انجمن مطالعات برنامه درسی ایران مطالعات برنامه درسی 1735-4986 20 77 2025 09 03 Analyzing Artificial Intelligence Education Programs for Upper Primary School Students: A Scoping Review تحلیل برنامه‌های آموزش هوش مصنوعی برای دانش‌آموزان دوره دوم ابتدایی: مطالعه مروری دامنه‌ای 161 200 228372 10.22034/jcs.2025.533492.2457 FA فاطمه نعمت اللهی گروه روان‌شناسی تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه الزهراء، تهران، ایران 0000-0002-4194-744X ملوک خادمی اشکذری گروه روان‌شناسی تربیتی، دانشگده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه الزهراء، تهران، ایران. 0000-0002-7366-1737 فرهاد سراجی گروه روش‌ها و برنامه‌‌‌ریزی درسی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران فرزانه عبداللهی گروه کنترل، دانشکده مهندسی برق و کامپیوتر، دانشگاه صنعتی امیرکبیر، تهران، ایران Journal Article 2025 02 14 The present study aimed to examine artificial intelligence (AI) education programs for upper primary school students through a scoping review based on the PRISMA-SCR guidelines. Analysis of 45 selected studies published between 2018 and 2024 revealed that the volume of research in 2024 was more than twice that of 2023. The findings indicated that AI education programs were mainly designed with the general goal of enhancing students’ AI literacy, and in some cases with a focus on strengthening understanding of AI applications, machine learning, AI ethics, or addressing misconceptions about AI. Four main content domains of the programs were identified: fundamental AI knowledge, practical applications, human–AI interaction, and ethical considerations. Collaborative learning and experiential learning emerged as the predominant instructional approaches, and a variety of quantitative and qualitative tools were used for data collection. Furthermore, adapting content to cultural–linguistic contexts and addressing gender differences were identified as key challenges in AI education. پژوهش حاضر با هدف بررسی برنامه‌های آموزش هوش مصنوعی برای دانش‌آموزان دوره دوم ابتدایی، از طریق مرور دامنه‌ای مبتنی بر راهنمای پریزما انجام شد. تحلیل ۴۵ مطالعه انتخاب شده بین سال‌های ۲۰۱۸ تا ۲۰۲۴ نشان داد حجم پژوهش‌ها در سال ۲۰۲۴ نسبت به ۲۰۲۳ بیش از دو برابر افزایش یافته است. یافته‌ها نشان داد که آموزش هوش مصنوعی عمدتاً با هدف کلی ارتقاء سواد هوش مصنوعی دانش‌آموزان و در برخی موارد با تمرکز بر تقویت درک از کاربردهای هوش مصنوعی، یادگیری ماشین، اخلاق هوش مصنوعی یا رفع بدفهمی‌ها نسبت آن طراحی شده‌اند و چهار حوزه دانش پایه هوش مصنوعی، کاربردهای عملی، تعامل انسان و هوش مصنوعی و ملاحظات اخلاقی چهار حوزه محتوایی برنامه‌های آموزش را شکل داده‌اند. یادگیری مشارکتی و یادگیری تجربی به عنوان رویکردهای آموزشی غالب بوده و ابزارهای کمی و کیفی متنوعی برای جمع‌آوری داده استفاده شده‌اند. همچنین سازگاری محتوا با زمینه‌های فرهنگی-زبانی و تفاوت جنسیتی به عنوان چالش‌های مطرح در آموزش هوش مصنوعی شناسایی شدند. https://www.jcsicsa.ir/article_228372_1980b9cb87ee41729e7127c2f6022e6c.pdf