مطالعات برنامه درسی

مطالعات برنامه درسی

چارچوب مفهومی سنجش پیشرفت تحصیلی و تربیتی دوره ابتدایی مبتنی بر اسناد بالادستی در نظام آموزش و پرورش عمومی ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
عضو هیئت علمی سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی
چکیده
هدف مقاله حاضر طراحی و اعتباریابی درونی چارچوب مفهومی سنجش پیشرفت تحصیلی-تربیتی دوره ابتدایی مبتنی بر اسناد بالادستی بود. روش پژوهش ابتدا تحلیل محتوای کیفی و سپس پیمایشی بود. جامعه آماری فاز نخست سه سند بالادستی بود و داده‌ها با MAXQDA-20 کدگذاری شدند. پس از پالایش و سرندِ 101 کد خام، 13 مقوله و 4 مضمون (اصول/ مبانی دینی و اخلاقی، اهداف/کارکرد، رویه­های اجرایی و قضاوت/گزارش نتایج) استخراج شدند. مضمون اول از مقوله­های اخلاقی و دینی، مضمون دوم از عناصر برون-فردی، عناصر درون-فردیِ روان­شناختی و شناختی/تربیتی، مضمون سوم از عاملان اجرایی، ویژگی­های ابزارها، روش‌ها، جامعیت و رویکرد و مضمون چهارم از قضاوت مبتنی بر ملاک­ها/شایستگی­ها، نتایج و گزارش تشکیل شده­اند. پس از نمونه‌گیری هدفمند، 30 صاحب­نظر به پرسشنامه­ اعتبارسنجی محقق‌ساخته پاسخ دادند. آزمون تی تک­گروهی حاکی از اعتبار درونی این چارچوب بود (38/2=t و 05/0>P). از دلالت­ها و پیشنهادهای این چارچوب مفهومی می‌توان برای سنجش جامع پیشرفت تحصیلی-تربیتی دوره ابتدایی در انطباق با نظام سنجش فعلی استفاده کرد.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

A Conceptual Framework for Assessments of Educational Achievement in Elementary Course Based on the Upstream Documents

نویسندگان English

Sara Yadollahi
Sara Ebrahimi
Organization of Educational Research and Planning
چکیده English

This study aimed at designing a conceptual framework for assessments of educational achievement in elementary course based on upstream documents and its validation. The research method of the first phase was descriptive and included qualitative content analysis. In second phase, survey method was used. The statistical population of the first phase included three upstream documents which were selected as sample corpus using the census method and coding process was done using MAXQDA-20. From 101 raw codes 13 categories and 4 themes (religious and ethical principles, goals/function, operational procedures and judgment/reporting) were extracted. First theme included two categories (religious and ethical); second theme included improving student’s dimensions (psychological and cognitive/non-cognitive) and non-student’s dimensions; third theme included personnel, characteristics of tools, assessment methods, comprehensiveness and approach and forth theme included judgement based on competencies/criteria, results and reporting. In order to validate this conceptual framework, a sample of 30 experts, selected by the purposeful sampling method, responded to the researcher-made questionnaire. One sample t-test showed that the conceptual framework for assessments of educational achievement in elementary course has acceptable internal validity (t=2.38, P<0.05). Implications and suggestions of the conceptual framework can be used for the comprehensive assessments of the educational achievement in elementary course according to the current assessment system.

کلیدواژه‌ها English

assessment
educational achievement
upstream documents of the educational system
elementary course
validation
آزاد، ابراهیم. (1396). مبانی نظری ارزشیابی (سنجش) براساس شایستگی. رشد آموزش فنی و حرفه­ای و کار دانش. ویژه­نامه ارزشیابی مبتنی بر شایستگی.
آیین­نامه ارزشیابی پیشرفت تحصیلی و تربیتی دوره ابتدایی. (1394). شورای عالی آموزش و پرورش.
احمدی، حسین؛ و حسنی، محمد. (1384). ارزشیابی توصیفی (الگویی نو در ارزشیابی تحصیلی). تهران: سازمان پژوهش و برنامه­ریزی آموزشی.
احمدپوری، یونس؛ و شیخ­زاده، رعنا. (1396). مقایسه و نقد سنجش و ارزشیابی کمّی و کیفی. فصلنامه مطالعات روانشناسی و علوم تربیتی. 3 (3): 73-59.
اصلانی، شیلان؛ قراگوزلو، سمیه؛ قراگوزلو، زهرا؛ غلامی، علی و عبدی، محمد. (1399). بررسی نظام ارزشیابی توصیفی در رسیدن به اهداف آموزشی با تأکید بر سند تحول بنیادین. اولین کنفرانس بین المللی روانشناسی، علوم اجتماعی و علوم انسانی. https://civilica.com/doc/1171302/
برنامه درسی ملی جمهوری اسلامی ایران. (1392). شورای عالی آموزش و پرورش. وزارت آموزش و پرورش.
برنامه­ی زیرنظام برنامه درسی نظام تعلیم و تربیت رسمی عمومی جمهوری اسلامی ایران. (1399). شورای عالی آموزش و پرورش.
حسنی،‌ محمد؛‌ و پوزش شیرازی، حسین. (1392). بررسی تحلیلی تحقیقلا انجام شده در موضوع ارزشیابی کیفی توصیفی. مجله علوم تربیتی دانشگاه شهید چمران اهواز، 6(21): 50-21.
حسنی، محمد. (1399 الف). ارزشیابی کیفی توصیفی، جستاری برای تدوین چهارچوب مفهومی. تهران: کورش چاپ.
حسنی، محمد. (1399 ب). ارزشیابی آمیخته با یاددهی-یادگیری. تهران: کورش چاپ.
حسنی، رفیق. (1393). تجربه­های معلمان مدارس ابتدایی از اجرای طرح ارزشیابی توصیفی. فصلنامه مطالعات اندازه­گیری و ارزشیابی آموزشی. 4(7): 60-33.
خصالی، آزاده؛ صالحی، کیوان؛ و بهرامی، مسعود. (1394). تحلیل ادراک و تجربه زیسته معلمان ابتدایی از دلایل ناکارآمدی برنامه ارزشیابی توصیفی-کیفی: مطالعه به روش پدیدارشناسی. فصلنامه مطالعات اندازه­گیری و ارزشیابی آموزشی، 5(12). 121-152.
خوش­خلق،‌ ایرج. (1395). طراحی و اعتباربخشی چارچوب نظری ارزشیابی شایستگی محور بر اساس مبانی نظری سند تحول بنیادین. شورای عالی آموزش و پرورش.
راهنمای معلم در ارزشیابی توصیفی. (1397). تهران: سازمان پژوهش و برنامه­ریزی آموزشی.
سند تحول بنیادین آموزش و پرورش. (1390). شورای عالی آموزش و پرورش. وزارت آموزش و پرورش.
صالحی، کیوان؛ بازرگان، عباس؛ صادقی، ناهید؛ و شکوهی­نیا، محسن. (1394). تحلیل پدیدارشناسانه ادراک و تجربه زیسته معلمان مدارس ابتدایی از نقاط ضعف و قوت برنامه ارزشیابی توصیفی. پژوهش در نظام­های آموزشی، 9(31): 68-19.
عارفی، عفراء. (1400). ارائه الگوی سنجش پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان دوره ابتدایی در نظام آموزش و پرورش رسمی سوریه. پایان‌نامه دکتری برنامه‌ریزی درسی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه فردوسی مشهد.
عصاره، علیرضا. (1394). نظام آموزشی و برنامه‌ریزی درسی در فرانسه. دانشنامه ایرانی برنامه درسی.
قلتاش، عباس؛ اوجی­نژاد، احمدرضا؛ و دهقان، علیرضا. (1394). آسیب­شناسی الگوی ارزشیابی توصیفی به منظور ارائه الگوی مناسب در دوره ابتدایی. پژوهش در یادگیری آموزشگاهی و مجازی، 3 (10): 16-7.
مبانی نظری تحول بنیادین در نظام تعلیم و تربیت رسمی عمومی جمهوری اسلامی ایران. (1390). شورای عالی انقلاب فرهنگی. وزارت آموزش و پرورش.
Aryadoust, V. (2021). A cognitive diagnostic assessment study of the listening test of Singapore-Cambridge general certificate of education O-level. International Journal of Listening, 35(1): 29-52.
Denman, C. J. & Al-Mahrooqi, R. (2018). Alternative forms of assessment. In J. I. Liontas (Project editor: M. DelliCarpini, Volume editor: C. Coombe), The TESOL encyclopedia of English language teaching (1st ed.), vol. 8 (pp. 4851–4856). Hoboken, NJ: Wiley.
Boettger, R. K., & Palmer, L. (2011). Quantitative content analysis: its use in technical communication. IEEE Transactions on Professional Communication, 53(4), 346-357. DOI: 10.1109/TPC.2010.2077450
Hendrickson, K. A. (2012). Assessment in Finland: A Scholarly Reflection on One Country's Use of Formative, Summative, and Evaluative Practices. Mid-Western Educational Researcher, 25 (1/2), 33-43.
Harlen, W. (2016). ‘Assessment and the Curriculum’ in Dominic Wyse, Louise Hayward and Jessica Pandya, The SAGE Handbook of curriculum, Pedagogy and Assessment. (Vols. 1-2). SAGE Publications Ltd, https://www.doi.org/10.4135/9781473921405
Lam, R. (2016). ‘Implementing Assessment for learning in a Confucian Context: The Case of Hong Kong 2004-2014’ in Dominic Wyse, Louise Hayward and Jessica Pandya, The SAGE Handbook of curriculum, Pedagogy and Assessment. (Vols. 1-2). SAGE Publications Ltd, https://www.doi.org/10.4135/9781473921405
Rodriguez, W. L., Grites, K., Bouman, D., Pohlman, C., & Goldman, R. G. (2013). Leveraging Strengths Assessment and Intervention Model: A theoretical strength-based assessment framework. Contemporary School Psychology, 17(1): 80-91.

  • تاریخ دریافت 23 مهر 1402
  • تاریخ بازنگری 09 آبان 1402
  • تاریخ پذیرش 19 اسفند 1402