بازشناسی مؤلفه‌های زیبایی‌شناسی و هنر برای برنامه درسی از منظر منابع مکتوب و دیدگاه صاحب‌نظران

نویسندگان

1 دکترای برنامه ریزی درسی از دانشگاه علامه طباطبایی

2 استاد دانشگاه علامه طباطبائی

3 استاد فلسفه تعلیم و تربیت دانشگاه علامه طباطبایی

4 استادیار هنر و معماری دانشگاه تربیت مدرس

چکیده

پژوهش حاضر، زیبایی‌شناسی و هنر را به‌عنوان یک پارادایم و چشم انداز برنامه درسی بررسی نموده است تا مؤلفه‌ها و آموزه‌هایی که پارادایم مذکور می‌تواند برای یک برنامه درسی داشته باشد را ارائه کند. بدین منظور ابتدا منابع مکتوب دو رشته مطالعات برنامه درسی و هنر که با روش نمونه‌گیری زنجیره‌ای بدست آمده بودند مطالعه و سپس دیدگاه صاحب‌نظران دو رشته مذکور که با نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شده بودند بررسی شد. روش تحقیق حاضر از نوع رویکرد آمیخته بود که از روش مطالعه کتابخانه‌ای و مصاحبه برای داده‌های کیفی و از روش پیمایشی و پرسشنامه برای داده­های کمی استفاده شد. برای تجزیه و تحلیل داده‌های کیفی از تحلیل تفسیر و استنباط و جهت داده‌های کمی از آمار توصیفی و در برآورد روایی و پایایی ابزار از روایی محتوایی و آلفای کرونباخ بهره گرفته شد. نتایج نشان داد زیبایی‌شناسی و هنر می‌توانند برای برنامه درسی و عناصر آن مؤلفه‌هایی ارائه نماید که در این پژوهش 73 مؤلفه به دست آمد و همه آن‌ها در بررسی مجدد بر اساس دیدگاه صاحب‌نظران از منظر صبغه هنری و زیبایی‌شناسی داشتن، مناسب تشخیص داده شدند.
کلیدواژه‌ها: برنامه درسی، زیبایی‌شناسی، هنر، مؤلفه

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Reconsideration of Aesthetic and Artistic Elements for Curriculum in Written Resources and Expert's Viewpoints

نویسندگان [English]

  • H G 1
  • H M 2
  • S b 3
  • r A 4
1 دکترای برنامه ریزی درسی از دانشگاه علامه طباطبایی
2 استاد دانشگاه علامه طباطبائی
3 استاد فلسفه تعلیم و تربیت دانشگاه علامه طباطبایی
4 استادیار هنر و معماری دانشگاه تربیت مدرس

احمدی، بابک. (1384). حقیقت و زیبایی، درس‌های فلسفه‌ی هنر. تهران: نشر مرکز.

بستانی، محمود. (1371). اسلام و هنر. ترجمه حسین صابر. انتشارات آستان قدس رضوی.

برنامه درسی ملی. (1390). ارائه شده از سوی معاونت پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی کشور. نگاشت چهارم.

تاجدینی، علی. (1369). مباحثی در زمینه زیبایی‌شناسی و هنر، گردآوری از آثار استاد شهید مرتضی مطهری. انتشارات حوزه هنری.

تاجیک، علیرضا و حسینی قلعه بهمن، سید اکبر. (1391). هنر و زیبایی در اندیشه آیت اله مصباح. فصلنامه معرفت فلسفی، سال دهم، شماره اول، پاییز 91، صص 198-167.

تایلر، رالف. (1383). اصول اساسی برنامه‌ریزی درسی و آموزش. ترجمه علی تقی پور ظهیر. تهران: انتشارات آگاه.

جعفری، محمدتقی. (1369). زیبایی و هنر از دیدگاه اسلام. تهران: انتشارات حوزه هنری سازمان تبلیغات اسلامی.

حسن زاده، روح اله. (1392). مقایسه دیدگاه‌های علامه جعفری و هری برودی درباره تربیت زیباشناختی. پایان‌نامه دوره کارشناسی ارشد. دانشگاه علامه طباطبایی تهران.

حسین زاده، محمدعلی. (1383). موسیقی از دیدگاه اسلام. انتشارات زعیم.

رشید، خسرو؛ مهرمحمدی، محمود؛ دلاور، علی و قطریفی، مریم. (1387). بررسی مراحل تحول زیباشناسی در دانش‌آموزان شهر تهران. فصلنامه نوآوری‌های آموزشی، شماره 27، پاییز 87.

رضای الهی، محمود. (1354). فلسفه هنر. تهران: انتشارات مدرسه عالی ورزش.

رضایی، منیره. (1383). بررسی نظریه زیبایی‌شناسی هری برودی و کاربرد آن در تعلیم و تربیت. رساله دوره دکتری. دانشگاه تربیت مدرس تهران.

سوانه، بیر. (1388). مبانی زیبایی‌شناسی. ترجمه محمدرضا ابوالقاسمی. نشر ماهی.

شرفی، حسن. (1390). امکان کاربرد رویکرد تلفیق تولید هنری و مفاهیم علوم تجربی در آموزش هنر. فصلنامه نوآوری‌های آموزشی، شماره 39، سال دهم، پاییز 1390.

فتحی واجارگاه، کورش. (1386). به سوی هویت‌های جدید برنامه درسی. تهران: انتشارات آییژ.

گال، بورگ و همکاران. (1386). روش‌های تحقیق کمی و کیفی در علوم تربیتی و روانشناسی. ترجمه احمدرضا نصراصفهانی و دیگران. تهران: انتشارات سمت.

مطهری الهامی، مجتبی. (1389). زیباشناسی و ره‌آورد هنری پیامبر اسلام. فصلنامه آفاق دین، سال اول، شماره سوم.

مهرمحمدی، محمود. (1383). آموزش هنر، چیستی، چرایی و چگونگی. تهران: انتشارات مدرسه

مهرمحمدی، محمود. (1390). تبیین چرخش زیباشناسانه در تعلیم و تربیت: درس‌های خرد و کلان برای بهبود کیفیت آموزش با الهام از عالم هنر. فصلنامه تعلیم و تربیت سال بیست و هفتم، شماره 1، بهار 90.

میلر، جی. پی.(1386). نظریه‌های برنامه درسی. ترجمه محمود مهرمحمدی. انتشارات سمت.

نصر، سید حسین. (1389). زیبایی‌شناسی اسلامی، ترجمه محمدرضا ابوالقاسمی. دو فصلنامه زیباشناخت، سال یازدهم، شماره 22، زمستان 89

نوروزی، رضاعلی و متقی، زهره. (1388). زیبایی‌شناسی از منظر علامه جعفری و پیامدهای تربیتی آن. فصلنامه بانوان شیعه، سال ششم. شماره 21.

والانس، الیزابت. (1388). پژوهش زیباشناسانه: نقد هنر. ترجمه محمود مهرمحمدی. مندرج در روش شناسی مطالعات برنامه درسی اثر ادموند سی شورت ترجمه محمود مهرمحمدی و همکاران. تهران: انتشارات سمت.

Amadio, Massimo et al. (2006). Instructional time and the place of aesthetic education in school curricula at the beginning of the twenty first century. Unsco International Bureau of Education. IBE working papers on curriculum issues NO.1.

Aschner, Mary. Jane. (1971). Teaching the anatomy of criticism. Included at: aesthetics and problems of education. Edited by: Ralph A. Smithe. University of Illinois Press Urbana,Chicaco,London.

Arrowsmithe. William. (1971). Film as educator. Included at: aesthetics and problems of education. Edited by: Ralph A. Smithe. University of Illinois Press Urbana,Chicaco,London.

Arnstine, Donald. (1971). The aesthetic as a context for general education. Included at: aesthetics and problems of education. Edited by: Ralph A. Smithe. University of Illinois Press Urbana,Chicaco,London.

Dewey, John. (1934). The art as experience. New Yourk:Published at 1958 by Capricorn Books,G.P Putnam`s Sons.

Dewey. Joun. (1966).Criticism abilities in the art. Included at: Readings in art education. collected by Elliot Eisner & David Ecker W.Toronto: Xerox College Publishing.

 Eisner,Elliot.w. (1977). Educating artistic vision.New York: The Macmillan Company

Eisner,Elliot.w. (2002).The art and the creation of mind.Yale university press/new haven and London.

Eisner,Elliot.w. (2005).Reimagining schools: the selected works of Elliot w. Eisner. Published in the USA and Canada by Routledge.

Fredett, Barbara W. (1993). Aesthetics for the 21st century: Another challenge for education. Included Verbo-Visual Literacy: Understanding and applying new educational communication media technologies. Selected readings from the symposium of the international visual literacy Association(Delphi, Greece, Jun 1993).

Foshay.Arthur.w. (1974). Toward human curriculum.American educational research Association.

Green,Maxine. (1984). The art of being present: educating for aesthetic encounters. Journal of education. Volum 166. Number 2. Trustecs of Boston University.

Henson,Kenneth T. (2010).curriculum planning.forthedition. WavelandPress,Inc.

Marsh,c.J. (2004). Perspective:key concepts for understanding curriculum.london and New York:Routledg Falmer.

Phenix,Philip H. (1971).the aesthetic realm of meaning. Included at: aesthetics and problems of education. Edited by: Ralph A. Smithe. University of Illinois Press Urbana,Chicaco,London.

Piragasam,Grace & et al. (2013).Music appreciation and self actualization of gifted students. 6­­­th international conference on university learning and theaching. Available at:www.siencedirect.com.

Prioli, Jessica and Chernobilsky Ellina. (2009). Using art and mathematics together to help improve students' progress. Submitted in partial fulfillment of the requirements for the degree master of arts intgraduate program caldwell college.

Read Herbert. (1954).education through art. New York: pantheon Books.

Ritson, & Smite,A,Ralph(1975).Creative teaching of art in the elementary school.Allyn & Bacon Inc.

Rooney,Robin. (2004).arts-based teaching and learning:review of the literature. Prepared by Westat Rockville,Maryland.

Simpson,Douglas.J; Jacson,Micheal.J.B and Aycoc,Judyc. (2005). John Dewey and the art of teaching:toward reflective and imaginative practice. Sage Publications. Thousand. London. Newdehli.

Smite, A.Ralph. (1971).Justifying aesthetics education. Included at: aesthetics and problems of education. Edited by: Ralph A. Smithe. University of Illinois Press Urbana,Chicaco,London.

Smite, A.Ralph. (2004).Policy and arts education.. included at: Handbook of research and policy in art education, Edited by Elliot.w Eisner and Michael,D.Day.pp. (87-92).Lawrence Erlbaum Associated,Inc.

Smite, A.Ralph. (2008).educational aesthetics and Policy.the Journal of policy arts education review. Vol:109, No:6, July/Agust2008.

Tomlinson Carol Ann et al. (2009). The parallel curriculum: a design to develop learner potential and challenge advanced learners. Second edition. National Association for Gifted children. Corwin Press.

Venalainen, Paivi. (2012). Contemporary Art as a Learning Experience. The 5th Intercultural Arts Education Conference: Design Learning. Available at: www.sciencedirect.com.

Wheeler,D.K. (1971). Aesthetic education and curriculum. Included at: aesthetics and problems of education. Edited by: Ralph A. Smithe. University of Illinois Press Urbana,Chicaco,London.

Wong,Siu.Man. (2005). An arts-based narrative approach to understanding curriculum and teacher development in Hong kong context. A thesis for the degree of doctor og education.Canada: University of Toronto.