تحلیلی بر کارکرد نظام آموزشی در آموزش و رشد اخلاقی دانش آموزان با محوریت محتوای کتاب‌های درسی و شیوه تدریس معلمان

نویسندگان

1 کارشناس ارشد برنامه‌ریزی آموزشی

2 استادیار دانشگاه مازندران

3 دانشیار دانشگاه مازندران

چکیده

رشد اخلاقی هدفی است که همواره در تمامی نظام‌های آموزشی مورد تأکید است. این مقاله به تحلیل کارکرد نظام آموزشی با محوریت محتوای کتاب‌های درسی و شیوه تدریس معلمان در رشد اخلاقی اختصاص دارد. روش پژوهش کیفی و برای جمع‌آوری داده‌ها از روش تحلیل محتوا و مصاحبه استفاده شد. از بین کلیه کتاب‌های درسی دوره راهنمایی، کتاب‌های تعلیمات دینی، فارسی، تعلیمات اجتماعی، تاریخ و علوم (15 مورد) انتخاب و محتوای آن‌ها تحلیل شد. همچنین با 24 معلم در قائم شهر مصاحبه نیمه ساختاریافته انجام شد. نتایج نشان داد کتاب‌های فارسی، تعلیمات دینی و تعلیمات اجتماعی بیشترین توجه را و کتاب‌های تاریخ و علوم توجه کمتری را به مقوله اخلاق مبذول داشته‌اند. همچنین، معلمان از روش‌های معلم محور در کلاس درس استفاده می‌نمایند و در رشد اخلاقی صرفاً بر الگوبرداری از عامل‌های مهم جامعه‌پذیری تأکید می‌نمایند. به نظر می‌رسد در آموزش اخلاق نظام آموزش و پرورش باید متناسب با سطح رشد شناختی دانش آموزان نوجوان دوره راهنمایی عمل کند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

An Analysis of Educational System in Moral Education with an Emphasis on Textbook Contents and Teaching Methods

نویسندگان [English]

  • H M 1
  • S H 2
  • S I 3
1 کارشناس ارشد برنامه‌ریزی آموزشی
2 استادیار دانشگاه مازندران
3 دانشیار دانشگاه مازندران

حکیم زاده، رضوان. موسوی، سید امین.(1387).آموزش ارزش ها در محتوای کتاب های درسی دینی دوره راهنمایی: بررسی وضعیت موجود و ارائه ی راهکارهایی برای وضعیت مطلوب، فصلنامه مطالعات برنامه درسی، سال سوم. شماره11،صص 95 -117.

رئیس دانا، فرخ لقا. (1374). تحقیق و بررسی محتوای برنامه درسی ریاضی دوره راهنمایی تحصیلی، فصلنامه تعلیم و تربیت، سال یازدهم. شماره 41 و 42، صص 86-107.

فلیک، اووه. (1387). درآمدی بر تحقیق کیفی. ترجمه هادی جلیلی. تهران: نشر نی.

کریپندورف، کلوس. (1383). تحلیل محتوای مبانی روش‌شناسی. ترجمه هوشنگ نایبی. تهران: نشر نی.

گال، مردیت. بورگ، والتر. گال، جویس. (1387). روش‌های تحقیق کمی و کیفی در علوم تربیتی و روان شناسی. جلد اول. ترجمه احمدرضا نصر و همکاران. تهران: انتشارات دانشگاه شهید بهشتی و انتشارات سمت.

Assor, A. (1999). Value Accessibility and Teachers' Ability to Encourage Independent and Critical Thought in Students. Social Psychology of Education, 2, 315-338.

Berk, L.E. (2002). Infants, Children and Adolescents. USA:Allyn and Bacon.

, R.C., & Biklen, S.K. (1998). Qualitative Research for Education. USA: Allyn and Bacon.

Carpendale, J. F. M. (2000). Kohlberg and Piaget on Stages and Moral Reasoning. Development Review, 20, 181-205.

Comuniaan, A. L., & Gielen, U.P. (2006). Promotion of Moral Judgment Maturity through Stimulation of Social Role-taking and Social Reflection: An Italian Intervention Study. Journal of Moral Education, 35(1), 51-69.

Gibbs, J.C. (2003). Moral Development and Reality: Beyond the Theories of Kohlberg and Hoffman. Thousand Oaks, CA, Sage.

Gibbs, J.C., Basinger, K.S., Grime, R.L., & Snarey, J.R. (2007). Moral Judgment Development across Cultures: Revisiting Kohlberg’s University Claims. Developmental Review, 27, 443-500.

Ho, Yi-Hui., & Lin, Chieh-Yu. (2008). Cultural Values and Cognitive Moral Development of Accounting Ethics: A Cross-Cultural Study. SOCIAL BEHAVIOR AND PERSONALITY, 36(7), 883-892.

Hong, Y. (2003). Cultural Meaning of Group Discussion on Problematic Moral Situations in Korean Kindergarten Classrooms. Journal of Research in Childhood Education, 18(3), 179-192.

Kuczynski, L., & Parkin, C.M. (2007). "Agency and Bidirectionality in Socialization: Interactions, Transactions, and Relational Dialectics." In J.E. Grusec and F.D Hastings (Eds.), Handbook of Socialization: Theory and Research. (pp. 259-283), New York, NY, USA: The Guilford Press.

Kurtines, W.M., & Gewirtz, J.L. (1995). Moral Development: An Introduction. USA:Allyn and Bacon.

Merriam, S.B. (1998). Qualitative Research and Case Study Applications in Education. San Francisco: Jossey-Bass.

Merriam, S.B. (2009). Qualitative Research. San Francisco: Jossey-Bass.

Miller, J.G. (2007). Cultural Psychology of Moral Development. In S.Kitayama and D.Cohen (Eds.), Handbook of Cultural Psychology, (pp. 477-499).NY: The Guilford Press.

Santrock, J.W. (2007). Child Development. New York: Mc Graw-Hill.

Smetana, J.G., & Turiel, E. (2006). Moral Development during Adolescence. In G.R. Adams and M.D. Berzonsky (Eds.) Blackwell Handbook of Adolescence, (pp. 247-268). Blackwell Publishing.

Smith,P.K.,& Pellegrin,A.D. (2000).Psychology of Education.USA: Routledge.

Thorne, L. (2000). The Development of Two Measures to Assess Accountants' Prescriptive and Deliberative Moral Reasoning. Behavioral Research in Accounting, 12, 139-170.

Tomlinson, P. (1980). Moral Judgment and Moral Psychology: Piaget, Kohlberg and Beyond. In S.Modgil and C. Modgil (Eds.), Toward a Theory of Psychological Development, (pp.66-303). Windsor:NFER.

Vansteenkiste, M., Simons, J., Lens, W., Soenens, B., & Matos, L. (2005). Examining the motivational impact of intrinsic versus extrinsic goal framing and autonomy- supportive versus internally controlling communication style on early adolescents’ academic achievement. Child Development, 76, 483- 501.

Weinstock, M., Assor, A., & Broide, G. (2009). School as Promoters of Moral Judgment: the Essential Role of Teachers' Encouragement of Critical Thinking. Soc Psychol Educ, 12, 137-151.