عملکرد آموزگاران در تهیه و به کارگیری ابزار جمع‌آوری و ساماندهی اطلاعات در ارزشیابی توصیفی - کیفی

نویسندگان

1 استادیار گروه مدیریت و برنامه‌ریزی آموزشی دانشگاه الزهرا (س) تهران

2 دانشیار گروه مدیریت و برنامه ریزی آموزشی دانشگاه الزهرا (س) تهران

3 کارشناسی ارشد برنامه ریزی درسی دانشگاه الزهرا (س)

چکیده

هدف پژوهش، بررسی عملکرد آموزگاران در تهیه و به­کارگیری ابزار جمع­آوری و ساماندهی اطلاعات در ارزشیابی توصیفی -کیفی است. نوع تحقیق، کاربردی و روش تحقیق کیفی است. جامعه آماری پژوهش، آموزگاران زن مجری ارزشیابی توصیفی پایه­های اول، دوم و سوم دبستان‌های شهرستان فراشبند و حجم نمونه، شامل 12 نفر از آموزگاران مذکور است که بر اساس نمونه­گیری تصادفی ساده انتخاب شدند. از روش مثلث سازی برای جمع‌آوری اطلاعات استفاده شده است. ابزار پژوهش، مصاحبه­ (نیمه ساختاریافته) و بررسی اسناد (پوشه­ی­کار، چک­لیست یا فهرست وارسی، واقعه­نگاری و آزمون عملکردی) است. تجزیه و تحلیل داده­ها با استفاده از آمار توصیفی صورت گرفت. نتایج نشان داد آموزگاران از ابزارهای مورد بررسی برداشت نادرستی دارند و به اهداف آن پی نبرده­اند. آن‌ها ابزار مورد بررسی را به درستی تهیه نمی­کنند و به­کار نمی­برند. آموزگاران با کژتابی ذهنی ابزار زدگی و مشکلات تعدد ابزارها روبه رو هستند. از جمله راه­حل­های پیشنهادی، برگزاری دوره­های آموزشی به‌صورت کارگاهی برای آموزگاران، نظارت بر کار آموزگاران و تعامل آنان با همدیگر است.

کلیدواژه‌ها


ابوالمعالی، خدیجه (1391). پژوهش کیفی از نظریه تا عمل. تهران: علم.

ابومحمدی، مرضیه؛ خانقایی، بی بی ملیحه (1384). بررسی دیدگاه معلمین دوره ابتدایی پیرامون ارزشیابی توصیفی در استان یزد در سال تحصیلی 84-83. پایان نامه کارشناسی. دانشگاه یزد.

اصلان­پور، سخاوت (1390). بررسی چگونگی کاربرد ابزارهای ارزشیابی کیفی توصیفی توسط معلمان مجری دبستان‌های شهرستان بندر انزلی. پایان نامه کارشناسی ارشد دانشکده تحصیلات تکمیلی. دانشگاه پیام­نور

امیری، طاهره (1385). بررسی میزان اثربخشی طرح ارزشیابی توصیفی در پایه‌های اول، دوم و سوم ابتدایی و مقایسه آن با ارزشیابی کمی در استان چهارمحال بختیاری سال تحصیلی 85- 1384. شورای تحقیقات آموزشی سازمان آموزش و پرورش استان چهارمحال بختیاری

باقری، خسرو (1385). ارزش‌یابی آموخته‌ها از منظر معرفت‌شناسی دانش صریح و دانش ضمنی: قلمرویی نوین در فلسفه برنامه درسی. فصلنامه مطالعات برنامه درسی. سال اول شماره 2. 24-1

بیرمی پور، علی، شریف، مصطفی، جعفری، سید ابراهیم و مولوی، حسین (1390). شناسایی و اولویت‌بندی عوامل مؤثر بر اجرای طرح ارزشیابی توصیفی در مدارس دوره ابتدایی کشور. مجله پژوهش‌های برنامه درسی. 1(2). صص 28-1

بیگی، رضا (1388). مقایسه میزان عزت نفس و یادگیری خودتنظیمی دانش‌آموزان در طرح ارزشیابی توصیفی -کیفی با ارزشیابی کمی. پایان نامه کارشناسی ارشد روانشناسی تربیتی. دانشگاه علامه طباطبایی

حامدی، هاجر (۱۳۸۸). ارزشیابی از اجرای برنامه ارزشیابی کیفی توصیفی در استان سمنان. پایان نامه کارشناسی ارشد. دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی. دانشگاه الزهرا (س)

حسنی، محمد (1389). راهنمای اجرای ارزشیابی کیفی توصیفی در کلاس درس. ویراست دوم. تهران: انتشارات عابد

حسنی، محمد و احمدی، غلامعلی (1383).گزارش اجرای آزمایشی طرح ارزشیابی توصیفی در مدارس منتخب کشور در سال تحصیلی (83-82).

حسینی، محمدحسن (1389). بررسی رابطه میزان آگاهی معلمان از رویکرد ارزشیابی توصیفی و عملکرد آن‌ها در ارزشیابی توصیفی پایه­ی اول ابتدایی مدارس ناحیه­ی یک شیراز سال تحصیلی 89-88. پایان نامه کارشناسی ارشد دانشگاه آزاد اسلامی واحد مرودشت

حقیقی، فهیمه السادات (1384). نقش ارزشیابی مستمر (توصیفی) در تعمیق یادگیری دانش­آموزان پایه دوم مقطع ابتدایی شهر تهران. پایان نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه پیام نور تهران.

حیدری، شهریار (1388). بررسی نگرش معلمان ابتدایی شهر سنندج نسبت به ارزشیابی توصیفی. پایان نامه کارشناسی ارشد. دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی. دانشگاه کردستان

خوش‌خلق، ایرج (1385). گزارش اجرای آزمایشی ارزشیابی توصیفی برخی از مناطق کشور در سال تحصیلی 85-84(مرحله سوم). گزارش پژوهشی. پژوهشکده تعلیم و تربیت.

خوش‌خلق، ایرج (1386). طرح ارزشیابی اجرای آزمایشی ارزشیابی توصیفی در مدارس ابتدایی برخی از مناطق آموزشی کشور. پژوهشکده تعلیم و تربیت.

رزم آرا، صمد (1385). مطالعه نقش ارزشیابی توصیفی در کاهش اضطراب و ارتقا پیشرفت تحصیلی دانش­آموزان مدارس پسرانه و دخترانه پایه دوم ابتدایی شهر تهران در سال تحصیلی 85-84. دانشگاه پیام نور.

رزی، جمال (1389). تأثیر ارزشیابی توصیفی بر پیشرفت تحصیلی و نگرش به مدرسه در دانش­آموزان پایه چهارم ابتدایی شهر پیرانشهر در سال تحصیلی 89-88. دانشگاه تبریز.

رضایی، اکبر و سیف، علی‌اکبر (1385). تأثیر ارزشیابی توصیفی بر ویژگی‌های شناختی، عاطفی و روان- حرکتی دانش­آموزان. فصلنامه نوآوریهای آموزشی، شماره 18 سال پنجم

زارعی، اقبال (1388). تأثیر ارزشیابی توصیفی بر خلاقیت و مشارکت یادگیری و عملکرد تحصیلی دانش­آموزان دختر و پسر پایه سوم دبستان در شهر بندرعباس. مجله علوم تربیتی دانشگاه شهید چمران اهواز. دوره پنجم. سال شانزدهم. شماره 2. صص 79-92

شیروانی، جلال الدین (1388). بررسی نگرش معلمان و مدیران مجری ارزشیابی توصیفی نسبت به طرح ارزشیابی توصیفی. شورای تحقیقات استان ایلام

صالحی، زهرا (1389). بررسی اثربخشی ارزشیابی توصیفی بر پیشرفت و عزت‌نفس دانش‌آموزان دختر پایه پنجم ابتدایی منطقه 9 شهر تهران در سال تحصیلی 89-88. پایان نامه کارشناسی ارشد آموزش ابتدایی. دانشگاه علامه طباطبایی

عیسی زاده، توحیده (1388). بررسی و مقایسه پیشرفت تحصیلی، مسائل رفتاری و مهارت‌های اجتماعی دانش‌آموزان پایه سوم ابتدایی در مدارس مجری طرح ارزشیابی توصیفی و سنتی شهر مشهد در سال تحصیلی 1388. دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی. دانشگاه علامه طباطبایی

فتح آبادی، جلیل (1385). بررسی تأثیر ارزشیابی توصیفی- کیفی در تحقق هدف­های شناختی، عاطفی و روان حرکتی دوره ابتدایی در استان مرکزی. شورای تحقیقات سازمان آموزش و پرورش استان مرکزی.

کریمی، علی (1384). بررسی تأثیر ارزشیابی توصیفی بر کاهش اختلالات رفتاری گروهی از دانش­آموزان دوره ابتدایی مدارس شهر شیراز. شورای تحقیقات استان فارس.

کلهر، منوچهر (1384) بررسی میزان تحقق اهداف ارزشیابی توصیفی در استان قزوین. شورای تحقیقات استان قزوین.

ماهر، فرهاد؛ آقایی، اصغر؛ برجعلی، احمد و روحانی، عباس (1386). ارزشیابی توصیفی با نظام سنتی بر اساس جو کلاس، ویژگی‌های عاطفی و میزان خلاقیت دانش­آموزان دوره ابتدایی. فصلنامه دانش و پژوهش در علوم تربیتی. شماره چهاردهم. صص 71-92

محمدی، فرزانه (1384). بررسی تأثیر ارزشیابی توصیفی بر عزت‌نفس دانش­آموزان پایه سوم ابتدایی شهر تهران. پایان نامه کارشناسی ارشد. تهران: دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی. دانشگاه الزهرا (س)

مجموعه مصوبات شورای عالی آموزش و پرورش. دبیرخانه شورا. سال 1382 و 1388

مرتضایی نژاد، عصمت (1384). بررسی نگرش معلمین و والدین در خصوص کاربست ارزشیابی توصیفی در پایه­های اول و دوم ابتدایی شهر تهران در سال تحصیلی 83-84. پایان نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه آزاد اسلامی واحد شهر ری.

معظمی، زهرا (1389). بررسی گزارش معلمان پایه اول و دوم ابتدایی شهر تهران نسبت به تحقق طرح ارزشیابی توصیفی در ابعاد بهبود یادگیری و بهبود بهداشت روحی و روانی دانش‌آموزان. پایان نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه الزهرا تهران.

موسوی، سید ضیاءالدین (1384). نظرسنجی از اولیا و مجریان طرح ارزشیابی توصیفی بر اساس اهداف تفصیلی اجرای طرح در سال تحصیلی 84-83. سازمان آموزش و پرورش استان قم.

میرزا محمدی، محمدحسن (1390). شناسایی موانع و مشکلات اجرای ارزشیابی کیفی توصیفی دوره ابتدایی در استان زنجان و ارائه راهکارهایی برای بهبود کیفیت آن. شورای تحقیقات  اداره کل آموزش و پرورش استان زنجان.

نادری، مهین (1388). بررسی چالش‌ها و چشم اندازهای طرح ارزشیابی توصیفی از دیدگاه مدیران، معلمان و کارشناسان مجری در مدارس ابتدایی استان چهارمحال و بختیاری. پایان نامه کارشناسی ارشد. اصفهان: دانشگاه اصفهان.

نامد­اری پژمان، مهدی، کیامنش، علیرضا (1390). ارتباط عوامل شناختی فردی و خانوادگی با ابعاد درک مطلب خواندن دانش‌آموزان چهارم ابتدایی شرکت‌کننده در مطالعه پرلز 2006. فصلنامه مطالعات برنامه درسی. سال پنجم. شماره 20. بهار.57-37

یادگارزاده، غلامرضا، عسگری، اردشیر (1390) ارزشیابی برنامه درسی علوم دوره ابتدایی بر اساس نظر معلمان. فصلنامه مطالعات برنامه درسی. سال ششم. شماره 23. 161-132.

Beretta, A(1990)Implementation of the Bangalora Project. Applied Linguistics. 11(4):321-337

Chanock, K. (2000) Comments on essays: do students understand what tutors write?,Teaching in Higher Education. 5(1).pp 95-105.

Freeman, R. & Lewis, R. (1998) Planning and Implementing Assessment (London, KoganPage).

Fullan, M(2007). The New Meaning of Educational Change (4th ed).New York: Teacher Collage Press.

Gahin, G.,& Myhill, D(2001). The Commuicative approach in Egypt: Exploing the Secrets of the Pyramids. TEEL WEB JOURNAL1(2). Retrieved July 24. 2003, Available: http://www.teflwebj.org/v1n2/gahim-myhill.html.

Hyland, P. (2000) Learning from feedback on assessment, in: A. Booth and P. Hyland (Eds)The practice of university history teaching (Manchester, Manchester University Press).

Lynch. M.. M Arguerita (2008).The Online Education a Guide to Creating the Virtual Classroom.Routledge Falmer.pp5- 37 Crawford.Davidc.Evaluation Exploration.Ohio: State Edu.

Martin-kniep,G(1999).Capturing the Wisdom of Practice: Profetional Portpolio. Education.Alexandra,VA:ASCD

Ornstein. A.C.Hunkins.F. (2004).Curriculum Foundations, Principles and Issues(4th ed).Ma. Allyn and Bacon