تحلیل محتوای کتاب‌های ریاضی چهارم و پنجم ابتدایی بر مبنای الگوی آموزش خلاقیت پلسک

نویسندگان

1 استادیار گروه برنامه ریزی درسی دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی

2 دانشجوی کارشناسی ارشد برنامه‌ریزی درسی دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی

چکیده

پژوهش حاضر با هدف تحلیل محتوای کتاب­­های ریاضی پایه­های چهارم و پنجم ابتدایی در سال تحصیلی 1390-1389، بر مبنای الگوی خلاقیت پلسک انجام شده است. به منظور جمع­آوری داده­ها، پژوهشگران فرمی برای تحلیل محتوای این دو کتاب مبتنی بر الگوی پلسک تهیه کردند. برای این کار، ابتدا واحدهای غیر فعّال کتاب حذف شدند؛ سپس واحدهای فعّالی که فقط به افزایش مهارت و کاربرد پرداخته بودند، کنار گذاشته شدند. در نهایت واحدهای فعّالی که به خلاقیت مربوط بودند، بر مبنای شاخص­های پلسک، کد­گذاری شدند. داده­ها با استفاده از آمار توصیفی بررسی شد و نتایج نشان داد که کتاب­های درسی ریاضی چهارم و پنجم، با اصول سه­گانه پلسک یعنی توجه، گریز و تحرک، منطبق نیستند و نمی­توانند در ایجاد و پرورش خلاقیت در یادگیرندگان موفق باشند. تمامی26 مبحث مطرح شده، بیشتر به اصل اول پرداخته­اند، توجه به اصل دوم بسیار ناچیز و پرداختن به اصل سوم، صفر است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Content Analysis of the Fourth and Fifth Grades Mathematics Textbooks Using Plesk's Creativity Education Model

نویسندگان [English]

  • A A 1
  • A Gh 2
1 استادیار گروه برنامه‌ریزی درسی دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی

افشار کهن، زهرا (1388). مقایسه میزان تفاوت رشد خلاقیت بین کودکان تحت تعلیم معلمان آموزش‌دیده و ندیده بین کودکان پایه اول ابتدایی استان خراسان در سال تحصیلی 89-88. پایان­نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه علامه طباطبایی.

بابلیان، اسماعیل و دیبائی، محمدتقی (1389). ریاضی پنجم دبستان. تهران: اداره­ی کلّ چاپ و توزیع کتاب­های درسی.

بابلیان، اسماعیل و همکاران (1389). ریاضی سوم دبستان. تهران: اداره کلّ چاپ و توزیع کتاب­های درسی.

جهانی، جعفر و قاسمی، فرشید (1387). ارزیابی اهداف و محتوای کتاب­های علوم تجربی دوره­ی ابتدایی از دیدگاه الگوی آموزش خلاقیت پلسک. فصلنامه مطالعات برنامه درسی، سال سوم، شماره 10، پاییز. (ص ص. 39-64).

رستمی، محمد هاشم و همکاران (1389). ریاضی اول دبستان. تهران: اداره­ی کلّ چاپ و توزیع کتاب­های درسی.

ریحانی، ابراهیم، بخشعلی­زاده، شهرناز و معینی، تریفه (1388). بررسی سیر تکامل دانش مفهومی و دانش رویه­ای ریاضی و رابطه میان آن‌ها. فصل نوآوری­های آموزشی، سال هشتم، شماره­ی 29، بهار(ص ص. 27-51).

شیدفر، عبداللّه و همکاران (1389). ریاضی چهارم دبستان. تهران: اداره­ی کلّ چاپ و توزیع کتاب­های درسی.

عابدی، محمدرضا (1383). خلاقیت . تهران: انتشارات جامی. (ص. 78).

ﻛﺮﻳﻤﻲ، عبدالعظیم (1388). ﻣﻬﻤ­­­­­ﺘﺮﻳﻦ ﻳﺎﻓﺘﻪ­ﻫﺎی ﭘﮋوﻫﺸﻲ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﺗﻴﻤﺰ و ﭘﺮﻟﺰ ﻓﺮوردﻳﻦ 1388. ﭘﮋوﻫﺸﮕﺎه ﻣﻄﺎﻟﻌـﺎت آﻣـﻮزش وﭘﺮورش. ﺑﺎزﻳﺎﺑﻲ ﺷﺪه در ﺷﻬﺮﻳﻮرﻣﺎه 1388. از http//:rie.ir/uploads/tp88.pdf

فرزان، مسعود و دیبائی، محمدتقی (1389). ریاضی دوم دبستان. تهران: اداره­ی کلّ چاپ و توزیع کتاب­های درسی.

قهرمانی، علی‌اصغر (1390). ارزیابی محتوای کتاب­های ریاضی دوره­ی ابتدایی از دیدگاه الگوی آموزش خلاقیت پِلسک. پایان­نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه شهید رجایی تهران.

ملکی، حسن، افشارکهن، زهرا و نوروزی، بهزاد (1391). ارزیابی اهداف و محتوای کتب علوم تجربی دوره­ی راهنمایی از دیدگاه الگوی آموزش خلاقیت پلسک. فصلنامه ابتکار و خلاقیت در علوم انسانی، سال دوم، شماره 5، تابستان. (ص ص. 29-55).

نجفی­خواه مهدی، یافتیان، نرگس و بخشعلی­زاده، شهرناز (1390). دورنمایی از خلاقیت در فرآیندهای آموزش ریاضی. نشریه علمی پژوهشی فناوری آموزشی، سال پنجم، جلد 5، شماره 4، تابستان 1390.

Baran, Gulen. (2011). A Study on the Relationship between Six-Year-Old Children,s Creativity and Mathematical Ability. International Education Studies. vol 4, No,1; February 2011.

Chris, M.C. Goldrick. (2002). An Analysis of Reserch Design. Liverpool John Moores University.

Eisner, F.(1994). Educational Imagination: On The Design And Evaluation Of School Programs: Third Edition.

Ervynck, G.(1991). Mathematical creativity, in: Tall,D., Advanced mathematical thinking, Kluwer Academic publishers, New York, 1991, .42-52.

Hadamard, J.,(1945), The Psychology of Invention in the Mathematical Field. Princeton University Press.

Hadamard, J. W.(1945). Essay on the psychology of invention in the mathematical field. Princeton: Princeton University Press. (page references are to Dover edition, New York 1954).

Kaufman, J. C., & Sternberg, R. J. (Eds).(2006). The International Handbook of Creativity. Cambridge: Cambridge University Press.

Plsek. E.P.(1997).Directed Creativity cycle. pualplsek@directedcreativity.com.

Plsek, P.E.(1997). Creativity, Innovation, and Quality. Milwaukee, WI: ASQC Quality Press.

Plsek, E. P.(1997). Associates, Inc. Creativity Cycle[On line]Www. Directed Creativity.Com.

Polya, G.(1954). Mathematics and plausible reasoning: Induction and analogy in mathematics. (Vols.1 and 2). Princeton University Press.

Runco, Mark.a. (2007). CREATIVITY Theories and Themes: research, development, and practice. USA: Elsevier Academic press.

Sriraman, B., &Yaftian, N.(2010). Mathematical creativity and mathematics education. In press in B. Sriraman& K. Lee (Eds). The Elements of Giftedness and Creativity in mathematics. Information Age Publishing, Charlotte, NC.

Sriraman, B. (2003). Can mathematical discovery fill the existential void? The use of conjecture, proof and refutation in a high school classroom (feature article). Mathematics in School, 32(2), 2-6.

Sio, U. N., &Ormerod, T. C.(2007). Does incubation enhance problem solving? A metaanalytic review. Psychological Bulletin, 135(1). 94–120.

Vul, E., &Pashler, H.(2009). Incubation benefits only after people have been misdirected. Memory and Cognition, 35(4), 701–710.