پژوهشی در رویکردها و روش‌های فارسی آموزی در ایران

نویسنده

هیئت علمی سازمان پژوهش و برنامه ریزی درسی

چکیده

این نوشته، مختصری از پژوهش در قلمرو آموزش زبان فارسی به‌عنوان زبان رسمی و ملّی در نظام آموزش و پرورش ایران است. در این تحقیق، رویکرد و روش‌های آموزش زبان فارسی در گام نخست زبان‌آموزی بررسی شده است؛ از این رو، به اولین مرحله‌ی آموزش رسمی و برنامه‌ی آموزش فارسی توجه نموده، تنها به بررسی کتاب‌های فارسی اول دبستان پرداخته‌ایم. نخست، مقصود از رویکرد بیان شده، انواع رویکرد زبان­آموزی در تاریخ آموزش زبان فارسی از گذشته تا کنون به دست داده شده است. سپس روش‌های آموزش الفبا یا نشانه‌های زبان فارسی در مرحله‌ی نخست آموزش و یادگیری بررسی و تبیین شده، از دید روان شناسی و زبان شناسی مورد تأمل قرار گرفته است. سرانجام، ضمن بازشناسی رویکردها و روش‌های فارسی آموزی، روش مناسب‌تر آموزش زبان فارسی و رویکرد ویژه‌ی نظام آموزش رسمی امروز ایران نیز معرفی شده است.

کلیدواژه‌ها


آذری نجف‌آباد، الله‌وردی، 1380، " پرورش یادگیری و آموزشکاوی سمعی و بصری زبان عربی پایه"، مجله علوم انسانی دانشگاه سیستان و بلوچستان، س 1380، شماره 18

اکبری شلدره، فریدون،1390، بررسی و نقد رویکردها و روش‌های آموزش زبان فارسی به‌عنوان زبان ملی در ایران، پایان‌نامه دکتری، دانشگاه شهید بهشتی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، تهران،

اکبری شلدره، فریدون و همکاران 1390، روش‌های نوین یاددهی یادگیری و کابرد آن‌ها در آموزش، انتشارات فرتاب، چاپ چهارم، تهران.

باغچه‌بان، ثمینه، 1340، روش تدریس اوّل دبستان، وزارت فرهنگ،

حافظ نیا، محمدرضا،1389، مقدمه‌ای بر تحقیق در علوم انسانی، انتشارات سمت، چاپ هفدهم، تهران

ریچاردز، جک‌ سی و راجرز، تئودوراس،1386، رویکردها و روش‌ها در آموزش زبان، مترجم علی بهرامی، انتشارات رهنما، چاپ دوم، تهران.

سرمد و دیگران، 1386، روش‌های تحقیق در علوم رفتاری، انتشارات آگه، چاپ چهاردهم، تهران

سیف، علی‌اکبر، 1371، روان شناسی پرورشی، انتشارات آگاه، چاپ ششم، تهران

شریعتمداری، علی،1366، روان شناسی تربیتی، انتشارات امیرکبیر، چاپ دوم، تهران.

شریفی، هدیه، 1376، «طرح پژوهش تعیین رویکردها و روش‌های آموزش زبان‌ فارسی در دوره‌ی آمادگی و پایه‌ی اول و دوم دبستان»، ناظر طرح علی‌اکبر میرحسینی، دفتر برنامه‌ریزی و تألیف کتاب‌‌های درسی، بخش اسناد، شماره ثبت 1502

شریفی هدیه،1380،مقاله " تعیین رویکردها و روش‌های آموزش زبان فارسی"رشد آموزش ابتدایی (ویژه‌نامه همایش نقد و بررسی کتاب‌های درسی دوره ابتدایی شماره 3) انتشارات کمک آموزشی، خرداد 80، صص 42-108.

شهید ثانی (1359)، منیة المرید فی آداب المفید والمستفید، ترجمه گزارش گونه از دکتر سید محمدباقر حجّتی، با عنوان: آداب تعلیم و تعلّم در اسلام، دفتر نشر فرهنگ اسلامی، چاپ اوّل، قم

شهیدی، سیدجعفر، 1384، از دیروز تا امروز (مجموعه مقاله‌ها و سفرنامه‌ها)، انتشارات علمی و فرهنگی، چاپ نخست، تهران.

صباغیان، زهرا، (1364)، روش‌های سوادآموزی بزرگسالان، مرکز نشر دانشگاهی، تهران، چاپ اول.

قاسم پورمقدّم، حسین، 1382، بررسی تطبیقی دیدگاه‌ها، رویکردها و روش‌های برنامه درسی زبان آموزی (پایان‌نامه دکتری)، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم تحقیقات، تهران.

گری خالبا، بلن آلوارث، 1381، زبان آموزی به غیرفارسی زبانان به شیوه‌های نو، سومین ره‌آورد، انتشارات شورای گسترش زبان و ادبیات فارسی، تهران

مارتینه، آندره، 1380، مبانی زبان شناسی عمومی، ترجمه هرمز میلانیان، انتشارات هرمس، تهران، چاپ اوّل

مولوی، جلال الدّین، 1376، مثنوی معنوی، تصحیح رینولد نیکلسون، انتشارات ققنوس، چاپ اوّل، تهران.

میلر، جی، پی، 1386، نظریه‌های برنامه درسی. ترجمه محمود مهرمحمدی، انتشارات سمت، تهران، چاپ اول.

ویگوتسکی، ل، 1367، تفکر و زبان، ترجمه بهروز عزبدفتری، انتشارات نیما، چاپ اوّل، تبریز.