تجارب معلمان از تدریس در پایه ششم ابتدایی، در اولین سال تغییر نظام آموزشی (جستاری پدیدار شناسانه)

نویسندگان

1 دانشیار برنامه‌ریزی درسی و هیئت علمی دانشگاه تبریز

2 دانشجوی دکتری برنامه ریزی درسی دانشگاه تبریز

چکیده

پایه ششم ابتدایی بر اساس تغییر در ساختار نظام آموزش مدرسه‌ای ایجاد شده است. موفقیت تغییر در برنامه درسی و تحولات آموزشی به عوامل متعددی وابسته است. در این میان معلمان به عنوان یکی از عوامل، نقش اساسی بر عهده دارند. این مطالعه به دنبال فهم تجارب معلمان پایه ششم در اولین سال تدریس بوده است، رویکرد تحقیق کیفی و روش آن پدیدارشناسی بوده است. در این راستا داده‌های مورد نیاز با استفاده از ابزار مصاحبه نیمه ساختار یافته از 11 معلم پایه ششم جمع آوری گردید. نمونه گیری بر اساس هدف انجام و تا اشباع داده‌ها ادامه یافت. برای اطمینان از صحت یافته ها، آنها را با مدارک و شواهد دیگر (سه سوسازی) و ارجاع مجدد داده‌های تحلیل شده به مصاحبه شونده، مورد آزمون مجدد قرار گرفت. در تحلیل داده‌ها براساس روش اسمیت، چهار مقوله شامل: 1) دانش نظری و عملی معلم 2) نگرانی‌های معلم 3) نارسایی‌های برنامه و 4) جذابیت‌های تغییر، به دست آمد. معانی استخراج شده از تجربه معلمان نشان داد که آنها خواستار حضور در فرایند تدوین برنامه بودند، هرچند، اهداف و روش‌های برنامه درسی را با عملکرد قبلی خود در تعارض می‌دیدند. معلمان نگران عدم تناسب محتوا با زمان و از هم گسیختگی میان تجربیات قبلی و جدید دانش‌آموزان به دلیل فقدان عنصر پیوستگی در تغییر بودند. آموزش‌های نا کافی، حجم محتوای زیاد، عدم توازن زمان با اهداف، کیفیت و کمیت منابع و وسایل آموزشی ناکافی نارسایی­هایی ملموس برای اجرای برنامه درسی به همراه داشته­اند. علیرغم همه این معضلات تغییر جذابیت‌هایی داشته که معلمان آنها را در روش تدریس و موضوعات می‌دیدند.

کلیدواژه‌ها


ادیب حاج باقری، م., پرویزی، س., و صلصالی، م. (1386). روش‌های تحقیق کیفی. تهران: بشری.

ایروانی، ش. (1393). مقدمه‌ای بر ماهیت نظام آموزش و پرورش ایران؛ از آغاز دوره مدرن سازی تا امروز. پژوهش نامه مبانی تعلیم و تربیت دانشگاه فردوسی مشهد، 4(1), 110-83.

بزرگی، ک. (1385). گزارش گذری براهداف یکصد سال اخیر آموزش وپرورش درایران. تهران: دفتر مطالعات فرهنگی.

دماوندی، م. ا., & الزامی، ع. (1392). ابراهیم دماوندی، مجید. الزامی، عصمت. بررسی رابطه آموزش‌های ضمن خدمت، سابقه خدمت و تحصیلات با توانمندی شغلی معلمان زن. فناوری آموزش، 7(2), 238-229.

شباک، م. (1391). بررسی عوامل موثر بر کیفیت آموزش‌های ضمن خدمت بلند مدت (ادامه تحصیل): مورد معلمان ابتدایی استان تهران. دو فصل نامه مدیریت و برنامه‌ریزی در نظام‌های آموزشی، 5(2).

فتحی واجارگاه، ک. (1383). امکان سنجی مشارکت معلمان در فرایند برنامه‌ریزی درسی در نظام آموزش و پرورش ایران. فصل نامه نوآوری‌های آموزشی، 3(2).

فتحی واجارگاه، ک.(1386). اصول برنامه‌ریزی درسی. تهران سمت.

گروه مطالعاتی سمای تربیت. (1392, 4 2). علوم اجتماعی. بازیابی در 11 30, 1393، از پایگاه علوم اجتماعی اسلامی ایرانی: http://ejtemaee.ir/

معافی، م., غفاریان، س., شکری روشنق، ر., نقاشیان، ع., دین دوست، ج., علی عسگری، م؛ و غیره. (1377). مطالعه تطبیقی درس حرفه وفن با دروس مشابه درچند کشور. مرکز منابع. تهران: سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی ذرسی.

مهرمحمدی، م. (1389). برنامه درسی نظرگاه ها، رویکردها وچشم اندازها. تهران: سمت.

وزارت آموزش و پرورش. (1390). سندتحول بنیادین.

وزارت آموزش و پرورش. (1391). سند برنامه درسی ملی. تهران.

Jackson, p. W. (1968). Life in classrooms. New York: Holt, Rinehart, and Winston.

Koray, K. G. (2010). Relations Between Classroom Teachers Attitudes Toward Change,Perceptions of constructivist curriculum change and Implementation of constructivst teaching and learning activities in class at primary school level. Approval of the graduate school of social sciences.

Le, C., & Roger, V. B. (2009). Curriculum Innovation Behind Closed Classroom Doors:A Vietnamese case study. university of Waikato, 24 (2).

Lortie, D. C. (1975). School teacher. Chicago: University of Chicago Press.

Mata, L. (2012). Key Factors of Curriculum Innovation in Language Teacher Education. world academy of science,engineering and technology), 66.

Sabiha, O. C., & Ilknur, C. (2010). Teachers knowledge and practices of performance assessment procedia. social and behavioral sciences, 2, 2661-2666.

Strubert, H. J., & Carpenter, D. R. (1999). Qualitative Research In Nursing; Advancing the Humanistic Imperative. Philadelphia: Lippincott.

Walker, D. F. (2003). Fundamentals of Curriculum:PASSION AND PROFESSIONALISM. Mahwah, New Jersey London: Stanford University Lawrence Erlbaum Associates, Publisher