تلفیق فناوری اطلاعات و ارتباطات در برنامه‌ها‌ی درسی مطابق با برنامه درسی ملی

نویسندگان

1 پژوهشگاه مطالعات آموزش و پرورش

2 سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی

چکیده

در پژوهش حاضر، سه مدل برای تلفیق فناوری اطلاعات و ارتباطات (فاوا) در برنامه‌‌های درسی ارائه می‌گردد که با توجه به نتایج حاصل از مطالعه تطبیقی، تحلیل متن سند برنامه درسی ملی ایران و مصاحبه با متخصصان حوزه‌های برنامه درسی و فناوری اطلاعات و ارتباطات، استخراج شده‌اند. دو مدل اول مبتنی بر مطالعات تطبیقی به عمل آمده از چهار کشور انگلستان، آلمان، مالزی و ترکیه می‌باشند که الگویی مشابه با مدل دانه تسبیحی فوگارتی از آن‌ها استخراج شده است. در این دو مدل‌،  نقش فاوا به عنوان ابزاری صرف به منظور تقویت و تسهیل فرآیند آموزش دیده شده است که از آن تحت عنوان کارکرد اول فاوا یاد می‌گردد. تفاوت دو مدل مذکور در این است که در اولی، فاوا به عنوان موضوعی مستقل در برنامه درسی دیده نشده، در حالی‌که در دومی فاوا به عنوان موضوعی مستقل در برنامه‌ درسی جای داده شده است. مدل سوم با تمرکز و تأکید بر برنامه درسی ملی، طراحی شده است و تلفیقی از سه مدل دانه تسبیحی، تنیده و آشیانه‌ای فوگارتی است که در آن فاوا علاوه بر کارکرد اول، کارکرد دومی را نیز عهده دار است و این کارکرد در جهت ایجاد و توسعه شایستگی‌های پایه در پنج عنصر ذکر شده در برنامه درسی ملی (تعقل، ایمان، اخلاق، علم، و عمل) در  چهار عرصه‌ی (خدا، خود، خلق، و خلقت) می‌باشد. به دلیل این‌که مدل سوم مبتنی بر الگوی هدف‌گذاری برنامه درسی ملی می‌باشد، به خوبی می‌تواند به عنوان مدلی کامل و مطلوب در نظام آموزش و پرورش جمهوری اسلامی ایران پیاده‌سازی شود.

کلیدواژه‌ها


امام جمعه کاشان، طیبه و ملایی نژاد، اعظم (1386) بررسی تطبیقی تلفیق فاوا در برنامه درسی چند کشور جهان و ارایه الگویی برای ایران، نوآوری‌های آموزشی، شماره 19، صص72-31. 

برنامه‌ی درسی ملی جمهوری اسلامی ایران (1391) شورای عالی آموزش و پرورش، وزارت آموزش و پرورش جمهوری اسلامی ایران.

حاجی قاسمی، قاسم (1385). «معرفی الگوی برنامه درسی دوره متوسطه با رویکرد استفاده از فناوری اطلاعات و ارتباطات»، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی دانشگاه علامه طباطبایی تهران.

سند تحول بنیادین آموزش و پرورش (1390) شورای عالی آموزش و پرورش، شورای عالی انقلاب فرهنگی، وزارت آموزش و پرورش جمهوری اسلامی ایران

رحمانی، جهانبخش؛ موحدی‌نیا، ناصر؛ سلیمی، قربان‌علی (1385) الگوی مفهومی نقش‌های آموزشی- تربیتی فناوری اطلاعات و ارتباطات در آموزش و پرورش، پژوهش در برنامه ریزی درسی،شماره‌های 10 و 11، صص. 66-49.

سعیدی پور، بهمن؛ اسلام پناه، مریم؛ محمدی، سحر (1387) ارائه‌ی الگوی مفهومی برنامه ریزی درسی مبتنی بر فناوری اطلاعات و ارتباطات و سنجش میزان تناسب آن با نظام برنامه‌ریزی درسی، مطالعات برنامه درسی، شماره10، صص. 93-65.

عطاران، محمد؛ آیتی، محسن (1388) اصول برنامه درسی مبتنی بر فاوا، مطالعات برنامه درسی، شماره 12،صص. 15-47

کتاب فارسی بخوانیم سال اول ابتدایی (1394) کد 1، اداره‌ی کلّ نظارت بر نشر و توزیع مواد آموزشی.

کتاب ریاضی سال ششم ابتدایی (1394) کد 6/34، اداره‌ی کلّ نظارت بر نشر و توزیع مواد آموزشی.

مبانی نظری سند تحول بنیادین در نظام تعلیم و تربیت رسمی عمومی جمهوری اسلامی ایران (1390) شواری عالی آموزش و پرورش، شورای عالی انقلاب فرهنگی، و وزارت آموزش و پرورش جمهوری اسلامی ایران.

محمدی، مهدی؛ ترک زاده، جعفر؛ باقری، امین؛ امیری، خالد؛ آزادی، احمد (1391)رابطه میان ادراک معلمان از فرهنگ مدرسه با میزان سازگاری نوآورانه آنان در به کارگیری فناوری اطلاعات و ارتباطات در فرآیند یاددهی – یادگیری، نوآوری‌های آموزشی، شماره‌41، صص. 88-71.

مهرمحمدی، محمود (78-1377) تلفیق در برنامه درسی، تاریخچه، ضرورت، معیارها و اشکال، مجله پژوهش در مسائل تعلیم و تربیت، 47-15.

مهر محمدی، محمود و  احمدی، پروین (1380)  برنامه‌های درسی تلفیقی، رویکردی متفاوت با برنامه‌های درسی موضوع محوری/ دیسیپلینی (شیوه سنتی)، مجله علوم انسانی دانشگاه الزهرا (س)، شماره 39، صص. 218-199.

مهرمحمدی، محمود و نفسیس، عبدالحسین (1383) تدوین سیاست‌های راهبردی فناوری اطلاعات و ارتباطات در آموزش و پرورش.

ملکی، حسن (1388) جایگاه و کاربرد فناوری اطلاعات و ارتباطات در برنامه درسی دوره ابتدایی از نظر صاحبنظران و معلّمان شهر تهران، نوآوری‌های آموزشی، شمارۀ 31، صص37-52.

 

Beane, J. A. (1997) Curriculum Integration: Designing the Core of Democratic Education, Teachers College Press, Columbia University.

Bin hassan, M. (2001). Information and communication technology: the role of teacher education division. Paper Presented at the Asia and the Pacific Seminar/Workshop on EducationalTechnology. Tokyo.

Drake, S. Burns. R. (2004), Metting Standards Through Integrated Curriculum. ASCD.Virginia: Alexandra.

Dressel, P.(1985) The Meaning and Significance of Integration." In The Integration of Educational Experiences, 57th Yearbook of the National Society for the Study of Education, edited by Nelson B. Henry. Chicago: University of Chicago Press, 1958, 3-25.

Fluk, A. E. (2003) Australian Computer Society, Inc, last seen 2015/09/27 from: http://crpit.com/confpapers/CRPITV23Fluck.pdf

Fogarty,R. (1991), Ten ways to Integrate Curriculum, Educational Leadership, October,. 61-65.

Fogarty,R., Pete, B. M.(2009) How to Integrate the Curricula, Third edition, Corwin Publisher.

Hashim, S. (2003). National policies and practices on ICT in education: Malaysia. . In T. Plomp, R. E. Anderson, N. Law, and - Kelly, M. G. (Peggy), And McAnear, A. (2002). National educational technology standards for teachers, preparing teachers to use technology. Eugene, OR: International Society for Technology in Education (ISTE).

Hopkins, L. (1937) Thomas, ed. Integration, Its Meaning and Application. New York: Appleton-Century.

Humphreys, A.; Post, T.; and Ellis, A. (1981) "Interdisciplinary Methods: A Thematic Approach" Santa Monica, CA: Goodyear Publishing Company.

Jacobs, H. H. (1991), Planning for Curriculum Integration, Educational Leadership, 49 (2), 27, 28.

Orhun, E. (2004). International cooperation in training teacher educators to use ICT in education: the COG-TECH projects.

Preliminarily report Malaysia education blueprint 2013-2025 (2012) chapter 6, p.p. 20-23.

Schubert, W. H. (1986).  Curriculum:  Perspective, paradigm, and possibility. New York:  Macmillan. 

Shoemaker, B. (1989) "Integrative Education: A Curriculum for the Twenty-First Century." Oregon School Study Council 33/2.

UNESCO (2002) A Curriculum for Schools and Program of Teacher Development, Printed in France.

UNESCO (2007) The UNESCO ICT in Education Programme, Printed in Bangkok, Thailand.

UNESCO (2011), Transforming Education: the Power of ICT Policies, Printed in France.

Vars, G. F. (1991), Integrated Curriculum in Historical perspective, educational Leadership, 49 (2), 14, 15.