تبیین دلایل شکست اصلاحات آموزشی و میزان مقاومت معلمان

نویسنده

استادیار گروه علوم تربیتی دانشگاه مازندران

چکیده

هدف این پژوهش تبیین دلایل شکست اصلاحات آموزشی و میزان مقاومت معلمان در مواجهه با طرح‌‌های اصلاحی برنامه درسی است. ابتدا با روش سنتز پژوهشی، پژوهش‌‌های موجود در زمینه مورد بحث گردآوری شده، سپس جهت مطالعه میزان مقاومت معلمان، واکنش‌‌های 137 معلم دوره ابتدایی (پایه‌‌های اول، دوم و سوم) نسبت به اصلاحات آموزشی جمع‌آوری و تحلیل شده است. نتایج نشان داده است اصلاحات آموزشی با مقاومت معلمان تازه‌کار و باسابقه مواجه است. جامعه آماری پژوهش شامل 78 نفر معلم روستایی و 59 نفر معلم شهری کم‌سابقه و پر سابقه بودند. یافته‌ها نشان داد حدود 68 درصد معلمان مرد روستایی و شهری مخالف تغییرات بودند. این یافته بین معلمان روستایی زن نیز 67 درصد بود. درصد مخالفان در بین معلمان زن شهری اندکی کمتر و 59 درصد بود. آزمون تی نشان داد بین معلمان زن و مرد، معلمان شهر و روستا و معلمان کم‌سابقه و پر سابقه تفاوت معنی‌داری در نحوه رویارویی با تغییرات وجود ندارد. مجموع یافته­های سنتز پژوهی و پیمایشی نشان داد شکست اصلاحات آموزشی در ایران به دلایل زیر اتفاق می‌افتد: عدم زنده انگاری پدیده مدرسه، برنامه درسی و گروه اجرا کننده آن و در نظر نگرفتن  بعد فرهنگی در اصلاحات آموزشی. نمی‌توان بدون درک عملکرد واقعی مدارس به تغییر خوش‌بین بود. نقطه شروع اصلاحات در تحول بنیادین اخیر، درک شیوه‌‌های عملکرد واقعی مدارس نبوده است. در آخر پیشنهاد‌هایی برای اجرای مؤثر تغییرات ارائه شده است.

کلیدواژه‌ها


پارسا، عبدالله، (بهار 1386)، بررسی نگرش و تمایلات رفتاری معلمان در مورد پیشبرد برنامه‌های جدید درسی، فصلنامه مطالعات برنامه درسی، سال اول، شماره 4، تهران.

تقوایی، محمد، رابطه بین فرهنگ سازمانی و مقاومت در برابر تغییر و مقایسه آن در دبیرستانهای دولتی و غیر انتفاعی پسرانه ناحیه 6 مشهد، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه فردوسی مشهد.

مهرمحمدی، محمود (1381). نظرگاه‌ها، رویکردها و چشم‌اندازها. انتشارات آستان قدس رضوی، مشهد.

مهرمحمدی و میر شمشیری، مرجان. (1388). افسانه تعلیم و تربیت: مطالعه موردی مدرسه به روش خبرگی و نقادی تربیتی. فصلنامه نوآوری‌های آموزشی. شماره 30، سال 8.

نلر، جورج، انسان‌شناسی تربیتی، ترجمه محمدرضا آهنچیان و یحیی قائدی، تهران، انتشارات آییژ.

Anyon, J. (1995). Race, social class, and educational reform in an inner-city school. Teachers College Record, 97 (1), 69-94.

Del Val, M. P., & Fuentes, C. M. (2003). Resistance to change: A literature review and empirical study. Management Decision, 41(12), 148-155.

E.W.Eisner (2005), Reimagining schools, Rutledge, N Y. Chapter 8: Eisner, E. (1986-5) the role of the arts in cognition and curriculum, journal of art & design education, 1 and 2: 57-67

E.W.Eisner (2005), Reimagining schools, Rutledge, N Y. Chapter 15: Educational Reform and the Ecology of Schooling. Teachers College Record, 1992, 93 (4): 610-627

Fullan Michael (February 2009), Large-Scale Reform Comes of Age, Journal of Educational Change, OISE/University of Toronto.

Fullan, M. (1991). The new meaning of educational change. New York: Teachers College Press.

Fullan, M. (1997). The complexity of the change process. In M. Fullan (Ed.), The challenge of school change. Illinois: Skylight Training and Publishing.

Fullan, M. (2007). The new meaning of educational change (4th ed.). New York: Teachers College Press.

Fullan, M., and Pomfret, A. (1977). Research on curriculum and instruction implementation. Review of educational research, 47, 335-397.

Hammersley, M. and P. Atkinson (2007). Ethnography: Principles in Practice, second edition. London: Routledge.

Hargreaves, A. (1997). Cultures of teaching and educational change. In M. Fullan (Ed.), The challenge of school change. Illinois: Skylight Training and Publishing.

Hargreaves, A. (2003). Teaching in the knowledge society. Maidenhead: Open University Press.

Hollins, E. (1996). Culture in school learning: Revealing the deep meaning. New Jersey: Lawrence Erlbaum Associates.

Horn, Ilana. Seidel (2010), Teaching Replays, Teaching Rehearsals, and Re-Visions of Practice: Learning From Colleagues in a Mathematics Teacher Community, Teachers College Record, Volume 112 Number 1, p. 225-259. http://www.tcrecord.org

Kardos, S., Moore Johnson, S., Peske, H., Kauffman, D. and Liu E. (2001). Counting on Colleagues: New Teachers Encounter the Professional Cultures of their Schools. Educational Administration Quarterly Vol 37, No. 2 pp250-290.

Kauffman, D., Johnson, S. M., Kardos, S. M., Liu, E., & Peske, H. G. (in press) (2011) “Lost at sea”: New teachers’ experiences with curriculum and assessment. Teachers College Record.

Ketabdar, Zohreh. (2004), A progrm for reducing teacher’s resistance to changes in curriculum in centralized education systems. An experience on changes of mathematics text books in Iran based on distinction results. Third International Mathematics and Science Study.

Liu, X., Liu, S., Lee, S.-h., & Magjuka, R. J. (2010). Cultural Differences in Online Learning: International Student Perceptions. Educational Technology & Society, 13 (3), 177–188.

Orit Avidov-Ungar and Yoram Eshet-Alkakay 2011 Teachers in a World of Change: Teachers' Knowledge and Attitudes towards the Implementation of Innovative Technologies in Schools Interdisciplinary, Journal of E-Learning and Learning Objects Volume 7, IJELLO special series of Chais Conference 2011 best papers

Robertson, S. (2000) A Class Act: Changing Teachers’ work, Globalisation and the State. New York: Falmer Press.

Sarason, S. (1996). Revisiting “the culture of the school and the problem of change.New York: Teachers College Press.

Van de Ven, A.H. and Poole, M.S. (1995) “Explaining development and change in Organizations”, Academy of Management Review, 20 (3), pp. 510-540.

Wendy, Poole, (1991). Resistance to change in education: themes in the literature, published on ERIC Site.

Zimmerman, J. (2006). Why some teachers resist change and what principals can do about it. NASSP Bulle-tin, 90(3), 238-249.