طراحی و اعتباریابی الگوی مطلوب برنامه درسی درهم تنیده (تلفیقی) آموزش سواد بوم‌شناختی در دوره ابتدایی ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 مطالعات برنامه درسی،دانشکده علوم تربیتی،دانشگاه خوارزمی تهران،دانشجو مقطع دکتری

2 مطالعات برنامه درسی،دانشکده علوم تربیتی،دانشگاه خوارزمی تهران،دانشیار

3 عضو هیات علمی دانشگاه خوارزمی

4 دانشگاه خوارزمی

5 استاد گروه آموزش محیط زیست و رئیس کرسی یونسکو آموزش محیط زیست در دانشگاه پیام نور

چکیده

هدف این پژوهش طراحی و اعتبارسنجی الگوی برنامه درسی تلفیقی سواد بوم شناختی در دوره ابتدایی است. برای دستیابی به این هدف در طراحی الگو با روش توصیفی – تحلیلی-تطبیقی و در اعتباریابی از تکنیک دلفی استفاده شد. جامعه آماری پژوهش در طراحی الگو، شامل هشت کشور پیشرو در حوزه بوم‌شناختی (کاستاریکا، کانادا، سوئد، نروژ، فرانسه، اتریش، کلمبیا، فنلاند) و در اعتباریابی 15 نفر از متخصصان برنامه درسی و نیز، کارشناسان حوزه بوم شناختی به صورت هدفمند بودند. الگوی مطلوب بر اساس عناصر 4 گانه برنامه­ریزی درسی تایلر طراحی گردید که عناصر اصلی شامل هدف (حفظ تنوع زیستی و..) محتوا (تلفیق آموزش نظری و عملی بوم‌شناختی و..)، فعالیت­های یادگیری (فعالیت­ها-تکالیف پژوهش محور به صورت گروهی و..) و ارزشیابی (آزمون هوش طبیعت‌گرا و..) می­باشند. نتایج اعتبارسنجی نشان داد که الگوی پیشنهادی از نظر متخصصان مطالعات برنامه درسی و آموزش محیط زیست مناسب بوده و این افراد الگوی پیشنهادی را در سطح بالایی تأیید کردند.
 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Optimal Model of Curriculum in the Field of Ecological Literacy Education in the Elementary Schools

نویسندگان [English]

  • Mehdi Rabeie 1
  • Gholamreza Hajihossinnejad 2
  • Mohamad Ataran 3
  • Alireza Kiamanesh 4
  • Seyed Mohamad Shobeiri 5
1 Curriculum Studies, Faculty of Educational Sciences, Kharazmi University of Tehran, PhD student
2 Curriculum Studies, Faculty of Educational Sciences, Kharazmi University of Tehran, Associate Professor
3 Kharazmi University faculty member
4 Kharazmi University faculty member
5 Professor of the Department of Environmental Education and Head of the UNESCO Chair in Environmental Education at Payame Noor University
چکیده [English]

The purpose of this study is to design and validate the integrated curriculum model of ecological literacy in elementary school. To this aim, descriptive-analytical-comparative method was used in model designing phase and Delphi technique was used in validation phase. The statistical population of the study in model design included eight leading countries in the field of ecology (Costa Rica, Canada, Sweden, Norway, France, Austria, Colombia, Finland) and in the validation phase 15 specialists in curriculum as well as ecology were selected by purposeful sampling. The optimal model was designed based on the four elements of Tyler curriculum where the main elements include the purpose (conservation of biodiversity, etc.) content (combination of theoretical and practical ecological training, etc.), learning activities (activities-tasks-research-oriented As a group and) and evaluation (test of naturalistic intelligence, etc.). The validation results showed that the proposed model was suitable for curriculum studies and environmental education experts and these people approved the model at a high level.

کلیدواژه‌ها [English]

  • " intertwined curriculum"
  • "ecological literacy"
  • " elementary school"
  • " iran"
احمدی، پروین(1380). طراحی الگوی برنامه درسی تلفیقی و مقایسه آن با برنامه‌های درسی موجود دوره ابتدایی در نظام آموزشی ایران، پایان نامه دکتری، دانشگاه تربیت مدرس.
احمدی، پروین.(1390).طراحی و سازماندهی محتوای برنامه درسی، یک رویکرد میان رشته­ای در یک برنامه درسی یکپارچه. تهران، انتشارات آییژه.
اسلام پناه، مریم؛ مهدی زاده، حسین؛ براری، نوری. (۱۳۹۲). بررسی میزان توجه به آموزش‌های زیست محیطی در کتب علوم تجربی مقطع راهنمایی، دومین همایش ملی حفاظت و برنامه‌ریزی محیط زیست، همدان، شرکت هم اندیشان محیط زیست فردا.
اسلامیه، فاطمه؛ ملائیان، صدیقه. (1393). ارزیابی سطح سواد زیست محیطی دانش‌آموزان و شناسایی تاثیرگذارترین رسانه دیداری/شنیداری (رادیو، تلویزیون و اینترنت) در گسترش این نوع سواد در آنها. مجموعه مقالات ششمین همایش ملی آموزش. تهران. 8-1.
امینی‌فرد، زهرا .(1398). رهبری آموزشی معلمان: مروری بر منزلت اجتماعی معلمان در فنلاند. رشد آموزش علوم اجتماعی، 21، 3، 23-20.
بشیری اسکویی، فریبا؛ شبیری، سید محمد؛ انصاری راد، پرویز؛ کاظمی پور، شهلا.(1394). نقش آموزش های ضمن خدمت در ارتقای دانش، نگرش و مهارت­های زیست محیطی معلمان ابتدایی شهر تهران.  فصلنامه مطالعات برنامه درسی، (38)، 135-158.
پریشانی، ندا. (1396). تجربه های آموزش محیط زیست در چهار کشور؛ مروری بر رایجترین روشهای تدریس آموزش محیط زیست در برنامه های درسی سوئد، کانادا، استرالیا و ترکیه. فصلنامه رشد آموزش زیست شناسی، 106، 23.
خموشی، بیدگلی، صفیه؛ مظاهری، حسن.(1398). بررسی میزان و نوع توجه به مؤلفه‌های زیست محیطی در کتاب‌های درسی دوره ابتدایی. فصلنامه مطالعات برنامه درسی،  14(55)، 177-200.
رضایی، مریم؛ احمدی، غلامعلی. (1397). بررسی میزان توجه به آموزش برای توسعه پایدار در برنامه درسی علوم تجربی دوره ابتدایی. فصلنامه پژوهش در برنامه‌ریزی درسی،15(30)، 28-42.
صالحی‌عمران، ابراهیم؛ پرهیزکار، لیلا؛ حاتمی فر، خدیجه. (1395). بررسی جایگاه مولفه‌های اصلی آموزش محیط زیست درکتاب های درسی دوره ششم ابتدایی. فصلنامه آموزش محیط زیست و توسعه پایدار، 5(2)، 99-89.
عصاره، علیرضا (1394). نظام آموزش و پرورش و برنامه درسی در فرانسه. دانشنامه ایرانی برنامه درسی. قابل دسترسی در www.daneshnamehicsa.ir
فتحی‌واجارگاه، کوروش. (1388). اصول و مفاهیم برنامه ریزی درسی. تهران: نشر دانشگاهی بال.
فرمهینی فراهانی، محسن (1392). جهانی شدن و تربیت شهروندی. مجموعه مقالات اولین همایشملی جهانی شدن و تعلیم و تربیت.
کریمی، بهنام؛ کیان، مریم. (۱۳۹۴). حفظ محیط زیست در برنامه های درسی دوره ابتدایی ایران، کنفرانس ملی روانشناسی علوم تربیتی و اجتماعی، مازندران، موسسه علمی تحقیقاتی کومه علم آوران دانش.
مولا، سمیه؛فتحی آذر، اسکندر؛ادیب، یوسف؛ نامدار، عبدالرحمان.(1398). طراحی و اعتبارسنجی الگوی مطلوب برنامه درسی تلفیقی سواد انرژی در دوره اول متوسطه.  فصل نامه مطالعات برنامه درسی، 13(49)، 89-124.
Abudu, A.M., & Mensah, M.A. (2016). Basic School Teachers' Perceptions about Curriculum Design in Ghana. Journal of Education and Practice, 7,19, 21-29.
Anijaobi-Idem, F.N., Ukata, B.N., & Bisong, N.N. (2015). Environmental Awareness and School Sanitation in Calabar Metropolis of Cross Rivers State, Nigeria. Journal of Education and Practice, 6,4, 68-71.
Anttila, K. (2014). Education for Sustainable Development - Best Practices from Finland. Finland on occasion of the 2014 UNESCO World Conference on Education for Sustainable Development, 10-12 November 2014 in Aichi-Nagoya, Japan.
Anyolo, E O.,Kärkkäinen, S.,& Keinonen, T. (2018). Implementing Education for Sustainable Development in Namibia: School Teachers' Perceptions and Teaching Practices. Journal of Teacher Education for Sustainability, 20, 1, 64-81.
Anyolo, Eveline O., Kärkkäinen, S.,& Keinonen, T. (2018). Implementing Education for Sustainable Development in Namibia: School Teachers' Perceptions and Teaching Practices. Journal of Teacher Education for Sustainability, 20, 1, 64-81.
Bamford, A., & Wimmer, M. (2012). The Role of Arts Education in Enhancing School Attractiveness: a literature review,European Expert Network on Culture Paper,1-60.
Barthes, A., & Lange, J.M. (2017). Researchers’ positions and construction of curricula of education for sustainable development in France. Journal Of Curriculum Studies, 50 (1) , 1-17.
Blessing, I., A. (2012). Environmental literacy assessment: Exploring the potential for the assessment of environmental education/programs in Ontario Schools. International Journal for Cross-disciplinary subjects in education (IJCDSE), 3, 1, 648-654.
Breiting, S., & Wickenberg, P. (2010). The progressive development of environmental education in Sweden and Denmark. Environmental Education Research, 16,1, 9–37.
Council of Ministers of Education Canada (2018). Education for Sustainable Development in Canadian Faculties of Education. Council of Ministers of Education, Canada.
Council of Ministers of Education Canada (2020). Celebrating 50 years of Pan-Canadian Leadership in Education. www.cmec.ca
Drake, S.M., & Reid, J.L. (2018). Integrated curricu­lum as an Effective Way to Teach 21st Century Capabilities. Asia Pacific Journal of Educational Research, 1, 1, 31-50.
Ecology education for kids (2020). www.iberdrola.com
Fu, Yao., & Sibert, S. (2017). Teachers' Perspectives: Factors That Impact Implementation of Integrated Curriculum in K-3 Classrooms. International Journal of Instruction, 10, 1, 169-186.
Global Environmental Education Partnership Secretariat (2020). Environmental Education and SustainableDevelopment,www.thegeep.org/learn/countries/france
Ikhsan, F.A., & Kurnianto, F.A. (2020). The Affectivity of Environmental Education in Scaffolding Students’ Ecological Literacy. Journal Pendidikan IPA Indonesia, 8, 3, 398-406.
Juridik, N. (2018). Curriculum for the compulsory school, preschool class and school-age educare. Tobias FlygarProduction: AB Typoform.
Kauppinen, J. (2020). Curriculum In Finland. www.dge.mec.pt
 Kolan, P. (2018). Ecoliteracy- Role of Early childhood Education. Conference: National Seminar on Sustinable Development Goals. Tamilnadu.
Lähdemäki, J. (2019). Case Study: The Finnish National Curriculum 2016, A Co-created National Education Policy. Sustainability, Human Well-Being, and the Future of Education,397-422.
Lam, C.C., Alviar-Martin, T., Adler, S.A., & Sim, J.B.Y. (2013). Curriculum Integration in Singapore: Teachers' Perspectives and Practice. Teaching and Teacher Education: An International Journal of Research and Studies, 31, 23-34.
Lampa, L., Greculescu, A., & Todorescu, L. (2015). Education for Sustainable Development–Training the Young Generation for the Future. Procedia - Social and Behavioral Sciences, 78, 120-124.
Larsson, J. (2019). Collective Resources as a Precursor for Educating Children Toward a Sustainable Global World. ECNU Review of Education, 2, 4, 396–420.
Levine, D. S., & Strube, J. M. (2012). Environmental Attitudes, Knowledge, Intentions and Behaviors AmongCollege Students. The Journal of Social Psychology,152 (3) ,308-326.
Locke, S. (2014). Environmental education and eco-literacy as tools of education for sustainable development. Journal of Sustainability Education, 4, 34-52.
Meybeck, M. (2013). Heavy metal contamination in rivers across the globe: An indicator of complex interactions between societies and catchments. Proceedings f H04 Understanding Freshwater Quality Problems in a Changing World, 361, 3-16.
Muthukrishnan, R. (2019). Using Picture Books to Enhance Ecoliteracy of First-Grade Students. International Journal of Early Childhood Environmental Education, 6, 2, 19-41.
National Reforms in School Education (2020). National Reforms in School Education. www.eacea.ec.europa.eu.
Newell, W. H. (2013). The State of The field: Interdisciplinary Theory, Issues In Interdisciplinary Studies, 31, 22-43
Organization for Economic Co-operation and Development. (2016). OECD Factbook 2016: Economic, Environmental and Social Statistics. Paris, France:OECD.
Pohl, C. Hadorn.G. H. (2008). Core terms in transdisciplinary research. In Hand book of transdis ciplinary research(pp.427-432). Springer Netherlands
Rauch,F.(2014).Educationfor Sustainable Development in Austria. Networking for Education. In R. Mathar & R. Jucker (Eds.) Schooling for Sustainable Development: A Focus on Europe. Springer: Dordrecht.
Sætre, P.J. (2016). Education for Sustainable Development in Norwegian Geography curricula. Journal of Humanities and Social Science Education, 1, 63-78.
Suraydi, B., Ekayanti, F., & Amalia, E. (2018). An Integrated Curriculum at an Islamic University: Perceptions of Students and Lecturers. Eurasian Journal of Educational Research, 74, 25-40.
Tveit, S. (2015). Educational assessment in Norway. Assessment in Education Principles Policy and Practice 21, 2, 13-21.
UNESCO. (2014). EFA Global Monitoring Report 2013/4 – Teaching and Learning: Quality for All. Paris, UNESCO.
Verma, G. (2017). Environmental Education as a Subject in Schools. IJAR Journal, 5, 8, 1547-1552.
Viennet, R., & Pont, B. (2017). Education Policy Implementation: A Literature Review And Proposed Framework. OECD EducationWorking Paper ,162,1-32.,
 Walker, A.M., & Selfe, J. (2003). The Delphi method: a useful tool for the allied health researcher. Br J Ther Rehabil, 3, 12, 677-681.
www.conserve-energy-future.com
Yildiz, N., Yilmaz, H., Demir, M., & Toy, S. (2011).Effects of Personal Characteristics on Environmental Awareness. Scientific Research and Essays, 6 (2) , 332-340.
Youkhanaa, E., Leifkesb, C., & Enrique, T. (2018). Epistemic Marginality, Higher and Environmental Education in Colombia: Marginalización epistémica, educación superior y ambiental en Colombia. Gestión y Ambiente, 21, 2, 15-29.