طراحی و اعتبارسنجی الگوی مطلوب برنامه درسی آموزش موسیقی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای برنامه ریزی درسی، گروه علوم تربیتی، واحد مرند ، دانشگاه ازاد اسلامی ، مرند ، ایران

2 استاد یار گروه علوم تربیتی دانشکده علوم انسانی واحد مرند دانشگاه آزاد اسلامی مرند ایران

3 دانشیار گروه علوم تربیتی دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی دانشگاه تبریز ایران

چکیده

پژوهش حاضر با هدف طراحی و اعتبارسنجی الگوی مطلوب برنامه درسی آموزش موسیقی در دوره متوسطه دوم و هنرستان‌های موسیقی انجام گرفت. روش پژوهش از نوع آمیخته (کیفی و کمی) اکتشافی متوالی بود. شرکت کنندگان در پژوهش شامل متخصصان تعلیم و تربیت و موسیقی در کشور و معلمان آموزش موسیقی در هنرستان‌های موسیقی بودند. انتخاب نمونه‌ها به صورت هدفمند انجام شد. ابزار جمع آوری داده ها در بخش کیفی، مصاحبه  و در بخش کمی پرسشنامه بود. روایی ابزار در بخش کیفی از نوع روایی درونی و در بخش کمی از نوع روایی  محتوایی بود. برای افزایش پایایی بخش کیفی، مصاحبه ها با یک برنامه قبلی انجام می گرفت. و در بخش کمی نیز با استفاده از ضریب توافقی معادل86/0 به دست آمد. برای تحلیل داده‌ها از تحلیل محتوای کیفی با رویکرد استقرایی و از روش دلفی استفاده شد. نتایج بخش کیفی ویژگی‌های الگوی مطلوب برنامه درسی آموزش موسیقی را در عناصر ده گانه اکر و نتایج بخش کمی نیز اعتبار بالای الگوی مذکور را نشان داد.
 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Designing and validating the optimal model of music education curriculum

نویسندگان [English]

  • habibollah seyrafi 1
  • jafar gahramani 2
  • davud tahmasebzadeh shikhlar 3
2 Assistant Professor, Department of Educational Sciences, Faculty of Humanities, Marand Branch, Marand Islamic Azad University, Iran
3 Associate Professor, Department of Educational Sciences, Faculty of Educational Sciences and Psychology, University of Tabriz, Iran
چکیده [English]

The aim of this study was to design and validate the optimal model of music education curriculum in secondary school and music conservatories. The research method was consecutive exploratory mixed (qualitative and quantitative). Participants in the study included education and music specialists in the country and music teachers in music conservatories. The samples were selected purposefully. Data collection tools in the qualitative part were interviews and in the quantitative part were questionnaires. The validity of the instrument was internal validity in the qualitative part and content validity in the quantitative part. To increase the reliability of the quality section, interviews were conducted with a previous schedule. In the quantitative part, an agreement coefficient of 0.86 was obtained. To analyze the data, qualitative content analysis with inductive approach and Delphi method was used. The results of the qualitative part showed the characteristics of the desired model of music education curriculum in the ten elements of AKKER and the results of the quantitative part also showed the high validity of the mentioned model.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Music Teaching Curriculum Model
  • Music Training
  • Curriculum
  • Validation
  • Design
-       استکی، مهناز.، عشایری، حسن.، برجعلی، احمد.، تبریزی، مصطفی و دلاور، علی. (1۳۸۶). مقایسه اثربخشی دو روش آموزش دو نیمکره مغز و آموزش موسیقی در بهبود عملکرد حساب نارسایی دانش‌آموزان دختر. کودکان استثنایی (پژوهش در حیطه کودکان استثنایی)،4 (26)، ۴۲۵- ۴۴۸.
-       افلاطون.(1357). جمهوری، ترجمه محمد حسن لطفی، تهران، انتشارات خوارزمی.
-       افلاطون.(1357). قوانین، ترجمه محمد حسن لطفی، تهران، انتشارات خوارزمی.
-       انصاری مقدم، اکرم. (1۳۷۲). بررسی تأثیرات موسیقی بر افراد افسرده در مقایسه با افراد عادی. دانشگاه علوم پزشکی ایران.
-        ایمان، محمدتقی. (1390). مبانی پارادایمی روش‌های تحقیق کمی و کیفی در علوم انسانی. انتشارات پژوهشگاه حوزه و دانشگاه گروه فلسفه علوم انسانی، تهران.
-       بورگ، والتر.، گال، مردیت و گال، جویس. (1399). روش‌های تحقیق کمی و کیفی در علوم تربیتی و روانشناسی. ترجمه احمدرضا نصر اصفهانی و همکاران، انتشارات سمت.
-       تمنایی فر، محمدرضا.، امینی، محمد.، یزدانی،کاشانی، زینب.(1389). تاملی در کارکردهای تربیت هنری در نظام آموزشی ، مجله رشد آموزش هنر، 24: 49-42.
-       حسن‌زاده، روح‌الله. (1۳۹۲). مقایسه دیدگاه­های علامه جعفری(ره) و هری برودی درباره تربیت زیبایی شناختی. پایان‌نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه طباطبایی تهران.
-       حسین‌زاده، محمدعلی. (1۳84). موسیقی از دیدگاه اسلام. انتشارات زعیم.
-       دوست‌دار، هاتف. (1۳۸7). شیوه­ی آموزش موسیقی به کودکان. تهران: انتشارات چنگ.
-       رازانی، ابوتراب. (1۳۸۲). شعر و موسیقی و ساز و آواز در ادبیات فارسی. دانشگاه تهران.
-       رضایی، منیره. (۱۳۸۸). تدوین الگوی نظری تربیت زیبایی شناسی و هنری در تربیت رسمی و عمومی جمهوری اسلامی ایران. طرح پژوهشی پژوهشکده تعلیم و تربیت وزارت آموزش و پرورش.
-       رضایی، منیره. (1۳۹۲). تربیت هنری در نظام آموزشی ایران. مجله مطالعات فرهنگ و ارتباطات. 14 (54)، 7- ۲۹.
-       سالم، سودابه و محمدپور، آیت‌الله. (1۳۸۵). آموزش موسیقی در مدارس دوره ابتدایی، تهران: انتشارات منادی تربیت.
-       سند تحول بنیادین آموزش و پرورش.(1390). وزارت آموزش و پرورش: www.medu.ir .
-       شجاعی ،معصومه و دانش فر ، افخم. (1397). رشد حرکتی. چاپ نهم، تهران، انتشارات: دانشگاه امام حسین.
-       شرفی، حسن. (1۳۸۹). طراحی و تدوین برنامه درسی هنر بر اساس رویکرد تلفیق هنر و علوم با تاکید بر مفهوم تولید هنر در پایه چهارم و پنجم ابتدایی. فصلنامه تعلیم و تربیت، شماره 106: 1۳۰- 1۰۵.
-       شکوهی، غلامحسین. (1397). تعلیم و تربیت و مراحل آن. تهران: انتشارات آستان قدس رضوی ، به نشر.
-       صابری، افسانه. (1۳۹۶). تأثیر آموزش موسیقی بر خلاقیت دانش‌آموزان، نشریه‌نامه هنرهای نمایشی و موسیقی، 7(14): 11۶- 1۰۳ .
-       عسگری،مرضیه.، مکوندی، بهنام و نادری، فرح.(1394). اثربخشی موسیقی درمانی بر کیفیت زندگی و خودکارآمدی سالمندان. دومین کنفرانس ملی و اولین کنفرانس بین المللی پژوهش های نوین در علوم انسانی.
-       عشایری، حسن. (1392). خلاصه مقالات سمینار موسیقی درمانی. دانشگاه هنر.
-       فخاری‌زاده، سعید. (1۳۸۵). تاثیر آموزش موسیقی بر پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان پسر پایه پنجم ابتدایی شهرستان نجف آباد. پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه تربیت معلم تهران.
-       قاسم تبار، سید نبی‌الله.، مفیدی، فرخنده و زاده‌محمدی، علی. (1۳۹۰). مجله روانشناسی تحولی روانشناسان ایرانی، 27: ۲۴۵- ۲۵۴.
-       قورچیانی، صرفی. (1۳۹۰). آموزش هنر در دوره مدرس راهنمایی، مجله رشد آموزش هنر، ۲۸ : ۵۶ - ۵۹.
-       کاظم‌پور، اسماعیل.، رستگاپور، حسن و سیف‌نراقی، مریم. (1۳۸۷). ارزشیابی برنامه درسی هنر دوره راهنمایی تحصیلی بر اساس رویکرد دیسیپلین محور. فصلنامه رهبری و مدیریت آموزشی دانشگاه آزاد اسلامی واحد گرمسار، 2(4): 150- 125.
-       کریمی، عبدالعظیم.(1385). نقش علوم تربیتی در ادبیات کودک، کتاب ماه کودک و نوجوان، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی،15: 31-11.
-       گل صباحی، طیبه. (1۳۷۹). بررسی نظام آموزشی از دوره پیش از دبستان تا پایان دوره متوسطه. دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران- دانشکده هنر و معماری ت (1۳0). ص، شماره کتابشناسی ملی: ۴1۵۹1۸.
-       گودرزی دیباج، مرتضی. (1386). ارتباط معنوی و تنزه مادی (پیشینه آموزش هنر در ایران)، مجله سوره اندیشه، 32
-       لرکیان، مرجان.، مهرمحمدی، محمود.، ملکی، حسن و مفیدی، فرخنده. (1۳۹۰). طراحی و اعتباربخشی الگوی مطلوب برنامه‌درسی هنر دوره ابتدایی ایران. فصلنامه مطالعات برنامه درسی ایران، 6(21)  1۶۳- 1۲۳.
-       مبانی نظری تحول بنیادین آموزش و پرورش.(1390). وزارت آموزش و پرورش: www.medu.ir .
-       مدرسی، فرید. (1۳۹۰). اصلاح‌گرایی بر بستر سنت، بازخوانی گفتمان سیدموسی صدر. ماهنامه خبری، تحلیلی مهرنامه، 2 (11).
-       مهربان، جواد (1398). تاثیر آموزش موسیقی بر بهزیستی روانشناختی دانش­آموزان . فصلنامه مدیریت و چشم انداز آموزش، 1 (2): 13-1.
-       مهرمحمدی، محمود و کیان، مرجان. (1399). برنامه درسی و آموزش هنر در آموزش و پرورش، تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی.
-       مهرمحمدی، محمود. (1۳98). آموزش عمومی هنر، (چیستی، چرایی و چگونگی)، تهران: انتشارات منادی تربیت.
-       میرزاخانی، حسین. (1۳۶۹). نگرشی نو در مبانی فقهی موسیقی (سازی و آوازی). قم: نشر چاپخانه علمیه.
-       نوری، علی و فارسی، سهیلا. (1۳۹5). ارزشیابی برنامه درسی هنر دوره ابتدایی به روش خبرگی و نقادی تربیتی. فصلنامه تعلیم و تربیت، 32 (1) ، 116- 77.
-       هدایتی ور کیانی، مریم؛ برجعلی، احمد؛ بازرگان، سیمین و مومنی فر، محمد. (1397). اثربخشی فعالیت­های تربیت بدنی و موسیقی مبتنی بر دیدگاه مطالعات برنامه درسی راهبردی و برنامه­ریزی چند بعدی برکاهش اضطراب کودکان پیش دبستانی. فصلنامه مطالعات برنامه درسی ایران، 12(51): 168-145.
-       یگر، ورنر،.(1376) . پایدیا، ترجمه محمدحسن لطفی، جلد 1و2و3 .، تهران، انتشارات خوارزمی.
 
-         
-          Adams, Kelley, W. (2009). The Relationship Between Art Education & Student Achievement in Elementary schools. Doctiral, Study, College of Education Walden University, USA.
-          Albornoz, Y. (2011). The effects of group improvisational music therapy on depression in adolescents & adults with substance abuse: A randomized controlled trail. Nordic Journal of Music therapy, 20(3), 208- 224.
-          Bumgarner Gee, Constance. (2004). Sprit, Mind and Body: Arts Education the Redeemer. Edited By Elliot W. Eisner and Michael D. Day; Handbook of Research and Policy in Art Education National Art Education Association (NAEA) and Lawrence Erlbaum Associates. Publishers (LEA), Mahwah New Jersey and London.
-          Burton, JM., Horowitz, R., Abeles, H. (2000). Learning in and through the arts. The question of transfer. Studies in Art Education, 41(3). 228-257.
-          Charlerory, A., Gentry, C.,Greco, A., Rubino, N. & Schatz, M. (2011). Arts Education standards &21st Century Skills: An Analysis of the National Standards For Students Compare , in several cultures of the world , Functions Music. College Board office of Academic Initiative 45 Columbus Avenue, NY.
-          Colwell, M., Cynthia & Edwards, R., Hernandez, E., Brees , K. (2013). Impact of music therapy interventions (listening, composition, Orff-based) on the physiological and psychosocial behaviors of hospitalized children: a feasibility study. Journal of Pediatric Nursing. May-Jun 2013; 28(3):249-57.
-          Creswell, J.W. (2007). Qualitative inquiry and research design: Choosing among five approaches. 2nd edition, California, Sage Publication, Inc.
-          Efland Arthur, D. (2004). Emerging of Art Education; Edited By Elliot W. Eisner and Michael D. Day; Handbook of Research and Policy in Art Education, National Art Education Association (NAEA) and Lawrence Erlbaum Associates, Publishers (LEA), Mahwah New Jersey and London.
-          Eisner, Elliot. (2002). The Lessons the Arts Teach, Available at Learning and Arts: Crossing Boundaries/Proceedings From an Invitational Meeting for Education, Arts and Youth Funders Held January, Los Angeles.
-          Eisner, Elliot. W. (2005). Reimagining schools. the selected works of Elliot w. Eisner. Published in the USA and Canada by Rutledge.
-          Eurydice. (2010). Organization of the education system in Germany, Arts & Cultural Education at school in Europe, Education,Audiovisual and culture Executive Agency.
-          Gazzaniga , M., (2008). Learning, Arts, & the Brain. NewYork/Washington: D.C. Danna press.
-          Greene, M.(2007). Art and Imagination: Overcoming a desperate Stasis. Contemporary Issues in Curriculum, 32, 38.
-          Halam,S.(2010). The Power of Music: Its Impact on the Intellectual, Social and personal development of children and young people. International journal of Music education: research ,28, 269-289.
-          Kay,S.(1995). The power of the preposition : An Interview with Maxin Greene . Roeper Review , 18(1),61-65.
-          Killeen, Donald J. (2004). Transforming Education Througth, The Arts Challenge (TETAC), Final Project Report, The National Arts Education Consortium Department of Art Education, The Ohio State University.
-          Lin, J., Lin, P., Wu. C. (2010).  Wellbeing perception of institutional caregivers working for people with disabilities: Use of subjective Happiness scale and satisfaction with life scale analyses, Research in Developmental Disabilities, 31(12), 1083-1090.
-          McMillan, J.H., Schumacher, S. (2001), Research in education: a conceptual introduction, 5th edition. New York : Addison Wesley Longman, Inc.
-          Portowitz, A., Lichtenstein,O.,Egorov,L., Brand,E.(2009).Underlying Mechanisms Linking Music Education & Cognitive  Flexibility . Research Studies in Music Education ,31(2),107-128.
-          Portowitz, A., Peppler, K.A.,  Downton, M. (2014). In Harmony: A technology based music education model to enhance musical understanding and general learning skills. Musical understanding general learning skills. International Journal of Music Education. 32(2), 242- 260.
-          Robinso, K. (2000). Arts Education's Place in a Knowledge-Based Global Economy. Available at Learning and Arts: Crossing Boundaries/Proceedines From an Invitational Meeting for Education, Arts and Youth Funders Held January, Los Angeles.
-          Sharp, C., Metais Le.J., (2000). The Arts, Creativity and Cultural Education. An International Perspective, Qualification and Curriculum Authority in England.
-          Smite, A. Ralph. (2008). Educational aesthetics and Policy. The Journal of policy arts education review. Vol: 109, No:6, July/August 2008.
-          Taggart, G., Whit by, Karen., Sh. Caroline. (2004). International Review of Curriculum and Assessment Frameworks. National Foundation for Educational Research (NFER).
-          Van Lith, T., Fenner, P., Schofield, M. (2011). The lived experience of art making as a companion to the mental health recovery process. Disability & Rehabiliation, 33(8),652-660.
-          Wang, Alan. (2013). Cognitive effects of music: Working memory is enhanced in healthy older adults after listening to music, A thesis submitted to the university of Arizona college of medicine-Phoenix.
-          Wang, J.L., Wang, H., Zhang, D. (2011). Impact of group music therapy on the depression mood of college students. Vol. 3, No.3, 151-155.
-          Warnick. B. (2009). Dilemmas f Autonomey and Happiness: Harry Brighouse on subjective wellbeing and Education,  Theory and Research in Education; 17(89): 89-111.
-          Watter, O.E, Koerner, F., Schwaninger, A. (2008). Does Musical training improve school performance? Springer, 37: 365-374.