انجمن مطالعات برنامه درسی ایران مطالعات برنامه درسی 1735-4986 20 79 2026 01 21 Examining the Effectiveness of ChatGPT Feedback Compared to Teacher Feedback on Student Engagement and Cognitive Outcomes بررسی تفاوت تاثیر بازخورد چت جی پی تی با بازخورد معلم بر درگیری دانش‌آموزان در فرایند یادگیری و بازده های شناختی 97 114 239537 10.22034/jcs.2026.562068.2538 FA رضوان نظری دانشجوی دکترای تکنولوژی آموزشی. گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم انسانی. دانشگاه تربیت مدرس. تهران. ایران 0009-0008-1570-6555 اسماعیل عظیمی گروه تعلیم و تربیت، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران جواد حاتمی استاد گروه علوم تربیتی. دانشکده علوم انسانی. دانشگاه تربیت مدرس. تهران. ایران 0000-0002-4517-2039 محمد حسن زاده استاد گروه اطلاعات و دانش شناسی. دانشکده مدیریت و اقتصاد. دانشگاه تربیت مدرس. تهران. ایران Journal Article 2025 10 26 The present study aimed todetermine the extent of the impact of ChatGPT-based feedback versus teacher feedback on student engagement in the learning process and the achievement of cognitive objectives in mathematics. The research method was quasi-experimental with a pretest-posttest design. The study sample consisted of 68 ninth-grade students who were randomly assigned to two groups—ChatGPT feedback and teacher feedback—using a staged cluster sampling method. The research instruments included Reeve’s Academic Engagement Questionnaire, and agentic engagement, as well as a teacher-made cognitive performance test. The findings, analyzed using the non-parametric Mann-Whitney U test, revealed that the mean scores of the four dimensions of academic engagement in the ChatGPT feedback group were significantly higher than those in the teacher feedback group. In the domain of cognitive learning, ChatGPT feedback demonstrated superior performance at the analysis and evaluation levels compared to teacher feedback. However, no significant differences were observed at the knowledge, comprehension, and application levels. Nevertheless, the total cognitive learning score showed a significant advantage for the ChatGPT feedback group. Accordingly, ChatGPT can provide effectiveness similar to or even surpassing teacher feedback in enhancing academic engagement and cognitive learning, and it can be utilized as a reliable complementary tool in educational processes. پژوهش حاضر با هدف تعیین تاثیر بازخورد مبتنی بر چت‌جی‌پی‌تی و بازخورد معلم بر درگیری دانش‌آموزان در فرایند یادگیری و دستیابی به اهداف شناختی در درس ریاضی انجام شد. روش مطالعه، شبه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون–پس‌آزمون بود. نمونه: 68 دانش‌آموزان پایه نهم بود که به‌صورت تصادفی خوشه‌ای مرحله‌ای در دو گروه بازخورد گمارده شدند. ابزارهای پژوهش، پرسشنامه درگیری تحصیلی ریو و آزمون معلم ساخته عملکرد شناختی بود. یافته‌ها با استفاده از آزمون ناپارامتریک یومن‌ویتنی تحلیل شدند، نشان دادند که میانگین نمرات درگیری تحصیلی در گروه بازخورد چت‌جی‌پی‌تی به‌طور معناداری بالاتر از گروه بازخورد معلم بود. در حوزه یادگیری شناختی نیز بازخورد چت‌جی‌پی‌تی در سطوح تحلیل و ارزیابی عملکرد بهتری نسبت به معلم نشان داد. هرچند در سطوح دانش، فهم و کاربرد تفاوت معناداری مشاهده نشد. بااین‌حال، نمره کل یادگیری شناختی با برتری گروه بازخورد چت‌جی‌پی‌تی تفاوت معناداری داشت. بنابراین، چت‌جی‌پی‌تی به‌عنوان یک ابزار مکمل می‌تواند اثربخشی مشابه یا فراتر از بازخورد معلم در ارتقای درگیری تحصیلی و یادگیری شناختی فراهم کند. https://www.jcsicsa.ir/article_239537_efb2f1969a2bcee02039a68e6da032b0.pdf