انجمن مطالعات برنامه درسی ایران مطالعات برنامه درسی 1735-4986 20 78 2025 11 22 Phenomenology of the Signs of Overloaded Curriculum in Iran's Primary Education پدیدارشناسی نشانه‌های برنامه درسی متراکم در دوره ابتدایی ایران 1 22 234652 10.22034/jcs.2025.462617.2286 FA فرزانه عسکری گروه روش‌ها و برنامه‌های آموزشی و درسی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران 0000-0002-1070-1228 محمد جوادی پور دانشیار گروه روش ها و برنامه‌های درسی و آموزشی، دانشکده روانشناسی و علوم تربینی، دانشگاه تهران 0000-0002-2605-5312 رضوان حکیم زاده دانشگاه تهران 0000-0002-3182-9319 کیوان صالحی دانشیار بخش تخصصی پژوهش و سنجش؛ دانشکده روان شناسی و علوم‌تربیتی؛ دانشگاه تهران، تهران، ایران 0000-0001-8673-4248 Journal Article 2024 06 12 The purpose of this study was to conduct a phenomenological of the signs of a overloaded curriculum in Iran’s primary education. Participants included 61 teachers, students, parents, and education professionals in the primary school in 2023-2024, who were selected using a snowball sampling. In order to collect data, semi-structured interviews were used and the collection continued until data saturation. The analysis of the findings led to the identification of five themes and 13 categories. The results of the study indicated that the density of content in terms of volume, density, difficulty, and ambiguity, lack of time due to unbalanced distribution and the lack of days in the school year, the sacrifice of some subjects at the expense of paying attention to other subjects, poor academic achievement results and dissatisfaction of stakeholders due to work pressure, boredom, and the imposition of informal education costs are signs of overloaded in the elementary school curriculum. پژوهش حاضر با هدف پدیدارشناسی نشانه‌های برنامه درسی متراکم در دوره ابتدایی ایران انجام شد. رویکرد پژوهش کیفی و روش، پدیدارشناسی توصیفی بود. شرکت‌کنندگان شامل ۶۱ نفر از معلمان، دانش‌آموزان، والدین و متخصصان آموزش و پرورش دوره ابتدایی در سال ۱۴۰۲-۱۴۰۳ بودند که با روش نمونه‌گیری هدفمند از نوع گلوله برفی انتخاب شدند. به منظور گردآوری داده‌ها از مصاحبه نیمه‌ساختاریافته استفاده شد و گردآوری تا مرحله اشباع داده‌ها ادامه یافت. جهت تحلیل، روش کدگذاری و مقوله‌بندی به‌کار گرفته ‌شد. تحلیل یافته‌ها به شناسایی ۵ مضمون و ۱۳ مقوله منجر گردید. نتایج پژوهش حاکی از این بود که متراکم شدن محتوا از لحاظ حجم، چگالی، دشواری و ابهام، کمبود زمان ناشی از توزیع نامتوازن و کم بودن روزهای آموزش، قربانی شدن برخی دروس به بهای توجه به درس‌های دیگر، نتایج ضعیف پیشرفت تحصیلی و نارضایتی ذی‌نفعان در اثر فشار کاری، دلزدگی و تحمیل هزینه‌های آموزش بر والدین، نشانه‌هایی از وجود تراکم در برنامه درسی دوره ابتدایی ایران است.

https://www.jcsicsa.ir/article_234652_2b34f825b3f5baecf1c3c20e4ebfe512.pdf

انجمن مطالعات برنامه درسی ایران مطالعات برنامه درسی 1735-4986 20 78 2025 11 22 Recognizing Instances of Wonder in Early Childhood Curriculum: A Qualitative Analysis of Educators' Lived Experiences بازشناسی مصادیق حیرت در برنامه‌درسی اوان کودکی؛ تحلیل کیفی تجارب زیسته مربیان آموزشی 23 46 230258 10.22034/jcs.2025.485236.2354 FA عبدالله عزیزی دانشجوی دکتری مدیریت آموزشی، گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران . ساریه خوشامن گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران جمال سلیمی دانشیار گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران . Journal Article 2024 10 24 Preschool centers in Iranian Kurdistan face serious challenges in education due to unequal access to basic resources. This phenomenographic study explores preschool educators’ perceptions and experiences of wonder and its role in strengthening the preschool curriculum. The research field was Kurdistan Province, particularly the city of Marivan, and twelve educators were purposively selected through heterogeneous sampling to participate in semi-structured interviews. Data were analyzed using the seven-step method of Han and Ellis (2019) and the framework of Marton and Booth (1997). The findings revealed a hierarchical structure of five distinct categories: wonder as curiosity, exploratory thinking, reasoning, analytical thinking, and intuitive thinking. These categories were organized into an outcome space that mapped their interrelationships. In addition, four dimensions—awareness, interaction, purpose, and outcome—shaped the structure of this hierarchy. Theoretically, the study highlights wonder as a key element in the preschool curriculum, serving as a bridge between children’s curiosity and the development of their thinking processes. مراکز پیش‌دبستانی در کردستان ایران به دلیل دسترسی نابرابر به منابع اولیه با چالش‌های جدی در تعلیم و تربیت روبه‌رو هستند. این پژوهش پدیدارنگارانه به بررسی ادراک‌ها و تجربه‌های مربیان از مفهوم «حیرت» و نقش آن در تقویت برنامۀ درسی پیش‌دبستان می‌پردازد. میدان پژوهش استان کردستان، به‌ویژه شهر مریوان بود و دوازده مربی به‌صورت هدفمند و ناهمگون برای مصاحبۀ نیمه‌ساختاریافته انتخاب شدند. داده‌ها بر پایۀ روش هفت‌مرحله‌ای هان و الیس (2019) و چارچوب مارتون و بوث (1997) تحلیل شد. نتایج سلسله‌مراتبی از پنج طبقۀ متمایز را نشان داد: حیرت به‌منزلۀ کنجکاوی، تفکر اکتشافی، استدلالی، تحلیلی و شهودی. این پنج طبقه در قالب «فضای نتیجه» سازمان یافتند و روابط سلسله‌مراتبی آن‌ها ترسیم شد. افزون بر این، چهار مؤلفه شامل آگاهی، تعامل، هدف و پیامد ساختار این سلسله‌مراتب را شکل دادند. در بعد نظری، پژوهش حاضر «حیرت» را عنصری کلیدی در برنامۀ درسی پیش‌دبستان معرفی می‌کند؛ عنصری که پیونددهندۀ کنجکاوی کودک با رشد فرایندهای تفکر اوست.

https://www.jcsicsa.ir/article_230258_5fef6a1fe2d881e15ebea05ec9022bd6.pdf

انجمن مطالعات برنامه درسی ایران مطالعات برنامه درسی 1735-4986 20 78 2025 11 22 The Potentials of the Hidden Curriculum in Gender Education for Second-Grade Elementary Students: A Phenomenological Study ظرفیت‌های برنامه‌ درسی پنهان در تربیت جنسی دانش‌آموزان دوره دوم ابتدایی: مطالعه پدیدارشناسی 47 76 231609 10.22034/jcs.2025.527449.2442 FA فاطمه محمدی معلم/ کارشناس ارشد برنامه ریزی درسی، دانشگاه فرهنگین، تهران، ایران بتول سبزه دانشیار گروه آموزش علوم تربیتی. دانشگاه فرهنگیان. پردیس نسیبه تهران 0000-0003-0771-5845 Journal Article 2025 07 12 This study aims to identify the hidden curriculum potentials within gender education for students in the second grade of elementary school. This applied research employs a phenomenological, qualitative approach. Participants included experts, teachers, and students, selected through purposive sampling until data saturation was reached, with a total of 46 interviews conducted. Ethical considerations were observed through the presentation of informed consent forms. Data were analyzed using a seven-step Colaizzi strategy, with coding and extraction. Validity was established via Lincoln and Guba's criteria. Findings were categorized into three areas: the domains of gender education in schools, challenges, and strategies. The data revealed that, based on teachers’, experts’, and students’ experiences, the domains of gender education include: existing contexts and behaviors, functions, conditions, facilitators, as well as students’ experiences, such as positive outcomes, adverse consequences, limitations, and sources of learning. Challenges identified encompassed unfavorable opportunities, perceptual restrictions, contextual issues, institutional conflicts, and cultural biases. Strategies to address these challenges involve empowerment approaches, legitimacy, student support, management excellence, participation of social institutions, and research initiatives. The results indicate that various potentials within the hidden curriculum framework exist for gender education, which can inform policies and planning by educators and program designers. هدف پژوهش شناسایی ظرفیت‌های برنامه‌درسی پنهان در تربیت جنسی دانش‌آموزان دوره دوم ابتدایی است که با رویکرد کیفی به شیوه پدیدارشناسی انجام شده است. مشارکت کنندگان شامل 46 نفر از متخصصان، معلمان و دانش‌آموزان بودند که به روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب و تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت. تحلیل داده ها با راهبرد کلایزی و اعتباریابی با روش لینکن و گوبا انجام شد. یافته‌های احصا شده از نظر متخصصان، معلمان و دانش آموزان نشان داد که درحوزه تجربیات معلمان و متخصصان (وجود زمینه‌ها و رفتار، کارکردها، شرایط و قابلیتها و عوامل تسهیلگر)؛ و تجربیات دانش آموزان (کارکردهای مثبت، پیامدهای نامطلوب، محدویت ها و منابع یادگیری) به عنوان زمینه‌های تربیت جنسی به دست آمد. همچنین چالش‌ها شامل؛ فرصتهای نامطلوب، محدویت‌های ادراکی، چالش‌های زمینه‌ای، تضادهای نهادی، سوگیری های فرهنگی؛ و راه کارهای احصاء شده شامل راهبردهای توانمندسازی، مشروعیت بخشی، حمایت دانش‌آموزان، تعالی مدیریت، مشارکت نهادهای اجتماعی، مطالعاتی و پژوهشی احصا شد.

https://www.jcsicsa.ir/article_231609_50bf1ec54fb1c9b3854dc80c1dff200c.pdf

انجمن مطالعات برنامه درسی ایران مطالعات برنامه درسی 1735-4986 20 78 2025 11 22 Designing an Extracurricular Program in Order to Strengthen Creative Thinking Skills in Third Grade Primary School Students طراحی برنامۀ فرادرسی (فعالیت فوق برنامه) به منظور تقویت مهارت تفکر خلاق در دانش آموزان پایۀ سوم دبستان 77 96 237337 10.22034/jcs.2025.531647.2455 FA حسین قاسم پورمقدم عضو هیات علمی دانشگاه فرهنگیان تهران 0000-0003-0166-2498 زهرا آذردار آموزگار دوره ابتدایی شهر تهران Journal Article 2025 06 29 This article aimed to design an extracurricular program or extracurricular activity to enhance creative thinking skills in third grade elementary school students. To do this, a qualitative method and content analysis of semi-structured interviews with 14 experts related to creative thinking or extracurricular programs were used. The findings showed that an effective extracurricular program or extracurricular activity should include components such as group voluntary tasks, student organizations, participation-oriented, use of technological resources, cooperation with external organizations, scientific visits and projects outside the school. The goals of this program are to achieve thinking skills, self-direction, spontaneity and deepening theoretical knowledge, and its content should be based on the needs of students, research-oriented, interactive and diverse. The proposed educational strategies include participatory, exploratory, role-playing, brainstorming and artistic activities, and its evaluation should be done through self-assessment, process-oriented, question-and-answer and portfolio. Therefore, it can significantly help foster creative thinking in elementary school students. این مقاله با هدف طراحی برنامه فرادرسی یا فعالیت فوق برنامه برای تقویت مهارت تفکر خلاق در دانش‌آموزان پایه سوم دبستان انجام شد. برای انجام آن از روش کیفی و تحلیل محتوای مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با ۱۴ خبره مرتبط با تفکر خلاق یا برنامه فرادرسی استفاده شد. یافته‌ها نشان داد که یک برنامه فرادرسی یا فعالیت فوق برنامه مؤثر باید شامل مؤلفه‌هایی مانند وظایف داوطلبانه گروهی، سازمان‌های دانش‌آموزی، مشارکت محوری، استفاده از منابع فناورانه، همکاری با سازمان‌های خارجی، بازدیدهای علمی و پروژه‌های خارج از مدرسه باشد. اهداف این برنامه دستیابی به مهارت‌های تفکر، خودراهبری، خودانگیختگی و تعمیق دانش نظری است و محتوای آن باید مبتنی بر نیاز دانش آموزان، پژوهش محور، تعاملی و متنوع باشد. راهبردهای آموزشی پیشنهادی شامل روش‌های مشارکتی، اکتشافی، ایفای نقش، بارش مغزی و فعالیت‌های هنری است و ارزشیابی آن نیز باید از طریق خودارزیابی، فرایندمحور، مبتنی بر پرسش و پاسخ و پوشه‌ای صورت گیرد. بنابراین به‌طور معناداری به پرورش تفکر خلاق در دانش‌آموزان دوره ابتدایی کمک کند.

https://www.jcsicsa.ir/article_237337_52f0e9ce1da9d2a11d87e60bc2029d05.pdf

انجمن مطالعات برنامه درسی ایران مطالعات برنامه درسی 1735-4986 20 78 2025 11 22 A comparative study of physical education curriculum for elementary school students in selected countries مطالعه تطبیقی برنامه درسی تربیت‌بدنی دوره ابتدایی در کشورهای منتخب 97 122 238160 10.22034/jcs.2026.539904.2478 FA علیرضا زمانی نوکاآبادی گروه مدیریت ورزشی، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران. 0000-0002-1350-1504 Journal Article 2025 08 07 The purpose of this research was to conduct a comparative study of physical activity and sports programs in selected countries based on the physical biosphere as a fundamental transformation document for elementary school students. This is a descriptive study conducted in a comparative manner and is placed in the interpretive paradigm. The Brady model (1994) as well as the comparative content analysis of Hsieh and Shannon (2005) were used to analyze the data. The results showed that the countries studied have comprehensive physical education programs in elementary schools that include motor skills training, extracurricular sports programs, and continuous health assessments of students. Finland and Japan emphasize integrating physical activity into the curriculum and developing sustainable movement habits in students, while the United States and Canada have presented diverse models for developing school sports and community participation in sports activities. France and Australia have also adopted a comprehensive approach to health education alongside sport. In contrast, countries such as Türkiye and Egypt are still developing and improving their school sports policies. To improve its physical education curriculum, Iran can benefit from the successful experiences of advanced countries while addressing its structural and resource problems in this area. هدف از این تحقیق مطالعه تطبیقی برنامه فعالیت‌های فیزیکی – ورزشی در کشورهای منتخب مبتنی بر ساحت زیستی بدنی سند تحول بنیادین برای دانش آموزان دوره ابتدایی بود. این پژوهش از نوع توصیفی است که به شیوه تطبیقی انجام شد و در پارادایم تفسیری قرار می‌گیرد. از الگوی بردی (1994) و همچنین از تحلیل محتوای قیاسی هیسه و شانون (2005) برای تحلیل داده ها استفاده شد. نتایج نشان داد کشورهای مورد مطالعه دارای برنامه‌های جامع تربیت‌بدنی در مدارس ابتدایی هستند که شامل آموزش مهارت‌های حرکتی، برنامه‌های ورزشی فوق‌برنامه، و ارزیابی‌های مستمر سلامت دانش‌آموزان است. فنلاند و ژاپن بر تلفیق فعالیت‌های فیزیکی با برنامه درسی و ایجاد عادات حرکتی پایدار در دانش‌آموزان تأکید دارند، درحالی‌که امریکا و کانادا مدل‌های متنوعی برای توسعه ورزش‌های مدرسه‌ای و مشارکت اجتماعی در فعالیت‌های ورزشی ارائه کرده‌اند. فرانسه و استرالیا نیز رویکردی جامع به آموزش سلامت در کنار ورزش اتخاذ کرده‌اند. در مقابل ترکیه و مصر هنوز در حال توسعه و بهبود سیاست‌های ورزشی مدارس هستند.

https://www.jcsicsa.ir/article_238160_5e497cb54e9e2bc7c7064fba29a5c67e.pdf

انجمن مطالعات برنامه درسی ایران مطالعات برنامه درسی 1735-4986 20 78 2025 11 22 Identifying the Requirements for Curriculum Elements of Internship in Science Education (A Data-Based Field Study) شناسایی الزامات عناصر برنامه درسی کارورزی رشته آموزش علوم تجربی (یک مطالعه میدانی داده بنیاد) 123 146 233713 10.22034/jcs.2025.540110.2479 FA افسانه کلباسی گروه آموزش علوم تربیتی. دانشگاه فرهنگیان. تهران،ایران. 0000-0001-5189-4989 زکیه اکرمی گروه آموزش شیمی، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی 889-14665، تهران، ایران 0000-0002-8860-7768 زهرا مسیبی دکترای مدیریت آموزشی. دانشگاه فرهنگیان. تهران. ایران. 0000-0002-5204-8714 Journal Article 2025 08 08 This research aimed to identify the requirements of the elements of the internship curriculum in the field of experimental science education at Farhangian University, based on Tyler's four-component model using the data-driven method. Data were collected using semi-structured interviews with 15 internship guidance professors in various fields of experimental sciences, including physics, chemistry, and biology, using purposive sampling in the academic year 1403-1404. Data analysis was performed using MAXQDA 2020 and SPSS21 software. Findings in the requirements section of the internship curriculum objectives showed that "developing developmental skills" and "ability to plan curriculum and design instruction" were the highest priorities for the participants, respectively. In the content requirements section of the internship curriculum, the results showed that "laboratory and research skills" and "communication skills training" were the highest priority. The findings in the section on requirements for implementation methods in the internship curriculum emphasized the key role of supervisors and close supervision of the internship process, and "selecting experienced internship facilitators" had the highest frequency. The results of the evaluation requirements section in the internship curriculum showed that in this dimension, the three themes of "definition of evaluation criteria", "various assessment methods", and "continuous evaluation" were of great importance. این پژوهش با هدف شناسایی الزامات عناصر برنامه درسی کارورزی رشته آموزش علوم تجربی در دانشگاه فرهنگیان بر اساس الگوی چهار مولفه ای تایلر با استفاده از روش داده بنیادانجام شد. داده ها با استفاده از مصاحبه نیمه ساختار یافته با 15 نفر از اساتید راهنمای کارورزی در رشته های مختلف علوم تجربی شامل فیزیک، شیمی و زیست شناسی به روش نمونه گیری هدفمند در سال تحصیلی 1404-1403 جمع آوری شد. تجزیه و تحلیل داده‌ها با استفاده از نرم افزارهای MAXQDA 2020و SPSS21 انجام گرفت. از نظر شرکت کنندگان الزامات اهداف برنامه درسی به ترتیب اولویت «پرورش مهارت‌های توسعه‌ای» و «توانایی برنامه‌ریزی درسی و طراحی آموزشی» بود. یافته ها در بخش الزامات محتوا به ترتیب اولویت شامل «مهارت‌های آزمایشگاهی و تحقیقاتی» و «آموزش مهارت‌های ارتباطی» بود. در بخش الزامات روش‌های اجرا «انتخاب مجریان کارورزی مجرب» بیشترین فراوانی را به خود اختصاص داد. نتایج بخش الزامات ارزشیابی نشان داد «تعریف معیارهای ارزیابی»، «روش‌های متنوع سنجش» و «ارزیابی مستمر» اهمیت بالایی داشتند.

https://www.jcsicsa.ir/article_233713_44aa25ea0dad9a670080fe1f53b32138.pdf

انجمن مطالعات برنامه درسی ایران مطالعات برنامه درسی 1735-4986 20 78 2025 11 22 survey the practical knowledge of primary school teachers about the use of art in teaching non-art subjects بررسی دانش‌عملی معلمان دوره ابتدایی درباره‌ی کاربرد هنر در آموزش دروس غیرهنری 147 170 233712 10.22034/jcs.2025.442801.2224 FA حسن علی گرمابی عضو هیات علمی گروه علوم تربیتی دانشگاه فرهنگیان Journal Article 2024 02 11 survey the practical knowledge of primary school teachers about the use of art in teaching non-art subjects Abstract The present study aimed to investigate teachers' practical knowledge about the use of art in teaching non-art subjects in elementary school. This study was an applied-descriptive research, qualitative and phenomenological in terms of data type, and its data collection was conducted using a survey method.. The statistical population of the research is the primary school teachers of Karaj city, a sample of 31 people participated with the purposeful sampling method. Data analysis was done by three-step coding method and validation was done by re-referring the results of analysis and coding to the participants. The findings of research include 50 practical experiences of teachers about the use of art in teaching non-art subjects along with determenating subjects and their implementation steps, as well as 12 categories and themes related to the results of those experiences, among the 12 results, motivational works, facilitating, consolidating and deepening learning and creating the context for the production of artistic works, respectively are mostly emphasized and mentioned by teachers پژوهش حاضر با هدف بررسی دانش عملی معلمان درباره‌ی کاربرد هنر در آموزش دروس غیرهنری دوره ابتدایی انجام گردیده است. این پژوهش از نوع پژوهش‌های کاربردی-توصیفی و از منظر نوع داده‌ها، ‌کیفی و پدیدارشناسی بوده که گردآوری اطلاعات آن با روش پیمایشی صورت گرفته است. جامعه آماری پژوهش معلمان دوره ابتدایی شهر کرج بوده است که نمونه‌‌ای به تعداد 31 نفر با روش نمونه‌گیری هدفمند مشارکت نموده‌اند. تجزیه‌و‌تحلیل داده‌ها با روش کدگذاری سه مرحله‌ای و اعتباریابی نیز با روش ارجاع مجدد نتایج تحلیل و کدگذاری به مشارکت‌کنندگان صورت پذیرفت. یافته‌های پژوهش مشتمل بر ۵۰ تجربه عملی معلمان در مورد کاربرد هنر در آموزش دروس غیرهنری به همراه مشخص نمودن موضوعات درسی و گام‌های اجرایی آن‌ها و همچنین ۱۲ مقوله و مضمون مربوط به نتایج و آثار آن تجارب می‌باشد که در بین 12 نتیجه، آثار انگیزشی، تسهیل، تثبیت و تعمیق یادگیری و زمینه‌سازی تولید آثار هنری به ترتیب بیشتر از سوی معلمان مورد تأکید و اشاره قرار گرفته‌اند.

https://www.jcsicsa.ir/article_233712_6673d4cb4b01111a33a9ebc4be6ac842.pdf

انجمن مطالعات برنامه درسی ایران مطالعات برنامه درسی 1735-4986 20 78 2025 11 22 Standardizing the Constructivist REACT Framework and Improving Pre-Service Teachers’ Lesson-Planning Skills through PBL and Peer Feedback استانداردسازی الگوی سازنده‌گرایانه REACT و بهبود مهارت طرح‌درس‌نویسی دانشجومعلمان از طریق PBL و بازخورد همتا 171 192 235393 10.22034/jcs.2025.527626.2443 FA زینب گرزین متاعی گروه آموزش علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران 0000-0002-9582-7128 فاطمه زهرا رضائی گروه آموزش علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران 0000-0002-9161-626X ام البنین احمدی حاجی گروه آموزش علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران Journal Article 2025 06 01 This study aimed to develop standardized indicators for assessing the quality of constructivist lesson plans based on the REACT model and to examine the effect of project-based learning (PBL), mediated by peer feedback, on lesson-planning skills of elementary pre-service teachers. The research was conducted using a mixed-methods design. In the qualitative phase, through content analysis and interviews with 10 experts in educational sciences and elementary education, 20 indicators were identified, demonstrating content validity (0.85) and reliability (0.86). In the quantitative phase, 80 female pre-service teachers from Farhangian University of Mazandaran were purposefully and randomly assigned to two experimental groups (with and without peer feedback), and the data were analyzed using independent t-tests. The PBL protocol consisted of three stages; problem design, application of project-based concepts, and peer feedback; grounded in the REACT framework. Findings indicated that the developed indicators provided a valid tool for evaluating lesson plan quality, and that integrating PBL with peer feedback significantly enhanced lesson-planning skills. این پژوهش با هدف تدوین شاخص‌های استاندارد برای سنجش کیفیت طرح درس‌های سازنده‌گرایانه مبتنی بر الگوی REACT و بررسی تأثیر یادگیری مبتنی بر پروژه (PBL) با میانجی‌گری بازخورد همتا بر مهارت طرح درس‌نویسی دانشجو-معلمان آموزش ابتدایی انجام شد. مطالعه به‌صورت ترکیبی اجرا گردید. در مرحله کیفی، با بهره‌گیری از تحلیل محتوا و مصاحبه با ۱۰ متخصص علوم تربیتی و آموزش ابتدایی، ۲۰ شاخص استخراج شد که دارای روایی محتوایی ۸۵/۰ و پایایی ۸۶/۰ بودند. در مرحله کمی، ۸۰ دانشجو-معلم دختر دانشگاه فرهنگیان مازندران به‌صورت هدفمند-تصادفی در دو گروه آزمایشی (با و بدون بازخورد همتا) قرار گرفتند و داده‌ها با آزمون t مستقل تحلیل شدند. پروتکل PBL شامل سه مرحله طراحی مسئله، کاربرد مفاهیم پروژه‌محور و بازخورد همتا بر پایه الگوی REACT بود. یافته‌ها نشان دادند شاخص‌های تدوین‌شده ابزار معتبری برای سنجش کیفیت طرح درس ها فراهم کردند و ادغام PBL با بازخورد همتا موجب بهبود معنادار مهارت طرح درس‌نویسی گردید.

https://www.jcsicsa.ir/article_235393_cfebeed3be06e82f17ec7978682e1f9c.pdf

انجمن مطالعات برنامه درسی ایران مطالعات برنامه درسی 1735-4986 20 78 2025 11 22 Teachers' Competencies in Using Augmented Reality (A Meta-Synthesis Study) شایستگی‌های معلمان در به‌کارگیری واقعیت‌افزوده (یک مطالعه فراترکیب) 193 216 238755 10.22034/jcs.2026.546734.2498 FA مهسا عزیزی دانشجوی دکتری مدیریت آموزشی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران: ایران. 0009-0009-4419-9393 محدثه بیات دانشجوی کارشناسی، گروه علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، زنجان: ایران. سیده مهسا موسوی دکتری مدیریت آموزشی، دانشگاه تهران، تهران: ایران. Journal Article 2025 09 12 The present study aims to identify teachers' competencies in the use of augmented reality. For this purpose, a qualitative approach and the seven-stage method of Sandelowski et al. (2007) were used. Following PRISMA guidelines, all scientific research documents published in the past 8 years, totaling 374, were included in the research population, drawn from both domestic and international databases. After screening and analysis according to established criteria, 23 scientific documents were selected for further analysis. Thematic analysis was used to analyze the articles. Descriptive and interpretive validity were reviewed and confirmed. Based on the findings, teachers' competencies in applying augmented reality include Pedagogical competencies (guiding the teaching-learning process with augmented reality technology, fostering learners' mental-cognitive development, pedagogical-developmental knowledge of augmented reality, and professional networking), Technological competencies (technical skills in applying augmented reality technology, an attitude based on augmented reality technology, and systematic technical knowledge) and Ethical-personal competencies: (self-empowerment and ethics based on augmented reality). مطالعه حاضر با هدف شناسایی شایستگی‌های معلمان در به‌کارگیری واقعیت‌افزوده انجام شده است. بدین منظور از رویکرد کیفی و روش هفت مرحله‌ای سندولوسکی و همکاران (2007) استفاده شده است. با پیروی از راهنمای پریزما، کلیه اسناد علمی-پژوهشی منتشرشده در 8 سال اخیر، به تعداد 374 سند علمی که در پایگاه‌های خارجی و داخلی یافت شدند، جامعه پژوهش حاضر را شکل می‌دهند که پس از غربالگری و واکاوی براساس معیارهای تعیین‌شده، 23 سند علمی مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفتند. به منظور تجزیه و تحلیل مقالات، از روش تحلیل مضمون استفاده شد. روایی توصیفی و تفسیری مورد بررسی و تائید قرار گرفت. براساس یافته‌ها، شایستگی‌های معلمان در به‌کارگیری واقعیت‌افزوده شامل شایستگی‌های پداگوژیک (راهبری فرآیند یاددهی-یادگیری با فناوری واقعیت‌افزوده، پرورش ذهنی-شناختی یادگیرندگان،دانش پداگوژی-تحولی واقعیت‌افزوده و شبکه‌سازی حرفه‌ای)، فناورانه (مهارت‌های فنی در کاربست فناوری واقعیت‌افزوده، نگرش مبتنی بر فناوری واقعیت‌افزوده و دانش سیستماتیک فنی) و اخلاقی-فردی (خودتوانمندسازی و اخلاق مبتنی بر واقعیت‌افزوده) مبتنی بر واقعیت‌افزوده می‌باشند.

https://www.jcsicsa.ir/article_238755_5c9d066409e484d11b46475507a5400f.pdf

انجمن مطالعات برنامه درسی ایران مطالعات برنامه درسی 1735-4986 20 78 2025 11 22 Using the Community of Enquiry Model for Developing a Blended Teaching Approach for Trigonometry in Iran اجتماع کاوشگری و رویکرد ترکیبی به ‌آموزش مثلثات 217 240 239518 10.22034/jcs.2026.561247.2532 FA محمد حسام قاسمی دانشگاه شهید بهشتی زهرا گویا دانشگاه شهید بهشتی و سردبیر مجله رشد آموزش ریاضی 0000-0001-6562-0495 سهیلا غلام آزاد پژوهشگر، سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی (پژوهشگاه مطالعات آموزش و پرورش) Journal Article 2025 08 27 <span style="font-size: 10.0pt; font-family: 'Times New Roman','serif'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-bidi-font-family: 'B Lotus'; color: black; mso-themecolor: text1;">During the COVID-19 pandemic that all educational institutions were closed, face-to-face teaching substituted by online teaching. However, after that era and re-opening schools, both students and teachers could not ignore their online experiences. For this reason, many researchers became interested in finding ways of combining both face-to-face and online teaching. Thus, the purpose of the present study was to identify mathematics teachers’ views on integrating these two modes for teaching trigonometry. To do this, the researchers called for volunteer mathematics teachers via their various online social groups across the country and uploaded the research proposal as well. 17 high school mathematics teachers participated in the study, and all had experience of teaching trigonometry online as well. The study used the “Community of Inquiry Model” with three presences or components as social presence, cognitive presence, and teaching presence. The data was collected through semi-structured interviews and with participants’ consent, the interviews were audio-recorded. The data set included informal conversations, interview transcripts, the first author’s reflective notes, and the three authors shared views on the data. For the sake of reliability, the transcriptions of the interviews were sent to the interviewees for reflection and plausible modifications that they wanted to make. The data analysis began after participants’ confirmation of the interviews. The data were systematically reduced using thematic analysis. Eventually, four main themes emerged as “individualized instruction”, “the degree of centralization of education system”, “teachers’ autonomy”, and “curriculum flexibility”. In addition, two new components/presences identified as “subject matter” and “content and content organization” in addition to the three components of the Community of Inquiry model. The latter finding is the main innovation of this research and extends the theoretical model of community of inquiry one step further. From the teachers’ perspectives, expanding access to educational resources, providing internet infrastructure to promote educational equity, and policy decisions aimed at reducing centralization and increasing teacher autonomy are essential prerequisites for the effective implementation of blended learning. From teachers’ perspective, the effectiveness of blended teaching and ensuring educational equity, depends on increasing accessibility to the internet, reducing the degree of centralization of the education system and increasing teachers’ independence. <span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Lotus'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA;">پس از دوران همه‌گیری کووید-<span dir="RTL" lang="FA" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Lotus'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;">۱۹ که در آن، آموزش آنلاین جایگزین آموزش حضوری شد<span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Lotus'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA;">، چگونگیِ استفاده هم‌زمان از هردو نوع آموزش درقالب یک رویکرد تلفیقی، موردتوجه پژوهشگران واقع شد. در این مقاله، نتایج گزارشی ارائه‌ می‌شود که <span dir="RTL" lang="FA" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Lotus'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;">با‌ استفاده از چارچوب ‌نظری «اجتماع کاوشگری»، <span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Lotus'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA;">تأثیر تلفیق دو نوع آموزش ‌حضوری و آموزش ‌آنلاین تحت ‌عنوان آموزش ‌ترکیبی برای تدریس مثلثات، از نظر معلمان ‌ریاضی در ایران، بررسی‌شد. 17 نفر داوطلب شرکت در مطالعه شدند که ‌همگی، تجربه تدریس آنلاین مثلثات را داشتند. جمع‌آوری ‌داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته صورت‌گرفت و با موافقت شرکت‌کنندگان، ضبط ‌شنیداری شدند. داده‌های این مطالعه شامل گفت‌وگوهای اولیه، مصاحبه‌ها و یادداشت‌های نویسنده‌ اول و برداشت‌های مشترک سه ‌نویسنده در مورد آن‌ها بود. همچنین متن پیاده‌شده مصاحبه‌ها، برای شرکت‌کنندگان ارسال‌شد و پس‌از انجام اصلاحات توسط آنان، مورد تحلیل قرارگرفت. چارچوب‌نظریِ این‌پژوهش، <span dir="RTL" lang="FA" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Lotus'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA; mso-ansi-font-style: italic;">«اجتماع کاوشگری » <span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Lotus'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA;">با سه ‌مؤلفه اجتماعی و شناختی و تدریسی بود. کاهش نظام‌وار داده‌ها با ‌روش تحلیل ‌مضمون انجام ‌شد. در نتیجه، چهار مضمون اصلی <span dir="RTL" lang="FA" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Lotus'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;">«شخصی‌سازی آموزش»، «<span dir="RTL" lang="FA" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Lotus'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA; mso-ansi-font-style: italic;">میزان تمرکز در نظام آموزشی<span dir="RTL" lang="FA" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Lotus'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;">»، «<span dir="RTL" lang="FA" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Lotus'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA; mso-ansi-font-style: italic;">اختیارات معلمان» و «انعطاف در برنامه درسی»<span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Lotus'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA;"> برای آموزش‌ترکیبی در ایران، شکل‌گرفتند و <span dir="RTL" lang="FA" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Lotus'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;">دومؤلفه‌ «موضوع درسی» و «محتوا و سازماندهی محتوا»، به <span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Lotus'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA;">سه ‌مؤلفه<span dir="RTL" lang="FA" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Lotus'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;"> مدل «اجتماع کاوشگری» اضافه ‌شدند. <span dir="RTL" lang="FA" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Lotus'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA; mso-ansi-font-style: italic;">از نظر معلمان، گسترش امکانِ دسترسی به منابع ‌آموزشی، تأمین اینترنت برای توسعه عدالت‌آموزشی، تصمیم‌گیری سیاست‌گذاران برای کاهش‌ تمرکز و افزایش اختیارات ‌معلمان، از زیرساخت‌های ضروری برای اثربخشی آموزش‌های ترکیبی است.

https://www.jcsicsa.ir/article_239518_439e8a403168edb3bbeb2da4952714a3.pdf