوی تحصیلات تکمیلی (۱۹ نفر) بودند که به روش نمونهگیری هدفمند انتخاب شدند. دادهها از طریق مصاحبه نیمهساختاریافته گردآوری و با مضمونبندی سهمرحلهای تحلیل گردید. یافتهها چهار مضمون اصلی را آشکار ساخت: (۱) راهبری و سیاستگذاری برای گذار به مهندسی دیجیتال شامل تدوین نقشه راه، سرمایهگذاری هدفمند، مدیریت ریسک و چارچوبهای اخلاقی؛ (۲) توانمندسازی هیئتعلمی شامل ارتقای سواد هوش مصنوعی، نگرشهای پداگوژیک و درک فرصتها و تهدیدها؛ (۳) تحول در برنامههای درسی شامل تزریق هوش مصنوعی در دروس، گذار به صورتبندی مسئله و توسعه سنجش شایستگی دیجیتال؛ (۴) الزامات زیرساختی شامل ایجاد آزمایشگاه دیجیتال، مخازن داده و پشتیبانی چندتخصصی. نتایج این پژوهش میتواند بهعنوان چارچوبی مفهومی و راهنمایی عملی برای سیاستگذاران آموزش عالی مورد استفاده قرار گیرد.https://www.jcsicsa.ir/article_238754_57de30faf81a026da369660bcea7f6ca.pdfانجمن مطالعات برنامه درسی ایرانمطالعات برنامه درسی1735-4986207920260201Identifying the components and indicators for establishment employment-oriented secondary educationشناسایی مؤلفه ها و شاخص های استقرار آموزش متوسطه دوم اشتغال-محور15717823465410.22034/jcs.2025.516902.2426FAمحمدنیکخواهگروه علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران0000-0002-9328-4836Journal Article20250712The aim of the research was to identify the components of the establishment of employment-oriented secondary education. Its method was descriptive-analytical and its statistical population was the deputy heads and educational experts and managers of secondary education in Chaharmahal and Bakhtiari province (342 people). 61 people were interviewed using purposive sampling (until theoretical saturation). According to the axial and open codes extracted from the interviews, a closed-ended questionnaire with 69 items and two dimensions of the current and desired situation was prepared. The validity and reliability of the tool were confirmed by experts and the reliability coefficient of the questionnaire was calculated to be 0.96. Data were analyzed using SPSS26 and Smart-PLS. For the establishment of employment-oriented secondary education, 6 axial codes were extracted: creating and strengthening career orientations and skills, employment-oriented characteristics of the curriculum, course interaction with institutions and companies, the labor market, families and local communities, and course resources. According to the results of the questionnaire, although these components and indicators should be given great attention, they are given little attention. Examining the fit of the measurement, structural, and general models indicated confirmation of the research model.هدف پژوهش شناسایی مؤلفههای استقرار متوسطه دوم اشتغال محور، روش آن توصیفی-تحلیلی و جامعه آماری آن معاونان و کارشناسان آموزشی و مدیران متوسطه دوم استان چهارمحال و بختیاری(342 نفر)، بود. به روش نمونه گیری هدفمند(تا اشباع نظری) با 61 نفر مصاحبه شد. طبق کدهای محوری و باز مستخرج از مصاحبه، یک پرسشنامه بستهپاسخ با 69 گویه و دو بعد وضعیت موجود و مطلوب تهیه شد. روایی و اعتبار ابزار توسط متخصصان تأیید و ضریب پایایی پرسشنامه، 96/0 محاسبه شد. دادههای از طریق SPSS26 و Smart-PLS تحلیل شدند. برای استقرار آموزش متوسطه اشتغال-محور، 6 کد محوری ایجاد و تقویت گرایش و مهارتهای شغلی، ویژگیهای اشتغال محوری برنامهدرسی، تعامل دوره با دستگاهها و شرکتها، بازار کار، خانوادهها و جامعه محلی و منابع دوره، استخراج شد. طبق نتایج پرسشنامه گرچه باید در حد زیادی به این مؤلفهها و شاخصها توجه شود، اما در حد کمی به آنها توجه میشود. بررسی برازش مدلهای اندازهگیری، ساختاری و مدل کلی، حاکی از تأیید مدل پژوهش بود.https://www.jcsicsa.ir/article_234654_8aa0904ebba3cf9cc1bada561d99d8b2.pdfانجمن مطالعات برنامه درسی ایرانمطالعات برنامه درسی1735-4986207920260121Validating the Characteristics of Green Curriculum Elements in the in elementary Educationساخت و اعتباریابی مقیاس برنامه درسی سبز در آموزش دوره ابتدایی17919623815810.22034/jcs.2026.461586.2283FAمیمنتعابدینی بلترکدانشیار و عضو هیأت علمی گروه علوم تربیتی، دکتری مطالعات برنامه درسی، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران0000-0002-5446-317Xصمدایزدیدانشیار دانشگاه مازندرانعاطفهفرهمنددانشجوی کارشناسی ارشد مطالعات برنامه درسی، گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایرانJournal Article20250709The purpose of this research is to validate the characteristics of green curriculum elements in the elementary education. The present research approach combines a sequential exploratory type. and the research method in the qualitative phase as a case study and the participants were 20 curriculum development experts, environmental activists nationwide, and biology teachers Mazandaran province selected by purposive sampling, The Research method in the quantitative phase was descriptive-survey and the statistical community include 38101 primary teachers of Mazandaran province in 2024-2025, who were selected according to Morgan sampling table 380 people. The results showed that based on the themes identified in the areas of water, air, climate, biodiversity, natural ecosystems, waste, soil, energy, teacher and student characteristics, teaching methods, space, educational resources, and evaluation, and based on the values of the TLI and CFI indices, the model was at a desirable level, so the model had a good fit with the data. Based on the results, it is suggested that the green curriculum be defined as a textbook in schools according to age group.هدف پژوهش حاضر ساخت و اعتباریابی مقیاس برنامه-درسی سبز در سیستم آموزش و پرورش است. طرح پژوهش، ترکیبی از نوع اکتشافی متوالی و روش مورد استفاده در بخش کیفی، مطالعه موردی و مشارکت-کنندگان شامل؛ اساتید متخصص مطالعات برنامهدرسی، فعالان محیط زیست در سطح کشور و دبیران زیست استان مازندران بودند که روی هم رفته، با استفاده از مصاحبه نیمه ساختار یافته با 20 نفر به اشباع نظری رسید. روش مورد استفاده در بخش کمی، توصیفی-پیمایشی و جامعهآماری نیز شامل 38101 آموزگاران ابتدایی استان مازندران در سال 04- 1403 بود که براساس جدول نمونهگیری مورگان 380 نفر انتخاب شدند. نتایج نشان داد که بر مبنای مضامین شناسایی شده در قالب حوزه آب، هوا، اقلیم، تنوعزیستی، اکوسیستمهای طبیعی، پسماند، خاک، انرژی، ویژگی معلم، دانشآموز، روش تدریس، فضا، منابع آموزشی و ارزشیابی و بر اساس مقادیر شاخصهای TLI و CFI در سطح مطلوب بوده، بنابراین مدل دارای برازش مناسبی با داده ها است.https://www.jcsicsa.ir/article_238158_87321945d0b126a4f5213c760a7709f6.pdfانجمن مطالعات برنامه درسی ایرانمطالعات برنامه درسی1735-4986207920260201The Effectiveness of Social Constructivist (E5) and Advance Organizer Teaching Methods in Experimental Science Education on the Self-Directed Learning of Sixth-Grade Studentsاثربخشی روش های تدریس سازنده گرایی اجتماعی (E5) و پیش سازمان دهنده در درس علوم تجربی بر یادگیری خودراهبر دانش آموزان ششم ابتدایی19721623815910.22034/jcs.2026.512947.2421FAحنانهبهشتیایران، تبریز، دانشگاه تبریز، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، گروه علوم تربیتی، دانشجوی دکتری مطالعات برنامه درسییوسفادیبایران، تبریز، دانشگاه تبریز، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، گروه علوم تربیتی، استاد تمام مطالعات برنامه درسیرحیمبدری گرگریایران، تبریز، دانشگاه تبریز، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، گروه علوم تربیتی، استاد تمام روانشناسیJournal Article20250317This study aimed to compare the effectiveness of E5 (Social Constructivist) and Advance Organizer teaching methods on the self-directed learning of sixth-grade female students. The research employed a quasi-experimental design with a pretest-posttest framework and three groups (two experimental and one control group). The statistical population comprised sixth-grade female students in Bostanabad, and a sample of 60 students was randomly assigned to three groups of 20. Data collection instruments included Fisher’s (2001) standardized questionnaire for assessing self-directed learning and a researcher-developed instructional package. Multivariate analysis of covariance (MANCOVA) revealed that both teaching methods had a significant impact on self-directed learning. The highest effect for both methods was observed in the “motivation for learning” component, while the lowest was noted in “self-control.” No significant difference was found between the effectiveness of the two methods. Accordingly, it is recommended that teachers incorporate these approaches into science and other subject instruction to enhance students’ self-directed learning.این پژوهش با هدف مقایسه اثربخشی روشهای تدریس سازنده گرایی اجتماعی (E5) و پیش سازماندهنده بر یادگیری خودراهبر دانشآموزان دختر ششم ابتدایی انجام شد. روش پژوهش، شبه آزمایشی با طرح پیشآزمون-پسآزمون و سه گروه (دو گروه آزمایش و یک گروه گواه) بود. جامعه آماری شامل دانشآموزان دختر ششم ابتدایی بستانآباد بود که 60 نفر بهصورت تصادفی در سه گروه 20 نفره انتخاب شدند. ابزار پژوهش شامل پرسشنامه استاندارد فیشر (2001) برای سنجش یادگیری خودراهبر و بسته آموزشی محققساخته برای تدریس بود. تحلیل دادهها با استفاده از تحلیل کوواریانس چند متغیره نشان داد که هر دو روش تدریس تأثیر معناداری بر یادگیری خودراهبر داشتند. بیشترین تاثیر هر دو روش مربوط به مولفه انگیزش برای یادگیری و کمترین تاثیر بر مولفه خودکنترلی مشاهده شد. همچنین تفاوت معناداری میان اثربخشی این دو روش مشاهده نشد. در نتیجه، پیشنهاد میشود معلمان در تدریس علوم و سایر دروس از این روشها استفاده کرده و با بهرهگیری از آنها یادگیری خودراهبر دانشآموزان را بهبود بخشند.https://www.jcsicsa.ir/article_238159_d7174a9c094cb4efc2ae285a0d3d5169.pdf