طراحی الگوی برنامه درسی خرد با تأکید بر دیدگاه استنبرگ

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری برنامه ریزی درسی

2 استادیار رشته مطالعات برنامه درسی دانشگاه خوارزمی تهران

3 استاد فلسفه تعلیم و تربیت دانشگاه تهران

4 گروه مطالعات برنامه درسی، دانشکده علوم تربیتی و روان شناسی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

چکیده

مقاله حاضر با هدف طراحی الگوی برنامه درسی مبتنی بر خرد انجام شده است. به این منظور دیدگاه استنبرگ درباره خرد به عنوان خاستگاه نظری برنامه درسی تبیین و در ادامه با استفاده از روش سنتزپژوهی و تحلیل منابع مرتبط، الگوی برنامه درسی مبتنی بر خرد طراحی شد. نتایج نشان می‌دهد برنامه درسی مبتنی بر خرد، بر برنامه درسی یکپارچه و کل‌نگر تأکید دارد و اهدافِ «پرورش مهارت‌های پیش نیاز خرد به‎طور متعادل»، «مهارت‌های تفکر (تأملی، گفتمانی و مباحثه‌ای)»، «تأکید بر دانش ضمنی» «استفاده اخلاقی از دانش» و «یادگیری ارزش‌ها» را دنبال می‌کند. در این راستا محتوای برنامه درسی، مسئله‌محور و متوازن در سه حیطه دانشی، نگرشی و مهارتی انتخاب و به صورت تلفیقی و متوالی سازماندهی می‌شود. راهبردهای یاددهی- یادگیری فعال و مبتنی بر حل مسئله اخلاقی است؛ و ارزشیابی از آموخته‌ها بصورت فرایندی و سازنده خواهد بود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Designing Wisdom-Curriculum Model with an Emphasis on Stenberg's Viewpoint

نویسندگان [English]

  • rezvan safiyan 1
  • Ali Hosseinkhah 2
  • khosro baagheri 3
  • Majid Ali Asgari 4
1 khu
2 Assistant of Curriculum Studies, Kharazmi University of Tehran
3 T.U
4 Curriculum studies department, faculty of psychology and educational science, kharazmi university, Tehran, Iran
چکیده [English]

The purpose of this article is to design a wisdom-curriculum model. To this end, Stenberg's ideas about reason were applied when explaining the theoretical origins of the curriculum. Next, a wisdom-based curriculum model was presented using research methodology and related resource analysis. The results indicated that wisdom based curriculum emphasizes integrated and holistic curriculum and  the main goal orientations include "Developing Balanced wisdom Prerequisite Skills", "Thinking Skills (Contemplative, Discourse and Debate)", "Learning Values", "Emphasis on Implicit Knowledge" "And" ethical use of knowledge". In this regard, curriculum content, problem-orientation and balance in three areas of knowledge, attitude and skills are selected and organized in a coherent and sequential manner. The Teaching strategies include active learning based on ethical problem solving and assessment of what is learned through processes and in a constructive manner.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Curriculum
  • Curriculum Design
  • wisdom
  • Strenberg
اسعدی، سمانه (1392). معرفی مفهوم خردمندی در روان‌شناسی و کاربردهای آموزشی آن. رویکردهای نوین آموزشی. سال هشتم، شماره 2، شماره پیاپی 18، پاییز و زمستان 1392.

باقری نوع پرست، خسرو (1394). فبک در ترازو نگاهی انتقادی از منظر فلسفه تعلیم و تربیت اسلامی. تهران. انتشارات پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی. چاپ اول.

باقری، خسرو. (1385). ارزشیابی آموخته‌ها از منظر معرفت شناسی دانش صریح و دانش ضمنی: قلمرویی نوین در فلسفه برنامه درسی. فصلنامه مطالعات برنامه درسی. سال اول. شماره 2. تابستان 1385: 23-1

تقی پور ظهیر، علی (1385). مقدمه‌ای بر برنامه‌ریزی آموزشی و درسی. تهران. نشر آگه

جعفری، ناصر (1393). سنجش عملکردی. فصلنامه استعدادهای درخشان. شماره 69. بهار 1393. 80-75

چراغی، فرشته (1394ب). مفهوم‌سازی خرد بر پایه مطالعه ساختار عاملی: مقایسه کیفی و کمی نظریه‌های (ضمنی و رسمی) خرد. پایان‌نامه‌ی دکتری رشته‌ روانشناسی تربیتی، چاپ نشده، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه خوارزمی.

حسن مرادی، نرگس (1388)، تحلیل محتوای کتاب درسی، تهران، نشر آییژ

حسنی، محمد (1393). بررسی سیر تحولات برنامه درسی تربیت اخلاقی در ایران با تأکید بر دوره عمومی. فصلنامه مطالعات برنامه درسی. سال نهم، شماره 33. تابستان 1393. 92-57

حسینی­خواه، علی (1391). طراحی الگوی برنامه درسی مبتنی بر شهود و مطالعه تطبیقی برنامه درسی زبان انگلیسی دوره متوسطه دو کشور ایران و سوئد بر اساس آن. رساله دکتری برنامه­ریزی درسی: گروه تعلیم و تربیت، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس.

حیدرزاده، محسن؛ مهرام، بهروز و کارشکی، حسین (1395). نقش ساختار ارزشیابی کلاسی ادراک شده و جهت گیری پژوهشی دانشجویان در انگیزش پژوهشی آنان. مجله مطالعات آموزش و یادگیری، 8 (1)

رستگار، طاهره. (1383). ارزشیابی در خدمت آموزش: رویکردهای نو در سنجش و ارزشیابی با تأکید بر سنجش مستمر و پویا و بازخورد مؤثر به دانش‌آموزان در فرایند آموزش. تهران. مؤسسه فرهنگی منادی تربیت

رهنامه آموزش و پرورش جمهوری اسلامی ایران(1386)، سند ملی توسعه آموزش و پرورش.

زیباکلام، فاطمه (1385). سیر اندیشه فلسفی در غرب. تهران: انتشارات دانشگاه تهران، چاپ دوم

سیف، علی اکبر (1386). روانشناسی پرورشی. نشر آگاه. چاپ هفدهم.

شعبانی، زهرا (1385). طراحی و ارائه رویکرد جامع تلفیق برنامه­های درسی در حوزه علوم انسانی، راه­کارهایی برای ارتقای علوم انسانی در کشور. تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی

شورای انقلاب فرهنگی (1360). مبانی نظری تحول بنیادین در نظام تعلیم و تربیت رسمی عمومی جمهوری اسلامی ایران.

شورت، ادموند سی (1991). روش شناسی مطالعات برنامه درسی. ترجمه مهرمحمدی و همکاران (1388). انتشارات سمت.

ضیایی موید، محمد (1395). بررسی تطبیقی خرد در دیدگاه استنبرگ و عقل از دیدگاه میرزا مهدی اصفهانی و دلالت‌های آنها در تربیت اخلاقی. پایان نامه‌ی دکتری رشته فلسفه تعلیم و تربیت. چاپ نشده، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران.

طلایی، ابراهیم و بزرگ، حمیده (1394). تبیین ضرورت تربیت اوان کودکی (پیش از دبستان) مبتنی بر سنتز پژوهی شواهد تجربی معاصر، فصلنامه تعلیم و تربیت، سال سی و یکم، شماره 2 (پیاپی 122)، تابستان 1394

قاسم پور دهاقانی، قاسم؛ نصر، احمدرضا (1391)، رویکرد معنوی و برنامه درسی، فصلنامه پژوهش در مسائل تعلیم و تربیت اسلامی،13، 92-71.

محمودی، فیروز؛ عبدالله زاده، محمدتقی و منصورزاده، محمد (1395). کاربرد ارزشیابی فرایندی در مدارس ابتدایی (مطالعه موردی آموزش و پرورش منطقه ممقان). نشریه علمی- پژوهشی آموزش و ارزشیابی. سال نهم. شماره 33. تابستان 1395. 62-55

مشایخ، فریده و بازرگان، عباس. (1382). به سوی یادگیری برخط. انتشارات آگه

مصطفوی، حمیده؛ هاشمی، سهیلا و ایزدی، صمد (1394). تحلیلی بر کارکرد نظام آموزشی در آموزش و رشد اخلاقی دانش آموزان با محوریت محتوای کتاب‌های درسی و شیوه تدریس معلمان. فصلنامه مطالعات برنامه درسی. سال نهم. شماره 36. بهار 1394. 120-97

معافی، محمود و رون، سید امیر (1392) گزارش طرح نیازسنجی برنامه درسی اختصاصی مدارس استعدادهای درخشان

ملک محمدی، حسین؛ هاشمی آذر، ژانت، پزشک، شهلا و صرامی، غلامرضا (1393). ارزیابی کیفی و کمی مفهوم خرد بر اساس تحلیل عاملی غیرخطی. فصلنامه افراد استثنائی، سال چهارم، شماره 13، بهار 1393

ملکی، حسن (1385)، برنامه‌ریزی درسی، تهران، انتشارات پیام اندیشه، چاپ هفتم 1385

مهرمحمدی، محمود (1391). مفهوم شناسی تلفیق در برنامه ریزی درسی. دانشنامه ایرانی برنامه درسی

نقیب زاده، میرعبدالحسین (1388). در آمدی به فلسفه. تهران: انتشارات طهوری، چاپ یازدهم

نقیب زاده، میرعبدالحسین (1389). نگاهی به فلسفه آموزش و پرورش، تهران: انتشارات طهوری، چاپ بیست و پنجم.

نوریان، محمد.(1395). تحلیل برنامه‌های درسی دوره ابتدایی ایران. انتشارات گویش نو چاپ چهارم

Achenbaum, A. W., & Orwoll, L. (1991). Becoming wise: A psycho-gerontological interpretation of the Book of Job. International Journal of Aging and Human Development, 32(1), 21–39.

Ardelt, M. (2004). Wisdom as expert knowledge system: A critical review of a contemporary operationalization of an ancient concept. Human development, 47(5), 257-285.

Ardelt, M. (2011). Wisdom, age, and well-being. In K. W. Schaie & S. L. Willis (Eds.), Handbook of the psychology of aging (7th ed., pp. 279–291). Amsterdam: Elsevier.

Ardelt, M., & Oh, H. (2010). Wisdom: Definition, assessment, and its relation to successful cognitive and emotional aging. In D. Jeste & C. Depp (Eds.), Successful cognitive and emotional aging (pp. 87–113). Washington, DC: American Psychiatric Publishing.

Ardelt, M., Achenbaum, W. A., & Oh, H. (2013). The paradoxical nature of personal wisdom and its relation to human development in the reflective, cognitive, and affective domains. In The scientific study of personal wisdom (pp. 265-295). Springer Netherlands

Arnaud, D., & LeBon, T .(2000) Key Concepts in Practical Philosophy: PRACTICAL AND THEORETICAL WISDOM, AND MORAL VIRTUE, Practical Philosophy, http://www.practical-philosophy.org.uk

Baltes , P. B. , & Staudinger , U. M. ( 2000 ). Wisdom. A metaheuristic (pragmatic) to orchestrate mind and virtue toward excellence. American Psychologist , 55 , 122 – 136. doi:10.1037//0003-066x.55.1.122

Bangen, K. J., Meeks, T. W., & Jeste, D. V. (2013). Defining and assessing wisdom: A review of the literature. The American Journal of Geriatric Psychiatry, 21(12), 1254-1266.‏

Blomberg, D. (2007). Wisdom and curriculum: Christian schooling after postmodernity. Dordt College Press.‏

Brown, S. C. (2004). Learning across the campus: How college facilitates the development of wisdom. Journal of College Student Development, 45(2), 134–148.

Clayton, V. P., & Birren, J. E. (1980). The development of wisdom across the life span: A reexamination of an ancient topic. Life-span development and behavior, 3, 103-135.

Crenshaw, J. L. (2010). Old Testament wisdom: an introduction. Westminster John Knox Press.

Cruess, S. R., Cruess, R. L., & Steinert, Y. (2008). Role modelling—making the most of a powerful teaching strategy. Bmj, 336(7646), 718-721.‏

Ennis, R. H. (1987). Ataxonomy of crticial thinking dispositions and abilities. In J. B. Baron & R. J. Sternberg (Eds.), Teaching thinking skills: Theory and practice (pp. 9–26). New York: Freeman.

Ferrari, M., & Weststrate, N. M. (2013). The scientific study of personal wisdom. In The scientific study of personal wisdom (pp. 325-341). Springer, Dordrecht.

Glück, J. (2017). Measuring wisdom: existing approaches, continuing challenges, and new developments. The Journals of Gerontology: Series B, 73(8), 1393-1403.‏

Gluck, J. and Bluck, S. (2010). Laypeople’s conceptions of wisdom and its development: Cognitive and integrative views. Journals of Gerontology: Psychological Sciences,

Guthrie, C. E. (2013). Teaching for wisdom in the english language arts: secondary school teachers’beliefs about literature and life learning in the classroom (Doctoral dissertation, University of Toronto).

Holliday, S. G., & Chandler, M. J. (1986). Wisdom: Explorations in adult competence. Contributions to human development.

Howard, A. (2010). Paradexity: The convergence of paradox and complexity. Journal of Management Development, 29(3), 210–223.

James E. Birren, Cheryl M. Svensson (2005) "Wisdom In History" In A Handbook Of Wisdom: Psychological Perspectives, Edited By ROBERT J. STERNBERG, JENNIFER JORDAN. New York: Cambridge University Press, pp. 3-32.

Kałużna-Wielorób, A. (2014). Psychologiczne koncepcje mądrości [Psychological Concepts of Wisdom; translation: E.P. ]. Teraźniejszość – Człowiek – Edukacja, 68(4), 63–79.

Kanwar. M (2014). Teaching for Wisdom: An Approach to a Flourishing Life. International Journal of Education and Psychological Research (IJEPR). Volume 3, Issue 3, September 2014 –pp: 90-92

Kaufman, J. C., & Grigorenko, E. L. (Eds.) (2009). The Essential Sternberg: Essays on intelligence, psychology and education. New York: Springer Publishing Company.

Lombardo, T. (2006). The pursuit of wisdom and the future of education. Creating global strategies for humanity's future, 157-176. ‏

Major, C. H., & Savin-Baden, M. (2010). New approaches to qualitative research. British Journal of Educational Technology,42(1), 16-17.‏

Matthew, C. T., & Sternberg, R. J. (2009). Developing experience-based (tacit) knowledge through reflection. Learning and Individual Differences, 19(4), 530-540.‏

Maxwell, N. (2007). From knowledge to wisdom: A revolution for science and the humanities. Second Edition

Maxwell, N. (2010). Cutting God in half-and putting the pieces together again: A new approach to philosophy (pp. i-370). Pentire Press.‏

Maxwell, N. (2013). Misconceptions concerning wisdom. .Published in the Journal of Modern Wisdom, vol. 2, March 2013, pp. 92-97.

Maxwell, N; (2016) Can scientific method help us create a wiser world? In: Dalal, N and Intezari, A and Heitz, M, (eds.) Practical Wisdom in the Age of Technology: Insights, Issues and Questions for a New Millennium. Gower: London, UK

Meeks, T. W., & Jeste, D. V. (2009). Neurobiology of wisdom: A literature overview. Archives of general psychiatry, 66(4), 355-365.‏

Moody, Harry R. (2003). Conscious Aging: A Strategy for Positive Change in Later Life. In Ronch, Judah L. & Joseph A. Goldfield. (2003). Mental Wellness in Aging: Strengths-Based Approaches. Baltimore: Health Professions Press. 139-160.

Ornstein, Allan C. & Hunkins, Francis P. (2012). Foundations, principles and issues. New York, NY: Allyn.

Paul, R. W. (1987). Dialogical thinking: Critical thought essential to the acquisition of rational knowledge and passions.‏

Perkins, D. N. (1986). Knowledge as design. Hillsdale, NJ: Lawrence Erlbaum Associates.

Reams, J. (2015). The Cultivation of Wisdom in the Classroom.Integral Review: A Transdisciplinary & Transcultural Journal for New Thought, Research, & Praxis, 11(2).‏

Reeve, R., Messina, R., & Scardamalia, M. (2008). Wisdom in elementary school. In Teaching for Wisdom (pp. 79-92). Springer, Dordrecht.‏

Robinson, D. N. (1990).Wisdom through the ages. In R. J. Sternberg (Ed.),Wisdom:Its nature, origins, and development (pp. 13–24). New York: Cambridge University

Russell, B. (1954). Knowledge and wisdom. Collected Papers of Bertrand Russell, 11, 452-4. ‏

Sanderse, W. (2013). The meaning of role modelling in moral and character education. Journal of Moral education, 42(1), 28-42. ‏

Sternberg, R. J. (1985). Implicit theories of intelligence, creativity, and wisdom. Journal of personality and social psychology, 49(3), 607.

Sternberg, R. J. (1998a). A balance theory of wisdom. Review of general psychology, 2(4), 347.

Sternberg, R. J. (1998b). Enhancing education for immigrants: The role of tacit knowledge. Educational Policy, 12(6), 705-718.‏

Sternberg, R. J. (2000). Wisdom as a form of giftedness. Gifted child quarterly, 44(4), 252-260. ‏

Sternberg, R. J. (2001). How wise is it to teach for wisdom? A reply to five critiques. Educational Psychologist, 36(4), 269-272.

Sternberg, R. J. (2003a). WICS: A Model of Leadership in Organizations. Academy of Management Learning and Education, 2003, Vol 2, No. 4, 386-401.

Sternberg, R. J. (2003b). Wisdom, Intelligence, and Creativity Synthesized. New York: Cambridge University Press, 2003.

Sternberg, R. J. (2004). What is wisdom and how can we develop it?. The Annals of the American Academy of Political and Social Science, 591(1), 164-174.‏

Sternberg, R. J. (2010). WICS_A new model for svhool for school psychology, school psychology international, vol 31.

Sternberg, R. J. (2012). A Model for Ethical Reasoning, Review of General Psychology, 2012, Vol. 16, No. 4, 319 –326

Sternberg, R. J. (2015). Building wisdom and character. Health, Happiness, and Well-Being: Better Living through Psychological Science; Lynn, SJ, O’Donohue, W., Lilienfeld, S., Eds, 296-316.‏

Sternberg, R. J. (2018). Why Real-World Problems Go Unresolved and What We Can Do about It: Inferences from a Limited-Resource Model of Successful Intelligence.‏

Sternberg, R. J. (2018). Wisdom, foolishness, and toxicity in human development. Research in Human Development, 15(3-4), 200-210.‏

Sternberg, R. J. , & Glueck, J. (Eds. ). (2019). Cambridge handbook of wisdom. New York, NY: Cambridge University Press.

Sternberg, R. J., & Sternberg, K. (2016). Cognitive psychology. Nelson Education.

Sternberg, R. J., Forsythe, G. B., Hedlund, J., Horvath, J. A., Wagner, R. K., Williams, W. M., et al. (2000). Practical Intelligence in Everyday Life. Cambridge: Cambridge University Press.

Sternberg, R. J., Grigorenko, E. L., Ferrari, M., & Clinkenbeard, P. (1999). A triarchic analysis of an aptitude-treatment interaction. European Journal of Psychological Assessment, 15, 1–11.

Sternberg, R. J., Jarvin, L., & Grigorenko, E. L. (Eds.). (2009). Teaching for wisdom, intelligence, creativity, and success. Corwin Press.

Sternberg, R. J., Jarvin, L., & Reznitskaya, A. (2008). Teaching of wisdom through history: Infusing wise thinking skills in the school curriculum. In M. Ferrari & G. Potworowski (Eds.), Teaching for wisdom New York: Springer. pp. 37-57

Takahashi, M. (2000). Toward a culturally inclusive understanding of wisdom: Historical roots in the East and West. The International Journal of Aging and Human Development, 51(3), 217-230.

Walsh, R. (2012). Wisdom: An integral view. Journal of Integral Theory and practice, 7(1), 1.

Weststrate, N. M., Ferrari, M., & Ardelt, M. (2016). The many faces of wisdom: An investigation of cultural-historical wisdom exemplars reveals practical, philosophical, and benevolent prototypes. Personality and Social Psychology Bulletin, 42(5), 662-676.‏